सोने खरेदीत छोट्या देशांची मोठी कामगिरी; पोलंड-उझबेकिस्तानने चीन-भारतलाही टाकलं मागे
जगभरात वाढत असलेल्या जिओ-पॉलिटिकल तणावाच्या पार्श्वभूमीवर सुरक्षित गुंतवणुकीकडे कल वाढताना दिसत आहे. विशेषतः सोनं (Gold) हे सुरक्षित मालमत्ता (Safe Haven Asset) म्हणून ओळखले जात असल्यामुळे जगातील अनेक देशांनी आपल्या सोन्याच्या साठ्यात (Gold Reserve) मोठ्या प्रमाणावर वाढ करण्यास सुरुवात केली आहे. या स्पर्धेत आतापर्यंत अमेरिका, चीन, भारत यांसारखे मोठे देश आघाडीवर असायचे. मात्र आता एक वेगळीच ट्रेंड समोर येत आहे—छोटे देशही सोन्याच्या खरेदीत आक्रमक भूमिका घेत मोठ्या देशांना मागे टाकताना दिसत आहेत.
अलीकडील आकडेवारीनुसार पोलंड आणि उझबेकिस्तान या दोन तुलनेने लहान देशांनी सोने खरेदीत मोठी झेप घेतली आहे. फेब्रुवारी महिन्यातील त्यांच्या खरेदीच्या आकडेवारीने जगाचे लक्ष वेधून घेतले असून त्यांनी चीन आणि भारत यांसारख्या मोठ्या अर्थव्यवस्थांनाही मागे टाकले आहे.
जिओ-पॉलिटिकल तणाव आणि सोन्याची मागणी
सध्या जागतिक पातळीवर राजकीय, आर्थिक आणि लष्करी तणाव वाढताना दिसत आहे. विविध देशांमधील संघर्ष, व्यापार युद्ध, आर्थिक अनिश्चितता आणि चलनवाढ यामुळे गुंतवणूकदार आणि केंद्रीय बँका सुरक्षित पर्याय शोधत आहेत. या परिस्थितीत सोनं हे सर्वात विश्वासार्ह गुंतवणूक साधन मानले जाते.
Related News
Petrol Diesel Price: पेट्रोल-डिझेल महागणार? नायरा नंतर सरकारी कंपन्यांच्या निर्णयाकडे लक्ष
ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीन्याची मागणी; INDIA आघाडीचा निवडणूक आयोगावर मोर्चा
शेतकऱ्यांना मदत लवकरच? 10-12 ऑक्टोबरपर्यंत पंचनामे पूर्ण करण्याचे कृषिमंत्र्यांचे लक्ष्य
दांडुके चालवा, बंदुका रोखा; आम्ही जाणारच! संजय राऊतांचा सरकारला इशारा
जगाने श्वास रोखला! ब्रिटिश विमान अचानक 28 हजार फूट खाली, मोठी खळबळ
SIR वर फडणवीसांचा मोठा खुलासा; 9.78 कोटींवरून 7.71 कोटी मतदारांची नोंद
10ऑक्टोबरला दिल्ली धडकणार CJP; जंतरमंतरसाठी ‘प्लान बी’ रेडी
फ्लायदुबई प्रकरणात मोठा खुलासा; ओमानी सह-पायलटबाबत धक्कादायक माहिती समोर
Green Teaने वाढवा त्वचेचा ग्लो; जाणून घ्या वापरण्याच्या 6 सोप्या पद्धती
17 हजार फुटांवर विमानाची घसरण; मुंबईच्या पायलटने धैर्याने उधळला मोठा कट
SIR वर निवडणूक आयोगाचा मोठा निर्णय; वगळलेल्या पात्र मतदारांची नावे पुन्हा यादीत येणार
10 ते 12 महिलांच्या तक्रारी; श्वेता महालेंचा संजय गायकवाडांना सूचक इशारा!
इतिहासातही पाहिल्यास, जेव्हा जेव्हा जगात अस्थिरता वाढली आहे, तेव्हा सोन्याच्या किमतीत आणि मागणीत वाढ झाली आहे. त्यामुळेच अनेक देशांनी आपल्या परकीय चलन साठ्यासोबतच सोन्याचा साठा वाढवण्यावर भर दिला आहे.
पोलंडची दमदार कामगिरी
फेब्रुवारी महिन्यात पोलंड ने तब्बल २० टन सोन्याची खरेदी केली. ही खरेदी त्या महिन्यातील सर्वाधिक मानली जात आहे. या खरेदीमुळे पोलंडचा एकूण गोल्ड रिझर्व्ह ५७० टनांपर्यंत पोहोचला आहे.
विशेष म्हणजे, गेल्या एका वर्षात पोलंडने सुमारे १०२ टन सोने खरेदी केले आहे. ही आकडेवारी पाहता, पोलंडने आपल्या आर्थिक धोरणात सोन्याला अत्यंत महत्त्वाचे स्थान दिल्याचे स्पष्ट होते. पोलंडची ही आक्रमक खरेदी त्याच्या आर्थिक स्थैर्यासाठी आणि भविष्यातील संकटांपासून बचावासाठी महत्त्वाची ठरू शकते.
उझबेकिस्तानचीही जोरदार झेप
पोलंडप्रमाणेच उझबेकिस्तान ने देखील सोन्याच्या खरेदीत मोठी झेप घेतली आहे. फेब्रुवारी महिन्यात उझबेकिस्तानने ८ टन सोनं खरेदी केलं असून, त्याचा एकूण सोन्याचा साठा ४०७ टनांपर्यंत पोहोचला आहे.
२०२५ या वर्षातच उझबेकिस्तानने सुमारे १० ते १५ टन सोने जमा केले आहे. हा देश आर्थिकदृष्ट्या छोटा असला, तरी त्याने सोन्याच्या खरेदीत दाखवलेली आक्रमकता लक्षवेधी आहे.
भारत आणि चीन मागे का पडले?
सोन्याच्या खरेदीत भारत आणि चीन हे देश पारंपरिकरित्या आघाडीवर असतात. मात्र, फेब्रुवारी महिन्यात भारताची खरेदी अत्यंत मर्यादित राहिली.
आकडेवारीनुसार, भारताने फेब्रुवारीत केवळ ०.२ टन सोन्याची खरेदी केली. जरी भारताचा एकूण गोल्ड रिझर्व्ह सुमारे ८८० टन इतका मोठा असला, तरी त्या महिन्यातील खरेदीच्या बाबतीत भारत मागे राहिला.
चीनबाबतही अशीच परिस्थिती दिसून आली. त्यामुळे फेब्रुवारी महिन्यातील खरेदीच्या स्पर्धेत पोलंड आणि उझबेकिस्तान या देशांनी आघाडी घेतली.
छोट्या देशांची बदलती रणनीती
या घडामोडींकडे पाहता, आता छोटे देशही आपल्या आर्थिक धोरणांमध्ये मोठे बदल करत असल्याचे दिसून येते. पूर्वी केवळ मोठे देशच मोठ्या प्रमाणात सोने खरेदी करत असत, मात्र आता लहान अर्थव्यवस्था असलेले देशही त्याच मार्गावर चालताना दिसत आहेत.
यामागील प्रमुख कारण म्हणजे आर्थिक सुरक्षितता. जागतिक आर्थिक संकट, डॉलरवरील अवलंबित्व कमी करणे आणि चलनवाढीपासून बचाव करणे या उद्देशाने हे देश सोन्याचा साठा वाढवत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी काय संकेत?
केंद्रीय बँकांच्या या वाढत्या सोन्याच्या खरेदीमुळे सामान्य गुंतवणूकदारांसाठीही काही महत्त्वाचे संकेत मिळतात. जर मोठ्या प्रमाणावर देश सोन्यात गुंतवणूक करत असतील, तर ते सुरक्षिततेकडे झुकत असल्याचे दर्शवते.
यामुळे आगामी काळात सोन्याच्या किमती वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे अनेक गुंतवणूकदार आता सोन्याकडे आकर्षित होत आहेत.
पुढील काळातील शक्यता
जागतिक परिस्थिती पाहता, पुढील काही वर्षांत सोन्याची मागणी आणखी वाढू शकते. जिओ-पॉलिटिकल तणाव कायम राहिला, तर अधिकाधिक देश सोन्याच्या साठ्यात वाढ करण्याचा प्रयत्न करतील.
पोलंड आणि उझबेकिस्तानसारख्या देशांनी दाखवलेली आक्रमकता इतर देशांनाही प्रेरणा देऊ शकते. त्यामुळे भविष्यात सोन्याच्या बाजारात मोठी चढाओढ पाहायला मिळू शकते.
सोन्याच्या खरेदीत पोलंड आणि उझबेकिस्तान या छोट्या देशांनी केलेली कामगिरी ही केवळ आकडेवारी नाही, तर जागतिक आर्थिक धोरणातील बदलाचे प्रतीक आहे. त्यांनी चीन आणि भारतासारख्या मोठ्या देशांनाही मागे टाकत आपली उपस्थिती ठळकपणे दाखवून दिली आहे.
ही घडामोड दर्शवते की, आजच्या अनिश्चित काळात प्रत्येक देश आपल्या आर्थिक सुरक्षेला प्राधान्य देत आहे. त्यामुळे सोनं हे पुन्हा एकदा जागतिक अर्थव्यवस्थेचे केंद्रबिंदू बनत असल्याचे स्पष्ट होते.
