भारताच्या विरोधात 7 देशांनी शिजवली ‘खिचडी’, पाकिस्तानचा रडीचा डाव? पहलगाम हल्ल्यानंतर नवा भू-राजकीय गेम | Big Geo-Politics Story
तुर्की हा या संपूर्ण घडामोडीत केंद्रस्थानी असलेला देश ठरतोय. भारताविरोधात वातावरण निर्माण करण्यासाठी तुर्कीने पाकिस्तानसोबत हातमिळवणी केली असून मुस्लिम देशांना एकत्र आणण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. इस्तंबूल येथे झालेल्या महत्त्वाच्या बैठकीत गाझातील परिस्थिती आणि युद्धबंदीबाबत चर्चा झाली असे सांगितले गेले, मात्र या बैठकीच्या पाठीमागे भारताविरोधात रणनीती आखली जात असल्याचे संकेत मिळाले. तुर्कीने अनेक वेळा भारताच्या धोरणांवर टीका केली आहे आणि पाकिस्तानसोबत संरक्षण सहकार्य वाढवले आहे. या पावलामुळे दक्षिण आशिया आणि मध्य पूर्वेतील भू-राजकीय समीकरणांमध्ये नवे तणाव निर्माण होत आहेत. भारताने यापूर्वीही तुर्कीच्या भूमिकेवर नाराजी व्यक्त केली आहे आणि आता या हालचालींवर भारत बारीक लक्ष ठेवून आहे.
पहलगाम हल्ल्यानंतर भारताने पाकिस्तानला दिलेल्या प्रखर उत्तरामुळे पाकिस्तानच्या सैन्य आणि सरकारचे तोंड बंद झाले असले, तरी पाकिस्तान शांत बसणाऱ्या देशांपैकी नाही. सरळ युद्ध लढणे शक्य नसल्याचे पाकिस्तानला चांगलेच उमगले आहे. त्यामुळे आता पाकिस्तानने नवा आंतरराष्ट्रीय मोर्चा उघडण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे.
दहशतवाद, आर्थिक संकट, राजकीय अस्थिरता आणि आंतरराष्ट्रीय मंचावर घटलेली प्रतिष्ठा या चार मोठ्या संकटांनी वेढलेल्या पाकिस्तानने भारताविरोधात मुस्लिम देशांची एकजूट साधण्याचा प्रयत्न केला असल्याची माहिती समोर आली आहे.
Related News
Iran vs US : धोकादायक संघर्षाचे 7 संकेत, अमेरिकेच्या महाशक्तीने इराणची घातक घेराबंदी
Tariff Shock: EU ने रद्द केली भारताच्या GSP सवलत, निर्यातदारांसमोर आव्हान
भारताची अर्थव्यवस्था : येत्या 20 वर्षांत जगात पहिल्या क्रमांकावर!
India वर 500 टक्के टॅरिफ? अमेरिकेचा खळबळजनक दावा, रशियापासून दूर केले भारत!
2026: India-यूएई कराराने आंतरराष्ट्रीय धोरणात नवा टर्न
2026: India–पाकिस्तान एकाच मंचावर?
ज्याची भीती होती तेच घडले! Trump यांचा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा निर्णय, मध्यपूर्वेत युद्धाची चाहूल
2026 :अमेरिकेतून भारतासाठी मोठा दिलासा: Tariff वाढवण्याचा धोका टळला
Iran मधील हिंसक आंदोलनामुळे आंतरराष्ट्रीय तणाव; आकाशबंदी 2 तासांहून अधिक काळ
भारताने Trump टॅरिफला दिला तोडगा, नवीन निर्यात धोरण जाहीर
2026 Somnath मध्ये पंतप्रधान मोदींचा शौर्य यात्रा अनुभव; पूजा-अर्चना आणि मिरवणूक
2026: Pakistanच्या लष्करावर दहशतवाद्यांचा दबाव
अलीकडेच तुर्कीच्या इस्तंबूल येथे झालेल्या एका उच्चस्तरीय गुप्त बैठकीत पाकिस्तानसह सात मुस्लिम देशांच्या प्रतिनिधींनी एकत्रितपणे चर्चा केल्याची माहिती समोर येते आहे. या बैठकीत गाझा युद्धावर चर्चा झाल्याचे सांगितले गेले, मात्र पर्द्याआड भारताविरोधात रणनीती आखली गेल्याचे सूत्रांनी सांगितले.
या बैठकीला खालील देश सहभागी होते
पाकिस्तान
तुर्की
सौदी अरेबिया
कतार
संयुक्त अरब अमिराती (UAE)
इंडोनेशिया
जॉर्डन
हे सर्व देश अधिकृतपणे गाझा प्रश्नावर चर्चा करत असल्याचे सांगत असले, तरी पाकिस्तानचा मुख्य अजेंडा भारताला आंतरराष्ट्रीय पातळीवर डावलणे आणि मुस्लिम राष्ट्रांमध्ये भारतविरोधी जनमत तयार करणे हाच असल्याचे पाहायला मिळते.
पहलगाम हल्ला, भारताचे Surgical-Retaliation आणि पाकिस्तानचा घाबरलेला चेहरा
जम्मू-कश्मीरमधील पहलगाम येथे पाकिस्तानी दहशतवाद्यांनी केलेल्या हल्ल्याने भारत हादरला. परंतु यापूर्वीच्या शस्त्रसंचालनांप्रमाणे शांत बसण्याचा भारताचा स्वभाव राहिला नाही. भारताने थेट पाकिस्तानमध्ये घुसून मोठे दहशतवादी तळ उद्ध्वस्त केले. भारताच्या या मूठभर पण ठोस आणि अचूक कृतीने पाकिस्तानवर जगभरात टीका झाली.
पाकिस्तानाला सैन्य, अर्थव्यवस्था किंवा आंतरराष्ट्रीय समर्थन नसताना भारताला सरळ उत्तर देणे शक्य नव्हते. त्यामुळे पाकिस्तानने ‘रडत-रडत’ मुस्लिम देशांना आपली बाजू मांडायला सुरुवात केली. यातूनच ‘भारताविरुद्ध सामूहिक मुस्लिम ब्लॉक’ निर्माण करण्याचा प्रयत्न दिसू लागला आहे.
तुर्कीची भारतविरोधी भूमिका — नवे धोरण की जुनीच शत्रुत्वाची रीत?
अलीकडे तुर्कीचे राष्ट्राध्यक्ष एर्दोगान यांनी अनेकवेळा कश्मीर प्रश्नावर भारताविरुद्ध विधानं केली आहेत. पाकिस्तानशी जुने संरक्षण आणि धोरणात्मक संबंध, कश्मीरमधील वर्चस्वासाठी पाकिस्तानला मदत, आणि इस्लामिक जगतातील ओव्हर-लीडरशिपचा महत्त्वाकांक्षी प्रयत्न — ही तुर्कीची धोरणे आहेत.
तुर्की स्वत:ला इस्लामिक जगाचे नेतृत्व देण्याच्या प्रयत्नात असून, सौदी आणि UAE सारख्या देशांना स्पर्धा देण्याचा प्रयत्न करत आहे. भारत-तुर्की संबंध यामुळे वारंवार तणावात सापडले आहेत.
इस्तंबूल बैठकीनंतर तुर्कीचे परराष्ट्र मंत्री हकान फिदान म्हणाले “संघटना पूर्णपणे तयार झालेली नाही, पण सैन्य सहकार्यासंबंधी चर्चा सुरू आहे.” हे वाक्यच बरेच काही सांगून जाते. ‘सैन्य सहाय्य’, ‘संयुक्त प्रयत्न’, ‘संरक्षण करार’ हे शब्द भारताच्या सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून महत्त्वाचे आहेत.
Pakistan चा ‘Defensive Pact’ — Saudi-Pak करार म्हणजे काय?
सर्वात धक्कादायक माहिती म्हणजे पाकिस्तान-सौदी अरेबिया संरक्षण करार. या करारानुसार पाकवर हल्ला म्हणजे सौदीवर हल्ला
हा अत्यंत महत्त्वाचा राजनैतिक युद्धनियम आहे. पाकिस्तानने याचा प्रचार असा केला की भारताने पाकिस्तानवर हल्ला केला तर सौदीही युद्धात उतरेल. मात्र प्रत्यक्ष धोरणात्मक अर्थ वेगळा आहे हा करार मुख्यत: संरक्षण-सहकार्य, माहिती आणि शस्त्रांच्या देवाणघेवाणीपुरता असण्याची शक्यता व्यक्त केली जाते.
तरीही याचा वापर भारतावर मानसिक-कूटनीतिक दबाव टाकण्यासाठी करत आहे.
मालदीववर तुर्की-पाक दबाव
पूछताज मालदीवची: भारतासोबत संबंध बिघडवून चीन-पाक-तुर्की ब्लॉकमध्ये नेण्याचा मोठा प्रयत्न झाला. मालदीव सरकार बदलल्यानंतर हा कल आणखी स्पष्ट झाला. पाकिस्तान-तुर्की यांनी मालदीववर दबाव टाकत संरक्षण-विकास करार केले. भारताला डावलण्याचा प्रयत्न येथेही दिसतो.
कतार, इंडोनेशिया, UAE, जॉर्डन — भूमिका काय?
ही चार देश सामान्यतः संतुलित कूटनीति करणारे. मात्र—
कतार पाकच्या आर्थिक मदतीचा प्रमुख स्रोत
UAE-सौदीने पाकिस्तानवर अनेकवेळा आर्थिक कर्ज दिले
इंडोनेशिया — लोकसंख्येने सर्वात मोठा मुस्लिम देश
जॉर्डन — मध्यपूर्वेतील राजकीय संतुलन राखणारा देश
या देशांचा गट बनल्यास भारतासाठी मध्यपूर्वेत कूटनीतिक आव्हान निर्माण होऊ शकते. मात्र भारताचे या सर्व देशांशी घनिष्ठ व्यापारी, ऊर्जा, गुंतवणूक व सांस्कृतिक संबंध असल्याने परिस्थिती एकतर्फी नाही.
पाकिस्तानचा रडीचा डाव: नवा धोका, पण यश मिळणे अवघड
भारताची ताकद
आर्थिक क्षमता
तंत्रज्ञान व संरक्षण सामर्थ्य
आंतरराष्ट्रीय कूटनीति
गल्फ देशांशी मजबूत संबंध
ऊर्जा, शिक्षण, व्यवसायात भारतीयांची पकड
पाकिस्तानकडे काय?
कर्ज, भ्रष्टाचार, राजकीय संकट
दहशतवाद समर्थक प्रतिमा
अर्थव्यवस्थेचे पडझड
सैन्य सडलेले व थकलेले
म्हणून योजना ‘मोठा खेळ’ असली तरी यशस्वी होण्याची शक्यता मर्यादित.
भारताची प्रतिक्रिया — शांत परंतु तीक्ष्ण रणनीती
भारत हा प्रश्न भावना, धर्म किंवा उकसावणीने हाताळत नाही. भारताची राजनैतिक दिशा स्पष्ट —
शेजारीकडून दहशतवाद चालू असेल तर उत्तर मिळेल
परराष्ट्र धोरण आर्थिक-व्यावहारिक
अमेरिका, फ्रान्स, रशिया, UAE, सौदी, इस्रायल — मजबूत मित्र
भारत जागतिक व्यापार, ऊर्जा बाजार, तंत्रज्ञान संधीत निर्णायक
भारताने ‘इस्लामिक ब्लॉक’ च्या प्रयत्नांना प्रतिसाद म्हणून शांतपणे स्वतःचे गल्फ व पाश्चात्य संबंध अधिक मजबूत केले आहेत.
7 देशांची बैठक खरोखर भारतविरोधी?
सध्या परिस्थिती अशी
| दावा | सत्यता |
|---|---|
| भारताविरुद्ध मुस्लिम गठबंधन? | पाकिस्तानचा प्रयत्न, पूर्णपणे यश नाही |
| तुर्कीची विरोधी भूमिका | होय, जाहीरपणे |
| सौदी पाकिस्तानचा पूर्ण पाठिंबा? | धोरणात्मक-मर्यादित, भारताशीही घनिष्ट संबंध |
| भारताला तातडीचा धोका | नाही, पण राजनैतिक सावधानता आवश्यक |
ही पाकिस्तान‘नैरेटिव वॉर’ आहे. युद्ध जमिनीवर नाही, तर मीडिया, आंतरराष्ट्रीय लॉबी आणि धार्मिक भावनांमध्ये लढलं जातंय. भारताचा शांत, प्रभावी, गणिती प्रत्युत्तर हेच पाकिस्तानची हताशा वाढवत आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/anokhi-maitri-class-1-officer-in-competitive-exam/
