मध्य पूर्वेत वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर पाकिस्तान आणि सौदी अरेबियामधील लष्करी सहकार्य पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहे. इराणसोबतची शांतता चर्चा अपयशी ठरल्यानंतर पाकिस्तानने मोठ्या प्रमाणावर सैन्य तैनात करत सौदी अरेबियात आपली उपस्थिती वाढवली आहे.
मध्य पूर्वेत पुन्हा तणावाची स्थिती
मागील काही आठवड्यांपासून मध्य पूर्वेत इराण, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील तणाव कमी होण्याऐवजी वाढताना दिसत आहे. काही काळासाठी युद्धविरामाची घोषणा झाल्याने जगभरात दिलासा व्यक्त करण्यात आला होता. तेलाच्या किंमती स्थिर होतील आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवरील दबाव कमी होईल, अशी अपेक्षा होती.
मात्र, शांतता वाटाघाटी अपेक्षेप्रमाणे यशस्वी ठरल्या नाहीत. त्यामुळे पुन्हा एकदा या भागात अस्थिरता निर्माण झाली आहे. याच पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानने सौदी अरेबियाच्या दिशेने मोठे लष्करी पाऊल उचलले आहे.
Related News
होर्मुझ सामुद्रधुनीवर इराणचा मोठा यू-टर्न; जगाला दिलासा, पण अटींसह खुला व्यापारमार्ग!
दुबईतील Oracle डेटा सेंटरवर इराणच्या हल्ल्याचा दावा खोटा — UAE सरकारचा स्पष्ट नकार
जगात हाहाकार! इराण कडून मोठा हल्ला, थेट अमेरिका चे सैनिक निशाण्यावर
इराणवर जागतिक दबाव वाढला ! 25 शक्तिशाली देश एकत्र ; होर्मुज संकटामुळे जगात खळबळ
इराण-इस्रायल युद्धाचा वेध: पाकिस्तान अणुबॉम्बसह संघर्षात उतरू शकतो?
पुतीनचा ‘युद्ध थांबवण्याचा’ प्लान ट्रम्पना न पटला, इराणच्या युरेनियमवरून चर्चा फिस्कटली
इराण–इस्रायल युद्ध LIVE: इराकमध्ये दोन तेल टँकरवर हल्ल्यानंतर तेल बंदरे बंद; एका भारतीयाचा मृत्यू, 38 जणांची सुटका
इराण युद्धावर युरोपात फूट, इटलीच्या पंतप्रधान मेलोनींची अमेरिका-इस्त्रायलवर टीका; स्पेनने राजदूत माघारी बोलावले
Iran–Israel–US War : युद्ध थांबवण्यासाठी इराणच्या 3 अटी; डोनाल्ड ट्रम्प मान्य करणार?
इराणच्या हल्ल्याचा भारतीयांना फटका! दोन खलाशांचा मृत्यू, 9 हजार विद्यार्थी अडकले; मोदी सरकारचा तातडीचा अॅक्शन प्लॅन
इराण युद्धात आता US ला मोजावी लागतेय मोठी किंमत
पाकिस्तानचे मोठे लष्करी पाऊल
मिळालेल्या माहितीनुसार, पाकिस्तानने जवळपास 13 हजार सैनिक सौदी अरेबियात पाठवले आहेत. याशिवाय 10 ते 18 फायटर जेट्स आणि सपोर्ट एअरक्राफ्ट्स देखील तैनात करण्यात आले आहेत.
सौदी अरेबिया सरकारने 11 एप्रिल रोजी अधिकृत माहिती देत सांगितले की, पाकिस्तानी सैनिक किंग अब्दुलअजीज एअर बेसवर पोहोचले आहेत. या तैनातीमुळे दोन्ही देशांमधील संरक्षण सहकार्य अधिक मजबूत झाल्याचे दिसत आहे.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, सौदी अरेबियात आधीपासूनच सुमारे 10 हजार पाकिस्तानी सैनिक तैनात होते. आता ही संख्या वाढून जवळपास 23 हजारांपर्यंत पोहोचली आहे.
फायटर जेट्स आणि हवाई संरक्षणाची वाढ
या मोहिमेत केवळ जमिनीवरील सैन्यच नव्हे तर हवाई दलाचाही समावेश आहे. पाकिस्तानने काही फायटर जेट्स आणि सपोर्ट एअरक्राफ्ट्स सौदी अरेबियात पाठवले आहेत.
या तैनातीचा उद्देश फक्त संरक्षण आणि संयुक्त लष्करी सराव असल्याचे दोन्ही देशांनी स्पष्ट केले आहे. दोन्ही देशांच्या लष्करांमध्ये समन्वय वाढवणे आणि संभाव्य धोक्यांना सामोरे जाण्याची तयारी ठेवणे हा मुख्य हेतू असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
पाकिस्तान–सौदी संबंधांचा इतिहास
पाकिस्तान आणि सौदी अरेबिया यांचे संबंध अनेक दशकांपासून मजबूत आहेत. धार्मिक, राजकीय आणि संरक्षणात्मक स्तरावर दोन्ही देश एकमेकांचे महत्त्वाचे सहकारी मानले जातात.
इतिहास पाहता, 1991 च्या गल्फ युद्धादरम्यानही पाकिस्तानने सौदी अरेबियाला लष्करी मदत केली होती. तसेच अनेक वेळा सौदीच्या संरक्षणासाठी पाकिस्तानी सैन्याची मदत घेण्यात आली आहे.
2025 मध्ये दोन्ही देशांमध्ये एक महत्त्वाचा डिफेन्स पॅक्ट (Defence Pact) झाल्याचे सांगितले जाते. या करारानुसार एका देशावर हल्ला झाल्यास तो दोन्ही देशांवर हल्ला मानला जाईल, अशी तरतूद असल्याची चर्चा आहे. यामुळे दोन्ही देशांमधील धोरणात्मक भागीदारी अधिक मजबूत झाली आहे.
इराण–सौदी तणावाचा परिणाम?
इराणने सौदी अरेबियाच्या काही ऊर्जा स्थळांवर हल्ला केल्याचे समोर आले आहे. या हल्ल्यात एक सौदी नागरिक मृत्यूमुखी पडल्याची माहिती आहे. या घटनेनंतर सौदी अरेबियाने आपल्या सुरक्षा व्यवस्थेत मोठी वाढ केली आहे.
याच पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानची सैन्य तैनाती ही केवळ सामान्य सराव नसून एक धोरणात्मक निर्णय असल्याचे विश्लेषकांचे मत आहे. मात्र दोन्ही देशांनी स्पष्ट केले आहे की ही तैनाती कोणत्याही युद्धासाठी नाही तर संरक्षण आणि सहकार्यासाठी आहे.
जागतिक राजकारणावर परिणाम
मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव केवळ त्या प्रदेशापुरता मर्यादित नाही, तर त्याचा थेट परिणाम जागतिक बाजारपेठांवर होत आहे. विशेषतः कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये वाढ होत असून अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर दबाव निर्माण झाला आहे.जर परिस्थिती अधिक बिघडली, तर जागतिक ऊर्जा पुरवठा साखळीवर मोठा परिणाम होऊ शकतो, असा इशारा आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञ देत आहेत.
अमेरिकेची भूमिका आणि दबाव
या संपूर्ण परिस्थितीत अमेरिकेची भूमिका देखील महत्त्वाची ठरत आहे. माजी राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणविरोधात पुन्हा एकदा कठोर भूमिका घेतल्याचे वृत्त आहे. यामुळे मध्य पूर्वेत तणाव आणखी वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
अमेरिका, इराण आणि इस्रायल यांच्यातील संबंध आधीच तणावपूर्ण आहेत. त्यातच पाकिस्तान आणि सौदी अरेबियाचे वाढते लष्करी सहकार्य या समीकरणाला नवीन दिशा देत आहे.
पुढील दिशा काय?
सध्या तरी पाकिस्तान आणि सौदी अरेबियाकडून ही तैनाती “संरक्षणात्मक आणि सहकार्यात्मक” असल्याचे स्पष्ट केले जात आहे. मात्र वाढती सैन्य उपस्थिती आणि प्रादेशिक तणाव पाहता भविष्यात परिस्थिती कशी वळण घेईल, हे सांगणे कठीण आहे.विशेषतः इराण–सौदी संबंध, अमेरिका-इराण तणाव आणि तेल बाजारातील अस्थिरता या सर्व घटकांवर पुढील घडामोडी अवलंबून असतील.
पाकिस्तानने सौदी अरेबियात मोठ्या प्रमाणात सैनिक आणि हवाई दल तैनात केल्याने मध्य पूर्वेतील राजकीय समीकरणे पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहेत. शांतता चर्चा फिस्कटल्यानंतर घेतलेले हे पाऊल केवळ संरक्षणात्मक की धोरणात्मक, यावर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चर्चा सुरू आहे.
