शिंदेंची नजर मुंबई बँकेवर; फडणवीस-दरेकरांच्या वर्चस्वाला थेट आव्हान? नव्या राजकीय समीकरणांची शक्यता
महाराष्ट्राच्या राजकारणात सत्तेच्या समीकरणांसोबतच सहकार क्षेत्रातील राजकीय हालचालींनाही मोठे महत्त्व प्राप्त झाले आहे. आगामी मुंबई जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राज्याच्या राजकारणात नव्या समीकरणांची चर्चा रंगू लागली आहे. डिसेंबर २०२६ किंवा जानेवारी २०२७मध्ये मुंबई बँकेची निवडणूक होण्याची शक्यता असून, या निवडणुकीत उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना आणि भाजपमधील नेते आमनेसामने येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेने मुंबई जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या निवडणुकीत उमेदवार उतरवण्याची तयारी सुरू केली आहे. सध्या मुंबई बँकेवर भाजप आणि माजी मंत्री प्रवीण दरेकर यांच्या नेतृत्वाचे वर्चस्व आहे. त्यामुळे शिंदे गटाने स्वतंत्रपणे किंवा आपल्या समर्थक उमेदवारांच्या माध्यमातून निवडणूक लढवण्याचा निर्णय घेतल्यास ही निवडणूक केवळ सहकार क्षेत्रापुरती मर्यादित न राहता राजकीय शक्तिप्रदर्शनाचे केंद्र ठरू शकते.
मुंबई बँकेच्या निवडणुकीकडे सर्वांचे लक्ष
मुंबई जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक ही राज्यातील महत्त्वाच्या सहकारी बँकांपैकी एक मानली जाते. मुंबईतील सहकार क्षेत्रात या बँकेचे मोठे आर्थिक आणि संस्थात्मक नेटवर्क आहे. त्यामुळे बँकेच्या संचालक मंडळावरील नियंत्रणाला आर्थिक ताकदीसोबतच राजकीय प्रभावाच्या दृष्टीनेही विशेष महत्त्व आहे.
Related News
महाराष्ट्रात सहकारी संस्था आणि बँका या अनेक वर्षांपासून राजकीय प्रभावाचे महत्त्वाचे केंद्र राहिल्या आहेत. स्थानिक संस्था, सहकारी गृहनिर्माण संस्था, कर्मचारी संघटना आणि विविध सामाजिक संस्थांशी असलेले संबंध यामुळे सहकारी बँकांच्या निवडणुका राजकीय नेत्यांसाठी महत्त्वाच्या ठरतात.
मुंबईतील अनेक सहकारी गृहनिर्माण संस्थांना बँकेकडून आर्थिक सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातात. विशेषतः सेल्फ-रिडेव्हलपमेंटच्या प्रकल्पांमध्ये आर्थिक मदतीच्या दृष्टीने मुंबई बँकेची भूमिका महत्त्वाची असल्याचे मानले जाते. त्यामुळे बँकेचे संचालक मंडळ आणि त्यामागील राजकीय नेतृत्व यांचा मुंबईतील सहकार क्षेत्रावर मोठा प्रभाव पडू शकतो.
सुमारे ६,४३७ कोटींच्या कर्जवाटपाचा दावा
मुंबई बँकेच्या आर्थिक व्यवहारांमुळेही या निवडणुकीला महत्त्व प्राप्त झाले आहे. उपलब्ध माहितीनुसार बँकेच्या कर्ज आणि अॅडव्हान्सची रक्कम सुमारे ६,४३७ कोटी रुपये असल्याचा दावा केला जात आहे. तसेच दरवर्षी ६०० ते ७०० कोटी रुपयांहून अधिक कर्जवाटप केले जाते, अशी माहिती समोर येत आहे.
सरकारी कर्मचाऱ्यांचे वेतन, पेन्शन तसेच विविध सार्वजनिक संस्थांच्या ठेवी आणि आर्थिक व्यवहारांशी बँकेचा संबंध असल्याने तिचे आर्थिक महत्त्व मोठे आहे. त्यामुळे या बँकेच्या संचालक मंडळावर कोणाचे वर्चस्व राहणार, याकडे सहकार क्षेत्रासह राजकीय वर्तुळाचेही लक्ष लागले आहे.
२०२१ मध्ये दरेकरांच्या पॅनेलचा क्लीन स्वीप
मुंबई बँकेवरील विद्यमान राजकीय वर्चस्व समजून घेण्यासाठी २०२१ची निवडणूक महत्त्वाची ठरते. २०२१मध्ये प्रवीण दरेकर यांच्या नेतृत्वाखालील सहकार पॅनेलने मुंबई बँकेच्या संचालक मंडळातील सर्व २१ जागांवर विजय मिळवला होता. या एकतर्फी विजयामुळे मुंबई बँकेवरील दरेकरांचा प्रभाव अधिक मजबूत झाला.
यानंतर मुंबईतील सहकार क्षेत्रात दरेकरांच्या नेतृत्वाचा दबदबा निर्माण झाला. आता एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेने या निवडणुकीत सक्रियपणे उतरण्याची तयारी केल्याची माहिती समोर आल्याने दरेकरांच्या गडाला थेट आव्हान निर्माण होण्याची शक्यता आहे.
महायुतीत असूनही सहकारात शक्तिप्रदर्शन?
विशेष म्हणजे भाजप आणि एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना हे सध्या राज्यातील महायुतीचे घटक आहेत. राज्याच्या सत्तेत दोन्ही पक्ष एकत्र असले तरी स्थानिक आणि सहकार क्षेत्रातील निवडणुकांमध्ये अनेकदा स्वतंत्र राजकीय ताकद आजमावली जाते.
मुंबई बँकेची निवडणूक त्याच दृष्टीने महत्त्वाची ठरू शकते. शिंदे गटाने स्वतंत्र उमेदवार उभे केले आणि भाजपकडून दरेकर समर्थक पॅनेल मैदानात उतरले, तर महायुतीतील दोन घटक पक्ष सहकार क्षेत्रात एकमेकांविरोधात निवडणूक लढताना दिसू शकतात.
यामुळे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यातील राजकीय समीकरणांवरही या निवडणुकीचा परिणाम होऊ शकतो, अशी चर्चा सुरू झाली आहे. मात्र, अंतिम उमेदवारी, पॅनेलची रचना आणि निवडणुकीतील आघाड्यांबाबत अद्याप अधिकृत चित्र स्पष्ट झालेले नाही.
विद्यमान संचालक मंडळात विविध पक्षांचे नेते
मुंबई बँकेच्या विद्यमान संचालक मंडळात विविध राजकीय पक्षांशी संबंधित नेत्यांचा समावेश आहे. यामध्ये आमदार सुनील राऊत आणि तेजस्विनी घोसाळकर यांच्यासह विविध राजकीय पार्श्वभूमी असलेल्या संचालकांचा समावेश असल्याचे सांगितले जाते.
त्यामुळे आगामी निवडणुकीत कोणत्या नेत्याची कोणासोबत आघाडी होते, कोणते पॅनेल तयार होते आणि कोणत्या मतदारसंघातून कोणाला उमेदवारी मिळते, याकडे विशेष लक्ष असेल.
आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर रंगणार राजकीय सामना
मुंबई बँकेची निवडणूक डिसेंबर २०२६ किंवा जानेवारी २०२७मध्ये होण्याची शक्यता आहे. त्याच काळात राज्यातील विविध स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचीही राजकीय तयारी सुरू असल्याने सहकार क्षेत्रातील या निवडणुकीचे महत्त्व आणखी वाढले आहे.
एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेने खरोखरच स्वतंत्र ताकदीने मुंबई बँकेच्या निवडणुकीत प्रवेश केला, तर ही निवडणूक प्रवीण दरेकर यांच्या वर्चस्वाची परीक्षा ठरणार आहे. त्याचवेळी महायुतीतील अंतर्गत राजकीय समीकरणे, मुंबईतील आगामी स्थानिक राजकारण आणि सहकार क्षेत्रातील सत्ता यांचा ताळमेळही या निवडणुकीत पाहायला मिळू शकतो.
त्यामुळे ‘मुंबई बँक कोणाच्या ताब्यात?’ हा प्रश्न आगामी काळात महाराष्ट्राच्या राजकीय चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरण्याची शक्यता आहे. शिंदे गटाची रणनीती, भाजपचे पॅनेल आणि संभाव्य आघाड्या यावरच या निवडणुकीतील अंतिम चित्र अवलंबून राहणार आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/cm/
