मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या भीषण संघर्षात इराणला मोठा धक्का बसला आहे. इस्रायल आणि अमेरिकेच्या संयुक्त हवाई कारवाईत इराणच्या शक्तिशाली लष्करी संघटनेचा—Islamic Revolutionary Guard Corps—गुप्तचर विभाग प्रमुख सय्यद माजिद खादेमी ठार झाल्याची अधिकृत माहिती समोर आली आहे. या घटनेमुळे इराणच्या सुरक्षा यंत्रणेला मोठा फटका बसल्याचं मानलं जात आहे.
तेहरानमध्ये सोमवारी पहाटे झालेल्या अचूक हल्ल्यात खादेमी यांचा मृत्यू झाला. मात्र हा हल्ला नेमका कुठे झाला याबाबत इराणकडून कोणतीही स्पष्ट माहिती देण्यात आलेली नाही. खादेमी हे आयआरजीसीच्या गुप्तचर यंत्रणेतील सर्वात प्रभावशाली आणि गुप्त कामकाज सांभाळणारे अधिकारी म्हणून ओळखले जात होते.
सुमारे ५० वर्षांच्या कारकिर्दीत खादेमी यांनी इराणच्या सुरक्षेसाठी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. शत्रूराष्ट्रांची हेरगिरी रोखणं, अंतर्गत विरोधकांवर नियंत्रण ठेवणं आणि शासनाची स्थिरता टिकवणं या जबाबदाऱ्या त्यांनी प्रभावीपणे सांभाळल्या होत्या. त्यांच्या कामामुळेच इराणची गुप्तचर यंत्रणा अधिक मजबूत झाली होती, असा दावा इराणकडून करण्यात आला आहे.
Related News
खादेमी हे इराणचे सर्वोच्च नेते Ali Khamenei यांचे अत्यंत विश्वासू मानले जात होते. त्यामुळे त्यांचा मृत्यू केवळ लष्करी नुकसान नसून राजकीय आणि रणनीतिक स्तरावरही मोठा धक्का मानला जात आहे. विशेषतः युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर गुप्तचर विभाग प्रमुखाचा मृत्यू इराणसाठी चिंतेचा विषय ठरत आहे.
गेल्या काही आठवड्यांपासून मध्यपूर्वेत युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाली आहे. इस्रायल आणि अमेरिकेने २८ फेब्रुवारीपासून इराणवर हवाई हल्ले सुरू केले असून इराणही त्याला जोरदार प्रत्युत्तर देत आहे. या संघर्षात दोन्ही बाजूंनी मोठ्या प्रमाणात नुकसान झालं आहे. मात्र इस्रायलच्या अचूक लक्ष्यभेदी हल्ल्यांमुळे इराणच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचा मृत्यू वाढत चालल्याचं चित्र आहे.
याआधीही इराणचे अनेक महत्त्वाचे अधिकारी या हल्ल्यांत मारले गेले आहेत. त्यात सुरक्षा क्षेत्रातील वरिष्ठ नेते Ali Larijani आणि गुप्तचर मंत्री Esmail Khatib यांचा समावेश असल्याचं सांगितलं जात आहे. या सततच्या नुकसानीमुळे इराणच्या नेतृत्वात मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे.
या संघर्षातील सर्वात धक्कादायक घटना म्हणजे इराणचे सर्वोच्च नेते Ali Khamenei यांच्या हत्येची बातमी. या घटनेनंतर देशातील सत्ता संतुलन पूर्णपणे बदलल्याचं दिसत आहे. त्यांच्या निधनानंतर सत्ता त्यांच्या पुत्राकडे—Mojtaba Khamenei—गेल्याचं सांगितलं जात आहे. मात्र मोजतबा खामेनी गेल्या काही काळापासून सार्वजनिक कार्यक्रमांपासून दूर असल्यामुळे त्यांच्या भूमिकेबाबत अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.
दरम्यान, आयआरजीसीचे प्रमुख मोहम्मद पाकपूर, बासिज दलाचे प्रमुख गुलामरेजा सुलेमानी आणि संरक्षण मंत्री अजीज नासिरजादेह यांचाही या हल्ल्यांमध्ये मृत्यू झाल्याचं वृत्त आहे. त्यामुळे इराणच्या लष्करी नेतृत्वाला मोठा धक्का बसला असून युद्धातील त्यांची क्षमता कमकुवत होत असल्याचं निरीक्षण तज्ज्ञांकडून व्यक्त केलं जात आहे.
या सर्व घटनांमुळे मध्यपूर्वेतील तणाव आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. इस्रायल आणि अमेरिकेच्या हल्ल्यांना इराण कशाप्रकारे प्रत्युत्तर देतो, याकडे आता संपूर्ण जगाचं लक्ष लागलं आहे. विशेषतः गुप्तचर यंत्रणेतील मोठ्या नुकसानीनंतर इराण आपली रणनीती कशी बदलतो, हे पाहणं महत्त्वाचं ठरणार आहे.
एकूणच, सय्यद माजिद खादेमी यांच्या मृत्यूमुळे इराणच्या संरक्षण आणि गुप्तचर व्यवस्थेला मोठा धक्का बसला आहे. या घटनेमुळे युद्धाची दिशा बदलण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. मध्यपूर्वेतील हा संघर्ष आता आणखी तीव्र होण्याची चिन्हे दिसत असून जागतिक स्तरावर त्याचे परिणाम जाणवू शकतात.
