जागतिक टेक क्षेत्रात पुन्हा एकदा मोठ्या प्रमाणावर कर्मचारी कपातीचे संकेत मिळत आहेत. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म फेसबुक आणि इंस्टाग्रामची मूळ कंपनी Meta Platforms मध्ये मोठ्या प्रमाणावर कर्मचारी कपात होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी Mark Zuckerberg यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रात मोठी गुंतवणूक करण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे कंपनीतील हजारो कर्मचाऱ्यांच्या नोकऱ्यांवर संकट निर्माण झाले आहे.
मीडिया रिपोर्टनुसार, मेटा कंपनी आपल्या एकूण कर्मचाऱ्यांपैकी सुमारे 20 टक्के कर्मचाऱ्यांना कमी करण्याचा विचार करत आहे. सध्या कंपनीमध्ये जवळपास 79 हजार कर्मचारी कार्यरत आहेत. जर 20 टक्के कपात झाली, तर अंदाजे 15 ते 16 हजारांहून अधिक कर्मचाऱ्यांना नोकरी गमवावी लागू शकते. यामुळे टेक इंडस्ट्रीमध्ये पुन्हा एकदा ले-ऑफची लाट येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
AI मुळे बदलत आहे कंपनीची रचना
ही कर्मचारी कपात कोणत्याही आर्थिक मंदीमुळे नसून, कंपनीच्या बदलत्या तांत्रिक धोरणांमुळे होणार असल्याचे सांगितले जात आहे. विशेषतः जनरेटिव्ह AI आणि ऑटोमेशनच्या वाढत्या वापरामुळे अनेक पारंपरिक नोकऱ्यांची गरज कमी होत आहे. कंपनी भविष्यात अधिकाधिक कामे AI प्रणाली आणि अल्गोरिदमच्या माध्यमातून करण्याचा विचार करत आहे.
Related News
Amazon चा धक्कादायक निर्णय : तब्बल 30,000 कर्मचाऱ्यांना सोडवणार कंपनी!
काही वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी टीम लीडर्सना त्यांच्या टीमचा आकार कमी करण्याचे संकेत दिल्याची माहितीही समोर आली आहे. कंपनीची कार्यपद्धती अधिक ‘लीन’ आणि कार्यक्षम बनवण्याचा झुकरबर्ग यांचा उद्देश असल्याचेही सांगितले जात आहे. यामुळे भविष्यात अनेक विभागांमध्ये मानव संसाधनाऐवजी AI एजंट्सचा वापर वाढण्याची शक्यता आहे.
जनरेटिव्ह AI वर मेटाचा मोठा फोकस
गेल्या काही वर्षांत टेक कंपन्यांमध्ये जनरेटिव्ह AI क्षेत्रात मोठी स्पर्धा सुरू झाली आहे. Meta Platforms देखील या स्पर्धेत आघाडी घेण्याचा प्रयत्न करत आहे. यासाठी कंपनीने स्वतंत्र सुपरइंटेलिजन्स टीम तयार केली असून जगभरातील अव्वल AI संशोधकांना आकर्षित करण्यासाठी मोठमोठे पॅकेजेस दिले जात आहेत.
काही अहवालांनुसार, कंपनी चार वर्षांच्या कालावधीत शेकडो दशलक्ष डॉलर्सच्या पॅकेजेस देण्याची तयारी दाखवत आहे. यामागील उद्देश म्हणजे AI क्षेत्रातील प्रतिभावान संशोधकांना कंपनीकडे वळवणे आणि AI तंत्रज्ञानातील स्पर्धेत आघाडी मिळवणे हा आहे.
डेटा सेंटरसाठी प्रचंड गुंतवणूक
AI तंत्रज्ञान विकसित करण्यासाठी प्रचंड संगणकीय क्षमता आणि डेटा सेंटरची आवश्यकता असते. त्यामुळे मेटा कंपनीने 2028 पर्यंत डेटा सेंटर पायाभूत सुविधा उभारण्यासाठी तब्बल 600 अब्ज डॉलर्सची गुंतवणूक करण्याची योजना आखली आहे. या गुंतवणुकीद्वारे कंपनी मोठ्या प्रमाणात AI मॉडेल्स विकसित करणार आहे.
या नव्या धोरणामुळे कंपनीच्या अनेक पारंपरिक विभागांमध्ये कर्मचारी संख्या कमी केली जाऊ शकते. कारण AI तंत्रज्ञानामुळे अनेक कामे स्वयंचलित पद्धतीने होऊ शकतात.
2022 पासूनच सुरू झाली कपात
मेटामध्ये कर्मचारी कपातीची प्रक्रिया ही नवीन नाही. कंपनीने 2022 मध्येच मोठ्या प्रमाणावर नोकर कपात केली होती. त्या वेळी सुमारे 11 हजार कर्मचाऱ्यांना कामावरून कमी करण्यात आले होते. त्यानंतर 2023 च्या सुरुवातीला आणखी जवळपास 1 हजार कर्मचाऱ्यांना बाहेरचा रस्ता दाखवण्यात आला होता.
त्या काळात झुकरबर्ग यांनी कंपनीला अधिक कार्यक्षम बनवण्यासाठी “Year of Efficiency” ही संकल्पना मांडली होती. त्यानंतर कंपनीने अनेक विभागांमध्ये खर्च कपात आणि संघटनात्मक बदल करण्यास सुरुवात केली.
टेक इंडस्ट्रीत पुन्हा ले-ऑफची भीती
मेटामधील संभाव्य कपातीमुळे संपूर्ण टेक उद्योगात चिंता निर्माण झाली आहे. कारण मोठ्या टेक कंपन्यांमध्ये AI चा वापर वाढत असल्याने भविष्यात अनेक नोकऱ्यांवर परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट, सपोर्ट सर्व्हिसेस आणि ऑपरेशन्स क्षेत्रातील काही कामे AI प्रणालींकडून केली जाऊ शकतात.
तज्ज्ञांच्या मते, AI मुळे काही नोकऱ्या कमी होतील, परंतु त्याचबरोबर नवीन प्रकारच्या नोकऱ्याही निर्माण होतील. उदाहरणार्थ, AI मॉडेल ट्रेनिंग, डेटा इंजिनिअरिंग, मशीन लर्निंग रिसर्च आणि AI सेफ्टी यांसारख्या क्षेत्रात रोजगाराच्या नव्या संधी उपलब्ध होऊ शकतात.
भविष्यातील टेक कंपन्यांचे चित्र
टेक कंपन्या सध्या मोठ्या बदलाच्या टप्प्यातून जात आहेत. कृत्रिम बुद्धिमत्ता, ऑटोमेशन आणि डेटा आधारित तंत्रज्ञानामुळे व्यवसाय मॉडेल बदलत आहेत. अशा परिस्थितीत कंपन्या खर्च कमी करत AI क्षेत्रात गुंतवणूक वाढवत आहेत.Mark Zuckerberg यांचा विश्वास आहे की AI हे भविष्यातील सर्वात मोठे तंत्रज्ञान ठरेल. त्यामुळे मेटा कंपनीने आपले धोरण पूर्णपणे AI-केंद्रित करण्याचा निर्णय घेतल्याचे दिसून येत आहे. मात्र, या बदलांचा परिणाम हजारो कर्मचाऱ्यांच्या रोजगारावर होऊ शकतो.जर ही कर्मचारी कपात प्रत्यक्षात झाली, तर टेक उद्योगातील हा आणखी एक मोठा ले-ऑफ ठरू शकतो आणि AI युगात कंपन्या कशा प्रकारे स्वतःला बदलत आहेत याचे हे मोठे उदाहरण मानले जाईल.
