पश्चिम बंगालमध्ये राष्ट्रपती Droupadi Murmu यांच्या दौऱ्यादरम्यान झालेल्या व्यवस्थेवरून मोठा राजकीय वाद निर्माण झाला आहे. राष्ट्रपतींच्या स्वागतासाठी मुख्यमंत्री Mamata Banerjee किंवा राज्य सरकारमधील कोणताही वरिष्ठ मंत्री उपस्थित नसल्याची बाब समोर आल्यानंतर पंतप्रधान Narendra Modi यांनी राज्यातील सत्ताधारी All India Trinamool Congress सरकारवर जोरदार टीका केली आहे.
शनिवारी पश्चिम बंगालच्या एकदिवसीय दौऱ्यावर असताना राष्ट्रपती मुर्मू यांनी सिलीगुडी येथे आयोजित कार्यक्रमाच्या व्यवस्थेबाबत नाराजी व्यक्त केली. या टिप्पणीनंतर देशाच्या राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरू झाली. पंतप्रधान मोदी यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर पोस्ट करत या घटनेला “लाजिरवाणी” असे संबोधले आणि लोकशाही परंपरांचा अवमान झाल्याचे म्हटले.
सिलीगुडीतील कार्यक्रमावरून राष्ट्रपतींची नाराजी
राष्ट्रपती मुर्मू या सिलीगुडी येथे आयोजित ९व्या आंतरराष्ट्रीय संताळ परिषदेत सहभागी होण्यासाठी गेल्या होत्या. हा कार्यक्रम इंटरनॅशनल संताळ कौन्सिलच्या वतीने आयोजित करण्यात आला होता. परिषदेत सहभागी झाल्यानंतर त्यांनी कार्यक्रमाच्या ठिकाणाबाबत प्रश्न उपस्थित केले.
Related News
बिधाननगर येथे आयोजित दुसऱ्या कार्यक्रमात बोलताना त्यांनी सिलीगुडीतील स्थळ एवढ्या मोठ्या आंतरराष्ट्रीय परिषदेसाठी खूपच लहान असल्याचे सांगितले. मोठ्या संख्येने लोक उपस्थित राहू शकले असते, मात्र जागेच्या मर्यादेमुळे अनेकांना सहभागी होता आले नसावे, अशी खंत त्यांनी व्यक्त केली.राष्ट्रपती म्हणाल्या की, “ममता माझ्यासाठी लहान बहिणीसारखी आहे. कदाचित ती माझ्यावर रागावलेली असेल. पण एवढ्या मोठ्या आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमासाठी इतके छोटे ठिकाण का निवडले गेले हे मला समजत नाही. जर जागा मोठी असती तर अधिक लोक परिषदेत सहभागी झाले असते.”
त्यांनी उदाहरण देताना सांगितले की बिधाननगरसारख्या मोठ्या शहरात कार्यक्रम आयोजित केला असता तर पाच लाखांपर्यंत लोक सहभागी होऊ शकले असते.
प्रोटोकॉलवरही राष्ट्रपतींचा आक्षेप
या कार्यक्रमादरम्यान राष्ट्रपती प्रोटोकॉलचे पालन झाले नसल्याचाही मुद्दा समोर आला. उपलब्ध माहितीनुसार, राष्ट्रपतींच्या स्वागतासाठी विमानतळावर मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी किंवा राज्यातील कोणताही मंत्री उपस्थित नव्हता.भारतीय राज्यघटनेनुसार राष्ट्रपती हे देशातील सर्वोच्च घटनात्मक पद आहे आणि त्यांच्या दौऱ्यावेळी प्रोटोकॉलचे काटेकोर पालन करण्याची अपेक्षा असते. त्यामुळे या घटनेवरून राजकीय वाद निर्माण झाला आहे.
पंतप्रधान मोदींची टीका
या सर्व घडामोडींवर प्रतिक्रिया देताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी राज्य सरकारवर तीव्र शब्दांत टीका केली. त्यांनी सोशल मीडिया पोस्टमध्ये लिहिले की राष्ट्रपतींच्या टिप्पण्यांमुळे देशभरातील लोक विशेषतः आदिवासी समाजाच्या सशक्तीकरणावर विश्वास ठेवणारे नागरिक दुःखी झाले आहेत.मोदी म्हणाले, “ही घटना लाजिरवाणी आणि अभूतपूर्व आहे. लोकशाही मूल्यांवर विश्वास ठेवणाऱ्या प्रत्येकाला यामुळे वेदना झाल्या आहेत.”त्यांनी पुढे म्हटले की पश्चिम बंगालमधील तृणमूल सरकारने सर्व मर्यादा ओलांडल्या आहेत आणि राष्ट्रपतींच्या पदाचा सन्मान राखण्यात राज्य प्रशासन अपयशी ठरले आहे.पतप्रधानांनी विशेषतः हेही नमूद केले की स्वतः आदिवासी समाजातून आलेल्या राष्ट्रपतींनी व्यक्त केलेली नाराजी देशासाठी गंभीर बाब आहे.
भाजपकडूनही राज्य सरकारवर आरोप
या प्रकरणावर Bharatiya Janata Party कडूनही तीव्र प्रतिक्रिया देण्यात आली. भाजपच्या पश्चिम बंगाल युनिटने सोशल मीडिया पोस्टद्वारे राज्य सरकारवर देशाच्या सर्वोच्च घटनात्मक पदाचा अपमान केल्याचा आरोप केला.पक्षाच्या म्हणण्यानुसार, एखाद्या राज्य सरकारने राष्ट्रपतींच्या सन्मानाकडे दुर्लक्ष करणे ही केवळ प्रशासकीय चूक नसून संविधानिक परंपरांचा अवमान आहे. अशा घटनांमुळे प्रशासनातील अधोगती स्पष्ट होते, असेही भाजपने म्हटले.
संताळ परिषदेत आदिवासी संस्कृतीचा गौरव
या वादाच्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रपती मुर्मू यांनी परिषदेत आदिवासी समाजाच्या सांस्कृतिक वारशाचेही कौतुक केले. त्यांनी सांगितले की भारतातील आदिवासी समाजाने शतकानुशतके आपली भाषा, संस्कृती आणि परंपरा जपल्या आहेत.त्यांनी आदिवासी समाजाला आधुनिक विकासाचा स्वीकार करताना आपली ओळख आणि सांस्कृतिक वारसा जपण्याचे आवाहन केले. तसेच आदिवासी तरुणांनी आपल्या मातृभाषेबरोबर इतर भाषा आणि लिपीही शिकाव्यात, असेही त्यांनी सुचवले.संताळ समाजातून आलेल्या आणि भारताच्या पहिल्या आदिवासी राष्ट्रपती असलेल्या मुर्मू यांनी या समाजाच्या योगदानाचा विशेष उल्लेख केला.
दौऱ्याच्या कार्यक्रमात बदल
राष्ट्रपती मुर्मू यांचा पश्चिम बंगाल दौरा मूळतः दोन दिवसांचा होता. ६ मार्चपासून सुरू होणाऱ्या या कार्यक्रमात दार्जिलिंगला भेट देण्याचाही समावेश होता. मात्र राज्यातील राजकीय घडामोडींमुळे कार्यक्रमात बदल करण्यात आला.राज्यपाल C. V. Ananda Bose यांच्या अचानक राजीनाम्यानंतर परिस्थितीत बदल झाला. त्यानंतर R. N. Ravi यांना पश्चिम बंगालचे अतिरिक्त राज्यपालपदाची जबाबदारी देण्यात आली.या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रपतींच्या दौऱ्याबाबतही काही बदल करण्यात आले. दरम्यान, सिलीगुडीतील कार्यक्रमाच्या व्यवस्थेवरून निर्माण झालेला वाद अजूनही राजकीय चर्चेचा विषय ठरत आहे.
