‘या’ आहेत भारतातील अनोख्या चवीच्या आंब्याच्या लोणच्याच्या 5 पारंपरिक रेसिपी—घरच्या घरी बनवा स्वादिष्ट लोणचे
भारतभरातील 5 खास आंब्याच्या लोणच्यांच्या रेसिपी जाणून घ्या : उन्हाळा सुरू झाला की बाजारात कच्च्या आंब्यांचा सुगंध दरवळू लागतो. आंब्याचा हंगाम म्हणजे केवळ आमरस, शेक किंवा फळ खाणेच नव्हे, तर लोणच्यांचा सुद्धा खास काळ असतो. भारतीय स्वयंपाकघरात आंब्याचे लोणचे हे एक अविभाज्य अंग आहे. पिढ्यानपिढ्या चालत आलेल्या परंपरेनुसार प्रत्येक घरात आंब्याचे लोणचे बनवले जाते आणि ते वर्षभर आनंदाने खाल्ले जाते.
लोणचे हा असा पदार्थ आहे जो केवळ चव वाढवत नाही, तर जेवणात वेगळा तिखट-आंबट-गोड स्वाद आणतो. भारतातील विविध राज्यांमध्ये आंब्याच्या लोणच्याच्या वेगवेगळ्या पारंपरिक पद्धती आहेत. प्रत्येक प्रदेशानुसार मसाले, तेल, आणि बनवण्याची पद्धत बदलते, त्यामुळे चवीतही विविधता दिसून येते.
आज आपण भारतातील अशाच पाच खास आणि पारंपरिक आंब्याच्या लोणच्यांच्या रेसिपी जाणून घेणार आहोत, ज्या तुम्ही घरच्या घरी सहज बनवू शकता.
Related News
1. गुजरातचे गोड-आंबट ‘चुंडा’ लोणचे
गुजरातमध्ये आंब्याच्या लोणच्याला ‘चुंडा’ असे म्हटले जाते. हे लोणचे इतर लोणच्यांपेक्षा थोडे वेगळे असते कारण त्याची चव गोड-आंबट असते.
हे लोणचे बनवण्यासाठी कच्च्या आंब्याचा किस केला जातो. त्यामध्ये हळद, काश्मिरी लाल मिरची पूड, भाजलेल्या जिऱ्याची पूड, वेलची आणि लवंग पूड घातली जाते. यामध्ये गूळ घालून त्याला खास गोड चव दिली जाते.
चुंडा लोणचे उन्हात ठेवून मुरवले जाते. यामुळे त्याचा स्वाद अधिक गडद आणि चविष्ट होतो. हे लोणचे पोळी किंवा थेपल्यासोबत खूपच छान लागते.
2. आंध्र प्रदेशचे तिखट ‘अवकाया’ लोणचे
आंध्र प्रदेशातील आंब्याचे लोणचे म्हणजे ‘अवकाया’ किंवा ‘अवकाया पचडी’. हे लोणचे तिखट आणि मसालेदार चवीसाठी प्रसिद्ध आहे.
या लोणच्यासाठी कच्चे आंबे धुऊन मोठ्या तुकड्यांमध्ये कापले जातात आणि कोरडे केले जातात. त्यानंतर त्यामध्ये मोहरीची पूड, मेथी दाणे, हिंग, लाल मिरची पूड आणि मीठ घातले जाते.
या मिश्रणात तिळाचे तेल घालून ते बरणीत साठवले जाते. काही दिवसांनंतर हे लोणचे मुरते आणि त्याची चव अप्रतिम लागते. तिखट खाणाऱ्यांसाठी हे लोणचे परफेक्ट आहे.
3. महाराष्ट्राचे पारंपरिक कैरीचे लोणचे
महाराष्ट्रात कैरीचे लोणचे हे प्रत्येक घरात बनवले जाते. याची चव आंबट, तिखट आणि किंचित गोड असते.
हे लोणचे बनवताना प्रथम कापलेल्या आंब्यांना हळद आणि मीठ घालून भिजवले जाते. त्यानंतर ते उन्हात सुकवले जातात. पुढे मोहरीची पूड, लाल मिरची, मेथी दाणे, हिंग आणि गरम केलेले मोहरीचे तेल घालून मिश्रण तयार केले जाते.
हे लोणचे 10-15 दिवस उन्हात ठेवल्यानंतर तयार होते. घरच्या जेवणासोबत हे लोणचे चव वाढवते.
4. तामिळनाडूचे ‘वडी मंगई’ लोणचे
दक्षिण भारतातील तामिळनाडूमध्ये ‘वडी मंगई’ नावाचे खास आंब्याचे लोणचे बनवले जाते. यासाठी लहान आकाराचे आंबे वापरले जातात.
या लोणच्याची खासियत म्हणजे यात तेलाचा वापर फार कमी किंवा अजिबात केला जात नाही. आंबे धुऊन कोरडे करून त्यावर मीठ आणि हळद घालून काही दिवस ठेवले जाते.
यानंतर त्यात लाल मिरची पूड, मोहरीची पूड आणि हिंग घालून मुरवले जाते. हे लोणचे दीर्घकाळ टिकते आणि त्याची चव वेगळीच असते.
5. हिमाचलमधील हिंगाचे आंब्याचे लोणचे
हिमाचल प्रदेशातील डोंगराळ भागात हिंग घालून आंब्याचे लोणचे बनवले जाते. या लोणच्याची चव खूप वेगळी आणि खास असते.
कच्च्या आंब्याचे तुकडे करून त्यात मीठ आणि हळद घालून काही दिवस ठेवले जाते. त्यानंतर त्यात भरपूर प्रमाणात हिंग, काश्मिरी लाल मिरची आणि काळे मीठ घातले जाते.
हे लोणचे तेलाशिवाय किंवा अतिशय कमी तेलात बनवले जाते. त्यामुळे ते हलके आणि पचायला सोपे असते.
भारतभरातील घरगुती लोणचे का आहे उत्तम?
घरी बनवलेले लोणचे हे बाजारातील लोणच्यापेक्षा अधिक चविष्ट आणि आरोग्यदायी असते. कारण:
- यात कृत्रिम पदार्थ नसतात
- ताजे साहित्य वापरले जाते
- चव आपल्या आवडीनुसार बदलता येते
- स्वच्छता राखली जाते
भारतभरातील लोणचे बनवताना लक्षात ठेवण्याच्या गोष्टी
- आंबे ताजे आणि कच्चे असावेत
- वापरणारी भांडी कोरडी आणि स्वच्छ असावीत
- लोणचे मुरवताना उन्हात ठेवणे आवश्यक आहे
- तेल आणि मसाल्याचे प्रमाण योग्य ठेवावे
आंब्याचे लोणचे हे भारतीय जेवणाचा अविभाज्य भाग आहे. विविध राज्यांतील पारंपरिक रेसिपीमुळे या लोणच्यांना वेगवेगळ्या चवी मिळतात. गोड-आंबट चुंडा असो, तिखट अवकाया असो किंवा पारंपरिक कैरीचे लोणचे—प्रत्येक प्रकाराची स्वतःची खासियत आहे.
उन्हाळ्याच्या या हंगामात तुम्हीही या रेसिपींपैकी कोणतीही रेसिपी घरी बनवून पाहू शकता. त्यामुळे वर्षभरासाठी चविष्ट लोणचे तयार होईल आणि तुमच्या जेवणाची चवही वाढेल.
घरगुती चव, पारंपरिक पद्धती आणि आरोग्यदायी पर्याय—यासाठी आंब्याचे लोणचे हा एक उत्तम पर्याय ठरतो.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/know-the-recipe-of-gharich-banava-thandagar-mango-ice-cream-soapy/
