AC 24 डिग्रीवरच का चालवावा? उन्हाळ्यात लाईटबिल अर्धे करण्याचा सरकारी फॉर्म्युला
देशभरात उष्णतेची तीव्र लाट सुरू असून अनेक राज्यांमध्ये तापमान 45 अंश सेल्सिअसच्या पुढे गेले आहे. अशा परिस्थितीत घराघरात एअर कंडिशनरचा वापर मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. मात्र, AC चा जास्त वापर म्हणजे थेट वाढलेले वीजबिल. त्यामुळेच आता ऊर्जा मंत्रालयाच्या अंतर्गत काम करणाऱ्या ब्युरो ऑफ एनर्जी एफिशियन्सी (BEE) ने नागरिकांना एक महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. तज्ज्ञांच्या मते, AC चे तापमान 24 डिग्री सेल्सिअसवर ठेवल्यास खोली योग्य प्रकारे थंड राहते आणि विजेची मोठ्या प्रमाणावर बचत होते.
आजही अनेक लोक घरात आल्यावर सर्वप्रथम AC चे तापमान 16 किंवा 18 डिग्री सेल्सिअसवर सेट करतात. त्यांना वाटते की त्यामुळे खोली अधिक जलद थंड होईल. परंतु तज्ज्ञांच्या मते हा समज चुकीचा आहे. वास्तविक, AC चे तापमान खूप कमी ठेवल्यास कॉम्प्रेसरवर जास्त ताण येतो आणि वीज वापर झपाट्याने वाढतो.
Related News
सोशल मीडिया वापरकर्त्यांना धक्का! Facebook आणि Instagram आता पेड होणार? जाणून घ्या 7 खास सुविधा
45°C उष्णतेतही राहा सुपर कूल! उन्हाळ्यात उपयोगी ठरणारी 6 भन्नाट गॅझेट्स
कूलर किती तास सतत चालवावा? ‘या’ चुका टाळल्या तर मोटर जळणार नाही; वीज बिलही राहील नियंत्रणात
व्हिएतनामची 15,000 इलेक्ट्रिक टॅक्सींची ‘सुपर एंट्री’; प्रवाशांना मिळणार स्वस्त प्रवास
AC Cooling Tips: दुपारी AC थंड करत नाही? गॅस भरण्यापूर्वी रिमोटमधील 3 भन्नाट फीचर्स वापरा, विजेचीही होईल बचत
गरजेनुसार AC अपग्रेड करता येतो का? 90% लोकांना माहिती नसलेलं सत्य; ‘या’ चुका ठरू शकतात महागात
7000mAh बॅटरीचा ‘पॉवरफुल’ धमाका! Moto G37 Power मध्ये 50MP कॅमेरा, किंमत फक्त ₹15,999
EPFO WhatsApp Service 2026 : आता फक्त ‘Hello’ मेसेजवर मिळणार PF बॅलन्स; 24×7 AI सुविधा सुरू
7 पॉवरफुल फीचर्ससह गुगलचा जादुई AI चष्मा! ‘Hey Google’ म्हणताच ॲक्टिव्ह होणार Gemini AI
24 डिग्रीच का योग्य?
ऊर्जा दक्षता ब्यूरोच्या माहितीनुसार, भारतीय हवामान लक्षात घेता 24 डिग्री सेल्सिअस हे तापमान सर्वाधिक संतुलित मानले जाते. या तापमानावर शरीराला आरामदायक थंडावा मिळतो आणि विजेचा वापरही नियंत्रणात राहतो. विशेष म्हणजे 24 डिग्रीवर AC चालवल्यास पॉवर ग्रिडवरील भारही कमी होतो.
तज्ज्ञ सांगतात की, घरातील तापमान आणि बाहेरील तापमान यामधील फरक खूप जास्त असल्यास AC ला अधिक मेहनत घ्यावी लागते. उदाहरणार्थ, बाहेरचे तापमान 44°C असेल आणि तुम्ही AC 16°C वर सेट केला तर मशीनला जवळपास 28 अंशांचे तापमान कमी करावे लागते. त्यामुळे कॉम्प्रेसर सतत चालू राहतो आणि विजेचा वापर वाढतो.
1 डिग्री वाढवा, 6% वीज वाचवा
ऊर्जा तज्ज्ञांच्या मते, AC चे तापमान प्रत्येक 1 डिग्रीने वाढवल्यास जवळपास 6 टक्के विजेची बचत होऊ शकते. म्हणजेच 18°C ऐवजी 24°C वर AC वापरल्यास तब्बल 36 टक्क्यांपर्यंत वीज बचत होण्याची शक्यता असते.
ही बचत एका दिवसात फारशी जाणवत नसली तरी महिन्याच्या शेवटी मोठा फरक दिसून येतो. विशेषतः ज्यांच्या घरात दोन किंवा अधिक AC असतात त्यांना या छोट्या बदलाचा मोठा आर्थिक फायदा होऊ शकतो.
इन्व्हर्टर AC मध्येही बचत शक्य
आजकाल बाजारात इन्व्हर्टर AC ची मागणी वाढत आहे. या प्रकारातील AC मध्ये कॉम्प्रेसरचा वेग आवश्यकतेनुसार नियंत्रित केला जातो. त्यामुळे विजेचा वापर तुलनेने कमी होतो. मात्र, इन्व्हर्टर AC असला तरी तापमान खूप कमी ठेवल्यास मशीनला जास्त मेहनत घ्यावी लागतेच.
तज्ज्ञांच्या मते, 24°C तापमानावर इन्व्हर्टर AC अधिक कार्यक्षमतेने काम करतो. त्यामुळे मशीनचे आयुष्य वाढते आणि देखभालीचा खर्चही कमी होतो.
24°C वर खरंच आराम मिळतो का?
अनेकांना सुरुवातीला 24°C वर AC चालवल्यास पुरेसा गारवा मिळणार नाही असे वाटते. परंतु प्रत्यक्षात हे तापमान भारतीय वातावरणासाठी अतिशय योग्य मानले जाते.
जर AC सोबत सिलिंग फॅनही चालू ठेवला तर थंड हवा संपूर्ण खोलीत समान पद्धतीने पसरते. त्यामुळे खोली अधिक थंड वाटते. तसेच शरीरालाही नैसर्गिक थंडावा मिळतो.
याशिवाय खोलीचे इन्सुलेशन, हवेचा प्रवाह, आर्द्रता आणि खोलीचा आकार या गोष्टीदेखील आरामावर परिणाम करतात. लहान खोल्या लवकर थंड होतात, तर खराब इन्सुलेशन असलेल्या खोल्यांना अधिक वेळ लागतो.
सरकारनेही घेतले महत्त्वाचे पाऊल
भारत सरकारने विजेची बचत वाढवण्यासाठी अनेक नवीन AC मध्ये 24°C हे डिफॉल्ट तापमान ठेवण्याची सूचना दिली आहे. त्यामुळे ग्राहकांना संतुलित तापमानाची सवय लागेल आणि वीज वापर कमी होण्यास मदत होईल.
ऊर्जा तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर देशातील सर्व नागरिकांनी AC चे तापमान काही अंशांनी वाढवले तर राष्ट्रीय स्तरावर हजारो मेगावॅट वीज बचत होऊ शकते. यामुळे पॉवर कटची समस्या कमी होण्यासही मदत होईल.
लाईटबिल कमी करण्यासाठी 5 स्मार्ट टिप्स
1. पडदे आणि खिडक्या बंद ठेवा
दुपारच्या वेळी सूर्यप्रकाश थेट घरात येत असल्यास खोली लवकर गरम होते. त्यामुळे जाड पडदे वापरल्यास उष्णता कमी होते आणि AC वरचा ताण घटतो.
2. AC फिल्टर नियमित स्वच्छ करा
धूळ साचल्यामुळे हवेचा प्रवाह कमी होतो आणि मशीनला अधिक मेहनत घ्यावी लागते. फिल्टर स्वच्छ ठेवल्यास कूलिंग सुधारते.
3. AC सोबत फॅन वापरा
फॅनमुळे थंड हवा खोलीभर समान पसरते. त्यामुळे कमी तापमान ठेवण्याची गरज राहत नाही.
4. दारे-खिडक्या व्यवस्थित बंद ठेवा
थंड हवा बाहेर गेल्यास AC सतत चालू राहतो. त्यामुळे खोली पूर्णपणे बंद ठेवणे फायदेशीर ठरते.
5. Sleep Mode वापरा
रात्रीच्या वेळी Sleep Mode वापरल्यास AC तापमान आपोआप नियंत्रित करतो आणि विजेची बचत होते.
आरोग्यासाठीही फायदेशीर
खूप कमी तापमानावर AC चालवल्यास काही लोकांना सर्दी, घसा दुखणे, त्वचा कोरडी पडणे किंवा डोकेदुखीचा त्रास होऊ शकतो. 24°C तापमान शरीरासाठी अधिक नैसर्गिक आणि आरामदायक मानले जाते.
विशेषतः लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी मध्यम तापमान अधिक सुरक्षित असते.
पर्यावरणालाही मोठा फायदा
जास्त वीज वापर म्हणजे अधिक कार्बन उत्सर्जन. त्यामुळे AC चे तापमान संतुलित ठेवल्यास पर्यावरण रक्षणालाही हातभार लागतो. ऊर्जा बचतीमुळे कोळसा आणि इंधनाचा वापर कमी होतो.तज्ज्ञांच्या मते, छोट्या सवयी बदलल्यास देशभरात मोठ्या प्रमाणावर ऊर्जा बचत शक्य आहे.
उन्हाळ्यात AC वापरणे गरजेचे असले तरी योग्य तापमान ठेवणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. 24 डिग्री सेल्सिअस हे तापमान आरामदायक थंडावा, कमी वीजबिल आणि मशीनचे चांगले आयुष्य या तिन्ही गोष्टींसाठी सर्वोत्तम मानले जाते.
जर तुम्हालाही दर महिन्याला वाढलेल्या वीजबिलाचा त्रास होत असेल तर आजपासूनच AC चे तापमान 24°C वर सेट करून पाहा. छोटासा बदल तुमच्या खिशाला मोठा दिलासा देऊ शकतो.
