कलिंगडाच्या सालीपासून बनवा चविष्ट पदार्थ; साल फेकण्याआधी वाचा हे फायदे
उन्हाळ्यातील रसाळ आणि गोड फळ कलिंगड (तरबूज) हे केवळ शरीराला थंडावा देत नाही, तर त्याच्या सेवनाने अनेक आरोग्य फायदे मिळतात. परंतु लोक सहसा फळ खाल्ल्यानंतर त्याची साल फेकून देतात, ज्यामुळे त्या सालीतील नैसर्गिक पोषक आणि औषधी घटक वाया जातात. कलिंगडाच्या सालीचा वापर करून घरच्या घरी स्वादिष्ट पदार्थ तयार करणे शक्य आहे आणि हे पदार्थ आरोग्यासाठीही फायदेशीर ठरतात. उन्हाळ्यात मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असलेले कलिंगड आणि त्याची साल या दोन्हींचा उपयोग करून तुम्ही अनेक प्रकारचे पदार्थ तयार करू शकता, जे चवीला देखील अप्रतिम असतात.
कलिंगडाच्या सालीचे आरोग्यदायी गुणधर्म
कलिंगडाच्या सालीमध्ये जीवनसत्वे, अँटिऑक्सिडंट्स आणि फायबर मुबलक प्रमाणात असतात. त्याचा सेवन केल्याने पचन सुधारते, शरीरातील अतिरिक्त उष्णता कमी होते, आणि त्वचेच्या आरोग्यासाठीही उपयुक्त ठरतो. सालीमध्ये असलेल्या पेक्टिन आणि फ्लॅवोनॉइड्स मुळे प्रतिकारशक्ती वाढते आणि शरीराला हंगामी आजारांपासून संरक्षण मिळते.
याशिवाय, सालीचा वापर करून तयार केलेले पदार्थ पोट हलके ठेवतात, डिहायड्रेशन टाळतात आणि उन्हाळ्यात ताजेतवाने राहण्यासाठी मदत करतात.
घरच्या घरी बनवता येणारे पदार्थ
1. कलिंगड सालीचा जॅम
कलिंगडाच्या सालीचा जॅम बनवणे अतिशय सोपे आहे आणि तो ब्रेड, चपाती किंवा पिझ्झा सारख्या पदार्थांसोबत वापरता येतो.
कृती:
- प्रथम सालीचा हिरवा थर काढून टाका.
- उरलेल्या सालीचे लहान तुकडे करा.
- एका पॅनमध्ये दोन कप साखर, लिंबाचा रस आणि 1 चमचा व्हॅनिला इसेन्स घाला.
- मध्यम आचेवर गरम करताना मिश्रण हलवत राहा.
- जेली घट्ट झाल्यावर दालचिनी घालून चव सुधारू शकता.
हा जॅम थंड करून जारमध्ये साठवता येतो आणि दुपारच्या स्नॅकसाठी योग्य ठरतो.
2. कलिंगड सालीचे लोणचे
कलिंगडाच्या सालीचे लोणचे ही स्वादिष्ट आणि पौष्टिक पर्याय आहे, जे पोळी, भाकरी किंवा भातासोबत खाऊ शकता.
कृती:
- हिरवी साली काढून टाका.
- उरलेल्या भागाचे लहान तुकडे करा.
- आंब्याच्या लोणच्याप्रमाणेच मीठ, हळद, लाल तिखट आणि मसाले घालून लोणचे तयार करा.
- लोणचं काही दिवस सूर्यप्रकाशात ठेवल्यावर ते चवदार बनते.
या लोणच्यामुळे उन्हाळ्यातील उष्णता नियंत्रित राहते आणि पचन सुधारते.
3. कलिंगड सालीची चटणी
कलिंगडाच्या सालीची चटणी पोळी, भाकरी किंवा भातासोबत अप्रतिम लागते.
कृती:
- 3–4 कप साली घ्या आणि हिरवा थर काढून टाका.
- लहान तुकडे करून त्यात मीठ, लाल तिखट, थोडे किसलेले आले आणि आवडीनुसार मसाले घालून वाटून घ्या.
- गरम पाण्यात थोडं मिसळून गरम चटणी तयार करू शकता.
या चटणीमध्ये अँटिऑक्सिडंट्स आणि फायबर भरपूर प्रमाणात असतात, जे पचन सुधारतात आणि शरीराला थंड ठेवतात.
4. इतर पदार्थ
कलिंगडाच्या सालीपासून हलवा, टुटी फ्रुटी, कोशिंबीर किंवा पेय तयार करता येतात.
- साल उकडून किसल्यास हलवा तयार होतो
- सालीचा रस लिंबू आणि साखरेसह मिसळून थंड सरबत बनवता येतो
- सालीचे सूक्ष्म तुकडे भाजून टुटी फ्रुटीमध्ये वापरता येतात
या पदार्थांमुळे उन्हाळ्यात शरीराला ताजेपणा मिळतो, पचन सुधारते आणि नैसर्गिक पोषण मिळते.
पुदिन्यासारखेच फायदे
कलिंगडाची साल देखील उन्हाळ्यात पुदिन्यासारखी शरीराला थंडावा देते.
- पोट हलके ठेवते
- उष्णता कमी करते
- डिहायड्रेशन टाळते
- त्वचेचे आरोग्य सुधारते
सालीमध्ये नैसर्गिक फ्लॅवोनॉइड्स आणि फायबर असतो, जे पचन सुधारतो आणि शरीरातील उष्णता कमी करतो.
सेवनाची सूचना
- सलाड, लोणचे, जॅम, हलवा या स्वरूपात दररोज सेवन करता येईल.
- फक्त साल खाण्यापूर्वी हिरवा थर काढून टाकावा.
- अति सेवन टाळावे, कारण जास्त प्रमाणात घेतल्यास पोटात जळजळ किंवा अपचन होऊ शकते.
कलिंगडाच्या सालीला कचऱ्यात टाकणे चुकीचे आहे. साल वापरून तुम्ही घरच्या घरी अनेक स्वादिष्ट पदार्थ तयार करू शकता, जे आरोग्यासाठीही फायदेशीर आहेत. जॅम, लोणचे, चटणी किंवा हलवा—या सर्व पदार्थांमध्ये नैसर्गिक पोषक घटक आहेत आणि उन्हाळ्यात शरीराला थंड ठेवण्यास मदत करतात.
कलिंगडाची साल ही एक पौष्टिक, स्वादिष्ट आणि सुरक्षित घटक आहे, ज्याचा योग्य वापर केल्यास पचन सुधारते, प्रतिकारशक्ती वाढते, त्वचा निरोगी राहते आणि शरीर ताजेतवाने राहते. त्यामुळे उन्हाळ्यात फळ खाल्ल्यानंतर साल कधीच फेकू नका, ती तुम्ही घरच्या घरी चविष्ट पदार्थांमध्ये रूपांतरित करू शकता.
