जळगाव : विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाने जगात क्रांती घडवली तरीही समाजातील काही विषय अजूनही अंधारात आहेत. त्यात प्रमुख आहे ‘मासिक पाळी’. समाजातील अनेक गैरसमज, अज्ञान आणि लाज यामुळे या विषयावर मोकळेपणाने चर्चा करणे आजही कठीण आहे. परंतु, जळगावच्या वैशाली विसपुते यांनी गेल्या २० वर्षांत या अंधारावर प्रकाश टाकण्याचा कार्यसंघ सुरू केला आहे. ‘निधी फाऊंडेशन’च्या माध्यमातून त्यांनी जळगाव जिल्ह्यातील हजारो महिलांच्या आयुष्यात बदल घडवला असून, महिलांच्या आरोग्य आणि स्वच्छतेसाठी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत.
वैशाली विसपुते यांचे कार्य ‘पॅड वुमेन’ म्हणून ओळखले जाते. त्यांच्या नेतृत्वाखाली दत्तक घेतलेल्या दोन गावांना त्यांनी पूर्णपणे ‘कापडमुक्त’ केले आहे. या मोहिमेत ग्रामीण भागातील महिलांना वर्षभर मोफत सॅनिटरी पॅड्स उपलब्ध करून देण्यात आले, ज्यामुळे त्यांच्या आरोग्याची स्थिती सुधारली आणि मासिक पाळीशी संबंधित अज्ञान दूर झाले. वैशाली यांचा संकल्प संपूर्ण महाराष्ट्र कापडमुक्त करण्याचा आहे.
वैशाली विसपुते यांच्या या प्रेरणादायी प्रवासाची सुरुवात वैयक्तिक दुःखातून झाली. त्यांच्या मुलीचा जन्मानंतर अवघ्या काही दिवसांतच निधन झाले. या दुःखातून प्रेरणा घेऊन त्यांनी २००६ मध्ये ‘निधी फाऊंडेशन’ची स्थापना केली. सुरुवातीला त्यांनी रिमांड होममधील महिला आणि मुलींचा आधार घेतला व त्यांच्या आयुष्यातील नैराश्य दूर करण्याचे कार्य केले.
Related News
इराणमधील महिलांचा पहिला मुलांचा जन्म 27 वर्षांच्या सरासरी वयात
Womens Day 2026 : 9111 विद्यार्थिनींचा भव्य लेझीम विक्रम! डोंबिवलीचा Powerful नारीशक्ती उत्सव थेट Guinness World Record मध्ये
महिला दिन 2026 : प्रत्येक महिलेने स्वतःला द्या ‘ही’ 5 खास वचने, आयुष्याला मिळेल नवी दिशा
सोनं धडाम कोसळलं! 10 ग्रॅमसाठी आता 1,65,315 रुपये
2050 पर्यंत स्तन कर्करोगाचे रुग्ण 3.5 दशलक्षांवर; जागतिक अभ्यासाचा इशारा
लाडक्या बहिणींसाठी आनंदाची बातमी! जानेवारीचा हप्ता लवकरच जमा होणार
Hepatitis B असलेल्या आईमुळे बाळाला धोका? डॉक्टरांनी सांगितले महत्त्वाचे सत्य
महिलांसाठी Powerful Superfood! Ragi Benefits मुळे आरोग्य होईल मजबूत – तज्ञांचा खुलासा
जळगाव : भारताच्या केळी साम्राज्याची खरी राजधानी
‘कमी खाऊ नका, योग्य खा’ – PCOS साठी न्यूट्रिशनिस्टचा महत्त्वाचा सल्ला
2026 सुनेत्रा पवार उपमुख्यमंत्री: अजित पवारांच्या अकाली निधनानंतर धैर्याने घेतली शपथ
परंतु खरी कलाटणी त्यांच्या कार्याला एका शाळकरी मुलीमुळे मिळाली. मासिक पाळीमुळे कपडे खराब होऊन ती मुलगी रडत असताना वैशाली विसपुते यांनी तिची काळजी घेतली. त्या अनुभवाने त्यांचे ध्येय ठरले – ग्रामीण भागातील महिलांना आरोग्याबाबत जागरूक करणे आणि ‘कापडमुक्ती’ मोहिमेचा प्रारंभ करणे. त्यांनी ग्रामीण भागात सर्वेक्षण केले आणि वर्षानुवर्षे एकच कापड वापरणाऱ्या महिलांची स्थिती पाहून त्यांनी जनजागृतीसाठी कार्य सुरु केले.
गेल्या २० वर्षांत वैशाली विसपुते यांनी केवळ जनजागृती नव्हे, तर शासकीय कार्यालये, शाळा आणि सार्वजनिक ठिकाणी ‘नॅपकिन वेडिंग’ व डिस्पोजल मशीन बसविण्यासाठी देखील प्रयत्न केले आहेत. जळगावजवळील ‘पोखरी तांडा’ आणि ‘खापरखेडा’ ही दोन गावे दत्तक घेऊन त्या पूर्णपणे ‘कापडमुक्त’ केलीत. महिलांना मोफत सॅनिटरी पॅड्स उपलब्ध करून देऊन त्यांच्या आरोग्याच्या सुधारणा सुनिश्चित केल्या.
वैशाली यांचे कार्य केवळ जळगावपुरते मर्यादित राहिले नाही. रेल्वे प्रवासातील महिलांच्या अडचणी पाहून त्यांनी ‘रेल्वे पॅड पॅटर्न’साठी थेट पंतप्रधान आणि रेल्वे मंत्र्यांपर्यंत पाठपुरावा केला. लॉकडाऊनच्या काळात परप्रांतीय महिलांना आणि निवारागृहातील गरजू मुलींना सॅनिटरी पॅड्स पुरवण्यात त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. तसेच, जळगाव शहरात १० ठिकाणी महिला स्वच्छतागृहे उभारण्यासाठी प्रशासनाकडे यशस्वी पाठपुरावा केला.
वैशाली विसपुते यांचे कार्य विविध पुरस्कारांनी सन्मानित केले गेले आहे. केंद्रीय मंत्री मेनका गांधी यांनी त्यांचा सन्मान केला. तसेच बहिणाबाई राज्यस्तरीय पुरस्कार, स्त्री शक्ती पुरस्कार आणि जळगाव महिला भूषण यांसारख्या अनेक पुरस्कारांनी त्यांचे कार्य गौरवण्यात आले आहे.
वैशाली विसपुते म्हणतात, “शाळांमध्ये मोफत सॅनिटरी पॅड्स देण्याचा सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय म्हणजे माझ्या दशकाभराच्या संघर्षाची पावती आहे. आता रेल्वे आणि विमानांमध्येही ही सुविधा मिळावी, यासाठी माझा लढा सुरूच राहील. दुर्गम, ग्रामीण भागासह संपूर्ण महाराष्ट्र कापडमुक्त करण्याचा माझा संकल्प आहे.” त्यांच्या या अटूट प्रयत्नामुळे महिलांच्या आरोग्य आणि समाजातील जागरूकता वाढली आहे.
वैशाली विसपुते यांच्या कार्यामुळे जळगाव जिल्ह्यातील महिलांचा आयुष्यातील अंधार कमी झाला आणि स्वच्छतेकडे, आरोग्याकडे प्रकाशाचा मार्ग तयार झाला आहे. त्यांच्या धैर्य, समर्पण आणि सातत्यामुळे ‘मासिक पाळी’वरील अज्ञानाचा अंधार संपुष्टात आला आहे, आणि हजारो महिलांच्या आयुष्यात सुधारणा घडवली आहे.
