जगाची ‘ Cashew Capita’ म्हणून भारतातील कोल्लमची ओळख; जाणून घ्या काजू उद्योगामागची समृद्ध परंपरा
Cashew आपल्यासाठी रोजच्या आयुष्यातील साधे स्नॅक किंवा सणासुदीच्या मिठाईतला एक महत्त्वाचा घटक असू शकतो, परंतु त्यामागची परंपरा, परिश्रम आणि व्यापाराची परंपरा अत्यंत मोठी आहे. जगभरातील पाककृतींमध्ये काजूला विशेष स्थान प्राप्त आहे—कधी रोस्टेड स्नॅक म्हणून, कधी सणासुदीच्या मिठाईत, तर कधी श्रीमंत ग्रेव्हींमध्ये. पण या काजूचा मोठा प्रवास कोणत्या भारतीय शहरातून होतो, हे तुम्हाला ठाऊक आहे का? जगभर काजूची लागवड अनेक देशांत होत असली तरी त्याच्या प्रक्रिया, पॅकेजिंग आणि निर्यातीत भारतातील एका किनारी शहराला जागतिक मान्यता मिळाली आहे.
हे शहर म्हणजे केरळमधील कोल्लम, ज्याला जगभरात Cashew Capital of the World—‘जगाची काजू राजधानी’ म्हणून ओळखले जाते.
Cashew का आहे जगाची ‘काजू राजधानी’?
अरबी समुद्राच्या किनारी वसलेले कोल्लम हे शहर केवळ आपल्या नैसर्गिक सौंदर्यासाठीच नव्हे तर काजू उद्योगासाठीही प्रसिद्ध आहे. विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीपासून येथे काजूप्रक्रिया केंद्रांची उभारणी सुरू झाली आणि पाहता पाहता हे शहर जगासाठी काजू निर्यात करणारे मुख्य केंद्र बनले.
Related News
अजित पवारांच्या शेवटच्या सीसीटीव्ही फुटेजचा रहस्य उलगडणार का? सुनील तटकरे यांची प्रतिक्रिया
एम. चिन्नास्वामीमध्ये आरसीबी-सीएसके सामना : आरसीबीने पहिले बॅटिंग निवडले
संभाजीनगर हर्सुल तलावातील दुःखद घटना: 4 तरुणांचा बुडून मृत्यू
वाठोडा परिसरात भीषण आग, 33 केव्हीच्या चार मुख्य केबल जळून खाक
Chicken खाल्ल्याचे आरोग्यावर होणारे अद्भुत फायदे
Amboli Hill Station : मुंबईपासून जवळ, स्वर्गापेक्षा सुंदर पर्यटनस्थळ
Thyroid चा त्रास? ‘या’ आहार आणि जीवनशैली बदलून आरामात नियंत्रण ठेवा
वजन वाढीमागचा सर्वात मोठा गुन्हेगार ‘साखर’; वर्षभर टाळली तर कमाल बदल
48 तास शत्रूच्या भूमीत लपून राहिला पायलट; CSEL डिव्हाइस ठरलं लाइफसेव्हर
शेअर बाजारात अॅव्हॅक्सची धूम—52 आठवड्यांचा उच्चांक गाठला
इराण–अमेरिका युद्धाचे चटके! अमेरिकेत पेट्रोल-डिझेल दर विक्रमी उंचीवर
अशोक खरात प्रकरणात मोठी हालचाल; सीडीआर लीकची चौकशी करण्याची फडणवीसांची घोषणा
कोल्लमने हा मान कसा मिळवला, यामागे अनेक कारणे आहेत:
1. Cashew पिकणाऱ्या प्रदेशांच्या जवळीक
केरळ, कर्नाटक, महाराष्ट्र आणि गोवा या राज्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात काजू लागवड होते. त्या सर्व क्षेत्रांशी कोल्लमचे भौगोलिक स्थान अनुकूल ठरले.
2. बंदराची सुविधा
अरबी समुद्रालगत असल्यामुळे कोल्लमला नैसर्गिक बंदराची सुविधा उपलब्ध होती. यामुळे निर्यात मोठ्या प्रमाणावर सुलभ झाली.
3. कौशल्यपूर्ण मनुष्यबळ
येथील महिला विशेषतः काजू प्रक्रिया उद्योगात मोठ्या प्रमाणात कार्यरत होत्या. त्यांच्या कुशल हातांनी काजू प्रक्रिया जागतिक दर्जाची झाली.
4. काजू प्रक्रिया उद्योगाची लवकर वाढ
काजू उकडणे, सोलणे, वाळवणे, वर्गीकरण आणि पॅकिंग—या सर्व टप्प्यांमध्ये कोल्लमने उद्योगशक्ती निर्माण केली. त्यामुळे हे केंद्र जगाचे मुख्य ‘काजू हब’ बनले.
या सर्व कारणांमुळे कोल्लम शहर जगातील काजू प्रक्रियेमध्ये एक महत्त्वाचा टप्पा ठरले आणि “Cashew Capital of the World” ही उपाधी कायमची मिळवली.
काजू प्रक्रिया कशी केली जाते?
इतर अनेक सुकामेव्यांपेक्षा काजूची प्रक्रिया अत्यंत गुंतागुंतीची आणि मेहनतीची असते. कोल्लममधील प्रक्रिया केंद्रांमध्ये खालील पद्धत अवलंबली जाते:
- कच्चा काजू उकडणे किंवा वाफवणे
- कडक कवच काढण्यासाठी हाताने फोडणी
- पातळ लालसर त्वचा (टेस्टा) काढणे
- आकार, गुणवत्ता आणि रंगानुसार वर्गीकरण
- शेवटी निर्यातीसाठी पॅकिंग
ही संपूर्ण प्रक्रिया हातकामावर अवलंबून असल्यामुळे काजूचा दर्जा उत्तम राहतो.
Cashew चा वापर आपल्या दैनंदिन पाककृतींमध्ये
काजू भारतीय आणि जागतिक पाककृतींमध्ये अनेक प्रकारे वापरला जातो:
- काजू कतली आणि इतर सणासुदीच्या मिठाया
- कढई पनीर, कोरमा ग्रेव्ही, बटर चिकन यांसारख्या पदार्थांमध्ये काजूची पेस्ट
- पुलाव, बिर्याणी, शिरा यांत सजावटीसाठी
- भिजवलेले किंवा भुजलेले काजू स्नॅक म्हणून
- ड्रायफ्रूट मिश्रणात
कोल्लमच्या काजू उद्योगामुळे हे सर्व प्रकार आज सहज उपलब्ध झाले आहेत.
आजची परिस्थिती : कोल्लमची ओळख अजूनही कायम
जरी व्हिएतनाम, आयव्हरी कोस्ट आणि इतर आफ्रिकन देश आज कच्च्या काजू उत्पादनामध्ये आघाडीवर असले, तरी काजू प्रक्रिया, दर्जा आणि निर्यात या क्षेत्रांत कोल्लमची ओळख अजूनही कायम आहे. अनेक दशकांपासूनचा अनुभव, पायाभूत सुविधा आणि प्रशिक्षित कामगार यामुळे कोल्लमचे काजू आजही जागतिक बाजारपेठेत उच्च गुणवत्तेचे मानले जातात.
कोल्लमचे काजू उद्योग केवळ भारताचीच नव्हे तर जागतिक खाद्यसंस्कृतीचीही शान वाढवतात. त्यामुळेच जगभरातील व्यापारी आणि खाद्यप्रेमी कोल्लमला काजू उद्योगाची जननी मानतात.
जगभरात काजूची चव आणि गुणवत्तेचा मान वाढवणारे शहर म्हणजे कोल्लम—Cashew Capital of the World. काजू उद्योगातील कौशल्य, इतिहास, मेहनत आणि सातत्यामुळे हे शहर आजही जगाच्या नकाशावर आपले वेगळे स्थान टिकवून आहे. साध्या स्नॅकमागे इतके मोठे परिश्रम आणि इतिहास दडलेला आहे, याची जाणीव झाली की काजूचे महत्त्व आणखी वाढते.
