पर्शियन आखातात तणावाचे वातावरण पुन्हा एकदा वाढले आहे. अमेरिकेने इराणच्या सर्वात महत्त्वाच्या तेल निर्यात केंद्रांपैकी एक असलेल्या Kharg Island वर हल्ला केल्याची माहिती समोर आली आहे. या कारवाईनंतर जगभरात राजकीय आणि आर्थिक चर्चांना उधाण आले आहे. विशेष म्हणजे, अमेरिकेचे अध्यक्ष Donald Trump यांनी जवळपास 38 वर्षांपूर्वी केलेले एक वक्तव्य पुन्हा चर्चेत आले आहे.
व्हाईट हाऊसकडून एका जुन्या मुलाखतीचा व्हिडिओ शेअर करण्यात आला असून, त्यामध्ये ट्रम्प यांनी 1988 मध्ये दिलेल्या मुलाखतीत इराणविरोधात कठोर भूमिका मांडल्याचे दिसून येते. त्या काळात ते न्यूयॉर्कमधील एक उद्योगपती होते. मात्र, इराणने अमेरिकेवर दबाव आणल्यास खार्ग बेटावर कारवाई करण्याचा इशारा त्यांनी तेव्हाच दिला होता.
ट्रम्पचे 38 वर्षांपूर्वीचे विधान पुन्हा चर्चेत
1988 मध्ये दिलेल्या एका मुलाखतीत ट्रम्प यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले होते की, जर इराणकडून अमेरिकन सैनिक किंवा जहाजांवर हल्ला झाला, तर ते खार्ग बेट ताब्यात घेण्यास मागेपुढे पाहणार नाहीत.त्यावेळी त्यांनी असेही म्हटले होते की, “इराण अमेरिकेला मूर्ख समजत आहे. जर त्यांनी आमच्यावर गोळी झाडली, तर मी खार्ग बेटावर थेट कारवाई करून ते उद्ध्वस्त करीन.”इराण आणि इराक यांच्यात त्या काळात भीषण युद्ध सुरू होते. तरीही इराण अमेरिकेवर दबाव टाकत असल्याचा आरोप त्यांनी केला होता. “इराणला साध्या इराकचाही पराभव करता येत नाही, तरीही ते अमेरिकेला आव्हान देत आहेत,” असेही ते म्हणाले होते.या मुलाखतीचा व्हिडिओ व्हाईट हाऊसच्या माध्यम सचिव Karoline Leavitt यांनी सोशल मीडियावर शेअर केला. त्यांनी म्हटले की, इराणबाबत ट्रम्प यांची भूमिका अनेक वर्षांपासून कायम एकसारखीच आहे.
Related News
इराण युद्धाच्या तणावात भारताला दिलासा, जयशंकर–आराघची चर्चेनंतर ‘स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ’मधून भारतीय जहाजांना सुरक्षित मार्ग
Iran–Israel–US War : युद्ध थांबवण्यासाठी इराणच्या 3 अटी; डोनाल्ड ट्रम्प मान्य करणार?
डुबवण्यातच मजा…! डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या विधानाने जगात खळबळ; इराण-अमेरिका युद्ध आणखी भडकण्याची शक्यता
Donald Trump आणि Vladimir Putin यांच्यात 1 तास चर्चा; Mojtaba Khamenei प्रकरणावरही संवा
इराणविरोधात तुर्कीने थेट कारवाई, उत्तर सायप्रसमध्ये एफ-१६ विमाने तैनात
ट्रम्प यांना किंमत चुकवावी लागेल, सर्वोच्च नेत्याच्या मृत्यूचा बदला घेणार; अमेरिकेला इराणचा कडक इशारा
कणखरपणे उभा राहिल्याने अमेरिकालाही मागे हटावं लागलं: देवेंद्र फडणवीस
मोठी बातमी! अमेरिका-इस्त्रायल सैन्य थेट घुसणार इराणमध्ये ? युद्ध आणखी तीव्र होण्याची शक्यता
कमल हासन यांचा अमेरिकेला इशारा; ट्रम्प यांना पत्र लिहून म्हटलं – ‘आम्ही कोणाचे आदेश मानत नाही’
इराण अध्यक्षांची माफी आणि ट्रम्पचा विजयाचा दावा; मध्यपूर्वेतील तणाव आणखी वाढला
डोनाल्ड ट्रम्पची इराणला थेट धमकी; आज होणार भीषण हल्ला
ट्रम्प यांनी इराणच्या भविष्यासंबंधी दिली ३ मोठी आश्वासने, व्हाइट हाऊसकडून अधिकृत माहिती
खार्ग बेटावर अमेरिकेचा हल्ला
अलीकडील घडामोडींमध्ये अमेरिकन सैन्याने खार्ग बेटावरील काही लष्करी ठिकाण्यांवर लक्ष्य साधून हल्ला केल्याची माहिती समोर आली आहे. हे बेट पर्शियन आखातात इराणच्या मुख्य भूमीपासून सुमारे 30 किलोमीटर अंतरावर आहे.ट्रम्प यांनी दावा केला की, या कारवाईत बेटावरील लष्करी सुविधांचे मोठे नुकसान झाले आहे. मात्र, तेल निर्यात टर्मिनल्सना लक्ष्य केले नसल्याचे काही अहवालांमध्ये म्हटले आहे.तरीही या कारवाईमुळे जागतिक तेल बाजारपेठेत मोठी खळबळ उडाली आहे. कारण खार्ग बेट हे इराणच्या तेल निर्यातीचे प्रमुख केंद्र मानले जाते.
खार्ग बेट इतके महत्त्वाचे का?
Kharg Island हे इराणच्या अर्थव्यवस्थेचे एक महत्त्वाचे केंद्र आहे. इराणच्या कच्च्या तेलाच्या निर्यातीपैकी मोठा हिस्सा याच बेटावरून जगभर पाठवला जातो.या बेटावर मोठे तेल साठवण टर्मिनल्स, लोडिंग सुविधा आणि पाईपलाईन नेटवर्क आहे. त्यामुळे इराणच्या ऊर्जा उद्योगासाठी हे बेट जीवनवाहिनी मानले जाते.तज्ज्ञांच्या मते, जर या बेटावरील तेल निर्यात व्यवस्था मोठ्या प्रमाणावर बाधित झाली, तर त्याचा परिणाम केवळ इराणवरच नाही तर जागतिक तेल बाजारावरही होऊ शकतो.
होर्मुझ सामुद्रधुनीवरून नवा संघर्ष?
ट्रम्प यांनी इराणला इशारा देत सांगितले आहे की, जर इराणने जागतिक तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या Strait of Hormuz मधील वाहतुकीत अडथळा आणला, तर अमेरिकेकडून आणखी कठोर कारवाई होऊ शकते.होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल वाहतूक मार्गांपैकी एक आहे. दररोज लाखो बॅरल तेल या मार्गाने जगभर पाठवले जाते. त्यामुळे येथे तणाव निर्माण झाल्यास जागतिक अर्थव्यवस्थेवर त्याचा मोठा परिणाम होऊ शकतो.
इराणची तीव्र प्रतिक्रिया
अमेरिकेच्या हल्ल्यानंतर इराणच्या लष्कराने तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. इराणी अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट इशारा दिला की, जर इराणच्या ऊर्जा सुविधांवर थेट हल्ला झाला, तर अमेरिकेशी सहकार्य करणाऱ्या कंपन्यांच्या तेल आणि ऊर्जा पायाभूत सुविधांनाही लक्ष्य केले जाऊ शकते.इराणने असा दावा केला की, अशा प्रकारच्या कारवायांमुळे संपूर्ण प्रदेशात अस्थिरता निर्माण होऊ शकते.
जागतिक परिणामांची भीती
या घडामोडींमुळे मध्यपूर्वेत पुन्हा एकदा तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. ऊर्जा बाजार, तेल दर आणि जागतिक व्यापारावर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.विशेष म्हणजे, ट्रम्प यांनी जवळपास चार दशकांपूर्वी केलेले विधान आणि आज घडत असलेल्या घटना यामधील साम्यामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.
