Iran-US War : पेट्रोल-डिझेल नाही तर 2027 मध्ये जगावर उपासमारीचं संकट? सौदी अरामको CEOचा धडकी भरवणारा इशारा
अमेरिका आणि इराण यांच्यात वाढत चाललेल्या तणावामुळे संपूर्ण जग चिंतेत सापडलं आहे. मध्यपूर्वेतील परिस्थिती दिवसेंदिवस गंभीर होत असताना आता केवळ युद्धाचा धोका नाही, तर जागतिक अन्नसंकटाची भीतीही व्यक्त केली जात आहे. सौदी अरेबियातील जगातील सर्वात मोठ्या तेल कंपनींपैकी एक असलेल्या Saudi Aramco चे CEO Amin Nasser यांनी दिलेल्या इशाऱ्यामुळे जगभरात खळबळ उडाली आहे.
त्यांच्या मते, जर अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष युद्धात बदलला, तर त्याचे परिणाम केवळ तेलाच्या किमती वाढण्यात मर्यादित राहणार नाहीत. उलट जागतिक पुरवठा साखळी कोलमडून पडेल आणि 2027 पर्यंत जगाला मोठ्या अन्नटंचाईचा सामना करावा लागू शकतो.
Related News
गडचिरोलीत आश्रमशाळेत मण्यार सापाने 4 विद्यार्थिनींना दंश, 3 मुलींचा दुर्दैवी मृत्यू
‘मित्र कुठे आहे सांग’ तरुणाला बेदम मारहाण केल्याचा आरोप, संभाजीनगरात खळबळ ; 2 मोठे दावे
पिंपरीत 7 भटक्या कुत्र्यांचा 5 वर्षीय चिमुरडीवर भीषण हल्ला; 46 सेकंद लचके तोडले, शरीरावर 90 टाके
ए. आर. रेहमान यांच्या मुलाचा गंभीर अपघात; Porsche ची Rapido टॅक्सीला पहाटे 3.30 वाजता धडक, डॉक्टरांची मोठी अपडेट
धक्कादायक! ममता बॅनर्जींच्या ताफ्यावर हल्ला; चिखलफेक, चप्पल-बूट भिरकावले, बंगालमध्ये खळबळ
‘माझ्याकडे फक्त 6 महिने होते’; अदनान सामीने सांगितला 120 किलो वजन कमी करण्याचा थरारक प्रवास
पाकिस्तानला मोठा धक्का! तुर्कीनेच स्पष्ट केली भूमिका; भारताविरोधातील प्लॅनला तडा?
Amazing Facts : अमेरिकेत घरांच्या छतावर पाण्याची टाकी का नसते? कारण जाणून तुम्हीही व्हाल हैराण!
Mumbai Local : मुंबई लोकलमध्ये महिलेवर हात उचलला, बेल्ट काढून धमकावलं; आरोपीला अटक
ऊर्जा संकटातून अन्नसंकटाकडे जगाची वाटचाल
सध्या जगातील अर्थव्यवस्था आधीच अनेक संकटांमधून जात आहे. कोरोना महामारीनंतर जागतिक पुरवठा साखळी पूर्णपणे सावरलेली नाही. त्यातच रशिया-युक्रेन युद्धामुळे इंधन आणि धान्य बाजारावर मोठा परिणाम झाला. आता जर मध्यपूर्वेत आणखी एक मोठं युद्ध पेटलं, तर परिस्थिती अधिक गंभीर होऊ शकते.
अमीन नासिर यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितलं की, जग सध्या “Energy Supply Shock” च्या उंबरठ्यावर उभं आहे. तेल, नैसर्गिक वायू आणि खतांसाठी आखाती देशांवर जग मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहे. युद्धामुळे हा पुरवठा खंडित झाला तर अनेक देशांमध्ये उत्पादन प्रक्रिया ठप्प होण्याची शक्यता आहे.
खतांचा तुटवडा शेतीसाठी सर्वात मोठा धोका
आधुनिक शेती पूर्णपणे खतं, डिझेल आणि वाहतुकीवर आधारित आहे. शेतातील ट्रॅक्टरपासून ते धान्य बाजारात पोहोचवण्यापर्यंत प्रत्येक टप्प्यावर इंधनाची गरज असते. जर तेलाचे दर प्रचंड वाढले, तर शेतीचा खर्चही विक्रमी वाढेल.
याशिवाय खतांचा पुरवठा थांबला तर त्याचा थेट परिणाम पुढील पीक हंगामावर होईल. एका हंगामातील उत्पादन घटल्यास त्याचे परिणाम पुढील अनेक वर्षे जाणवू शकतात. त्यामुळेच 2027 पर्यंत संकट कायम राहण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
संयुक्त राष्ट्रांच्या काही संस्थांनीही या परिस्थितीबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. गरीब आणि विकसनशील देशांमध्ये अन्नटंचाईचा धोका अधिक असल्याचं सांगितलं जात आहे.
4.5 कोटी लोक उपासमारीच्या उंबरठ्यावर?
तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार, जर अमेरिका-इराण संघर्ष तीव्र झाला तर सुमारे 4.5 कोटी लोक उपासमारीच्या उंबरठ्यावर पोहोचू शकतात. आफ्रिका, आशिया आणि काही लॅटिन अमेरिकन देश सर्वाधिक प्रभावित होण्याची शक्यता आहे.
अनेक गरीब देश धान्य आयातीवर अवलंबून आहेत. युद्धाच्या परिस्थितीत प्रत्येक देश प्रथम स्वतःच्या नागरिकांसाठी अन्नसाठा सुरक्षित ठेवण्याचा प्रयत्न करेल. त्यामुळे जागतिक बाजारात धान्याची उपलब्धता कमी होईल आणि दर प्रचंड वाढतील.
याचा थेट फटका सामान्य नागरिकांना बसणार आहे. आधीच महागाईने त्रस्त असलेल्या अनेक देशांमध्ये अन्नधान्य खरेदी करणे कठीण होऊ शकते.
हॉर्मुज सामुद्रधुनी ठरू शकते संकटाचं केंद्र
मध्यपूर्वेतील सर्वात महत्त्वाचा समुद्री मार्ग म्हणजे Strait of Hormuz. जगातील मोठ्या प्रमाणातील तेल वाहतूक याच मार्गातून होते. जर युद्ध सुरू झालं आणि हा मार्ग धोकादायक बनला, तर शिपिंग कंपन्या मालवाहतूक थांबवू शकतात.
यामुळे केवळ तेल नाही तर अन्नधान्य, खतं आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंच्या पुरवठ्यावरही परिणाम होईल. विमा खर्च आणि वाहतूक खर्च वाढल्याने सर्वसामान्यांसाठी वस्तू अधिक महाग होतील.
जागतिक अर्थव्यवस्थेलाही मोठा धक्का
ऊर्जा संकट आणि अन्नटंचाई यांचा थेट परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवर होणार आहे. उत्पादन खर्च वाढल्याने उद्योग अडचणीत येतील. महागाई वाढेल आणि अनेक देशांमध्ये बेरोजगारीचं संकटही निर्माण होऊ शकतं.
विशेषतः विकसनशील देशांसाठी ही परिस्थिती अधिक कठीण ठरू शकते. कारण त्यांच्याकडे मोठे अन्नसाठे किंवा आर्थिक क्षमता मर्यादित असते. त्यामुळे युद्धाचा परिणाम केवळ रणांगणापुरता मर्यादित न राहता जगातील सामान्य माणसाच्या जीवनावरही होणार आहे.
जगासाठी इशारा की वास्तव?
सध्या अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणावावर जागतिक नेत्यांचे लक्ष आहे. अनेक देश युद्ध टाळण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत. मात्र परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर गेल्यास त्याचे परिणाम भीषण असू शकतात.
अमीन नासिर यांनी दिलेला इशारा हा केवळ तेल बाजाराशी संबंधित नाही, तर तो जागतिक अन्नसुरक्षेशी जोडलेला आहे. त्यामुळे येत्या काही महिन्यांत मध्यपूर्वेतील परिस्थिती कोणत्या दिशेने जाते, याकडे संपूर्ण जगाचं लक्ष लागलं आहे.
