मध्य पूर्वेत सुरू असलेलं इराण-इस्रायल युद्ध महिना पूर्ण करत असताना, या संघर्षात यमनमधील हुती बंडखोरांनी थेट इस्रायलवर हल्ला करून युद्धाची व्याप्ती वाढवली आहे. हुती बंडखोर हे इराण समर्थक असून त्यांनी यमनमधून इस्रायलवर बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्रांचा मारा केला. इस्रायलच्या दक्षिण भागातील बेर्शेबा आणि आसपासच्या परिसरांमध्ये सायरन वाजताच नागरिकांमध्ये घबराट पसरली, आणि इस्रायलची हवाई सुरक्षा यंत्रणा तत्परतेने सक्रिय झाली. हुतींनी युद्धात प्रवेश करताच जगभरात तेल तुटवड्याची चिंता वाढली आहे, कारण पर्शियन आखात आणि बाब अल मंडेब या दोन प्रमुख जलमार्गांवर नियंत्रित हालचाल थांबली आहे.
हुतींचा इस्रायलवर पहिल्यांदाच हल्ला, कोणतीही जीवितहानी नसली तरीही युद्धाच्या व्याप्तीत वाढ दर्शवतो. हुती प्रवक्ते याह्या सरी यांनी स्पष्ट इशारा दिला आहे की, “आमचं बोट ट्रिगरवर आहे आणि गरज भासल्यास त्वरित सैन्य कारवाई करू.” या धमकीनंतर युद्धाच्या संभाव्य विस्ताराची चिंता जागतिक स्तरावर निर्माण झाली आहे. युद्धामुळे तेल वाहतुकीवरही गंभीर परिणाम होत आहेत. पर्शियन आखातावर इराणकडून होर्मुझ सामुद्रधुनीतून तेल वाहतुकीवर नियंत्रण ठेवले जात आहे. जगातील २० टक्के तेल वाहतूक हा मार्ग पार करतो, त्यामुळे होर्मुझवर नियंत्रणामुळे जागतिक तेल बाजारात तुटवडा आणि किमतींमध्ये वाढ होण्याची भीती आहे.
Related News
पेट्रोल टंचाईच्या अफवेने टाकी फुल केली आणि दुचाकी पेटली! अंबरनाथमध्ये धक्कादायक घटना
इराण–इस्राईल–अमेरिका युद्धात रशिया मालामाल! रोज 71अब्जांची कमाई
मद्यप्रेमींना मोठा धक्का! इराण युद्धामुळे मद्याच्या बॉटलचा दर वाढणार?
इराणचा होर्मुझ टोल कायदा; भारतासह जगभरातील जहाजांना शुल्क द्यावे लागणार
युद्धाच्या काळात भारताला मोठा दिलासा; 27 देशांचा युरोपियन निर्णय
अमेरिका-इराण तणावात मोदी-ट्रम्प चर्चा; भारताची भूमिका स्पष्ट
मोठी बातमी! LPG सिलिंडर 10 किलो होणार? सरकारचे स्पष्ट स्पष्टीकरण
Interest Rates: व्याजदर वाढीचा ‘अपट्रेंड’ लवकरच सुरू होणार, Goldman Sachs सांगते – ‘स्वस्ताई विसरा’
यमनमधील हुती बंडखोरांनी बाब अल मंडेब जलमार्गही बंद करण्याची शक्यता निर्माण केली आहे. बाब अल मंडेब, ज्याला आश्रूंचं द्वार म्हणून ओळखलं जातं, हा लाल समुद्र आणि एडनच्या आखातातून जाणारा अत्यंत अरुंद मार्ग आहे. येथून सौदी अरेबिया, युएई, ओमान, इराक, कुवेत, रशिया यांसह भारत, चीन, युरोपियन युनियन आणि आग्नेय आशियातील देशांसाठी तेल निर्यात होते. दिवसाकाठी अंदाजे ४.२ ते ४.८ मिलियन बॅरल तेल हा मार्ग पार करतो, म्हणजे जागतिक तेल व्यापाराच्या दृष्टीने बाब अल मंडेबच्या महत्त्वाचा विचार करता १२ टक्के तेल वाहतूक या मार्गावर अवलंबून आहे.
हुतींच्या या हालचालीमुळे तेल तुटवडा, जागतिक पेट्रोल-डिझेल दर वाढ, आर्थिक अस्थिरता आणि जागतिक बाजारात अनिश्चितता यासारख्या समस्यांचा धोका निर्माण झाला आहे. भारतासह अनेक देश आता इंधन तुटवड्याच्या सामना करण्यासाठी पर्यायी मार्गांचा विचार करत आहेत. होर्मुझ सामुद्रधुनीवर नियंत्रण, बाब अल मंडेब बंद होण्याची शक्यता, आणि हुतींचा संघर्ष या सर्व गोष्टींमुळे मध्य पूर्वेतील युद्धाचा प्रभाव जागतिक अर्थव्यवस्थेवर दिसून येत आहे.
बाब अल मंडेबच्या महत्त्वाचे कारण म्हणजे येथील जलमार्ग हा होर्मुझच्या तुलनेत अधिक अरुंद असून, तो रोखून धरणं तुलनेनं सोपं आहे. हुतींचा प्रभाव येमेनमध्ये असल्याने, जर त्यांनी बाब अल मंडेबवर तळ ठोकला तर जागतिक तेल वाहतुकीवर मोठा परिणाम होऊ शकतो. या मार्गातून भारत, चीन, युरोपियन युनियन, आग्नेय आशियातील देशांसाठी खनिज तेल पुरवठा केला जातो, त्यामुळे तेल तुटवडा आणि जागतिक बाजारात अस्थिरता वाढण्याची भीती आहे.
जागतिक बाजारात तेल दरांमध्ये वाढ होणे, पेट्रोल-डिझेल तुटवडा, आर्थिक अस्थिरता, जागतिक व्यापारावर परिणाम, आणि मध्य पूर्वेतील संघर्ष वाढण्याची शक्यता ही सर्व घटना हुतींच्या एन्ट्रीनं आणखी वाढविली आहे. इराण-इस्रायल युद्ध आता फक्त दोन देशांमधील संघर्ष नसून, जागतिक तेल वाहतुकीवर, जागतिक अर्थव्यवस्थेवर आणि जागतिक राजकारणावर मोठा परिणाम करणारा संघर्ष ठरत आहे.
हुतींच्या या हालचालीमुळे बाब अल मंडेब आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीवर नियंत्रण मिळवणे जागतिक स्तरावर चिंता निर्माण करणारे ठरले आहे. पर्शियन आखात आणि बाब अल मंडेबमधील या जलमार्गांचा महत्वाचा उपयोग तेल वाहतुकीसाठी होत असल्याने, या मार्गांवर युद्धाचा प्रभाव जागतिक इंधन बाजारावर, जागतिक व्यापारावर आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेवर पडणार आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/misfire-by-friend-in-amalner-katyas-accident/
