India Pakistan Tension का पुन्हा शिगेला?

2025–26 या कालखंडात India Pakistan Tension पुन्हा एकदा अत्यंत गंभीर टप्प्यावर पोहोचली आहे. दक्षिण आशियातील सुरक्षाव्यवस्थेसाठी हा काळ महत्त्वाचा आणि चिंताजनक मानला जात आहे. गेल्या काही महिन्यांत घडलेल्या घटनांमुळे भारत–पाकिस्तान संबंध अधिक ताणले गेले असून सीमेवर तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. विशेषतः जम्मू–काश्मीर परिसरात वाढलेल्या हालचालींमुळे आणि तंत्रज्ञानाधारित युद्धाच्या नव्या स्वरूपामुळे India Pakistan Tension अधिक तीव्र झाली आहे.

या वाढत्या तणावामागे अनेक कारणे आहेत. जम्मू–काश्मीरमध्ये ड्रोनद्वारे घुसखोरीचे वाढते प्रकार, पहलगाम येथे झालेला दहशतवादी हल्ला, ऑपरेशन सिंदूरमधील भारताची आक्रमक आणि ठोस भूमिका तसेच हवाई संरक्षण प्रणालीतील भारताची झपाट्याने झालेली प्रगती – या सर्व घटकांनी मिळून India Pakistan Tension पुन्हा शिगेला नेली आहे.

पाकिस्तानने ड्रोनचा वापर करून भारताच्या संरक्षण व्यवस्थेची चाचपणी करण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, या प्रयत्नांना भारताने अत्यंत प्रभावी आणि तांत्रिकदृष्ट्या सक्षम प्रत्युत्तर दिले. भारतीय हवाई संरक्षण यंत्रणांनी पाकिस्तानी ड्रोन हवेतच निष्क्रिय केले, ज्यामुळे पाकिस्तानला मोठा धक्का बसला. या घटनेनंतर पाकिस्तान हादरल्याशिवाय राहिला नाही, असे संरक्षण तज्ज्ञांचे मत आहे.

ऑपरेशन सिंदूर आणि India Pakistan Tension मधील निर्णायक वळण

India Pakistan Tension च्या इतिहासात ऑपरेशन सिंदूर हे एक निर्णायक वळण ठरले आहे. या ऑपरेशनदरम्यान भारताने केवळ पाकिस्तानला इशारा दिला नाही, तर प्रत्यक्षात आपल्या लष्करी क्षमतेचे प्रभावी प्रदर्शन करून दाखवले. आधुनिक युद्धात ड्रोन आणि हवाई संरक्षण यंत्रणांचे महत्त्व किती आहे, हे ऑपरेशन सिंदूरने स्पष्ट केले.

पहिल्यांदाच भारताने प्रत्यक्ष ड्रोन हल्ल्याचा सामना करताना मल्टीलयर एअर डिफेन्स प्रणालीचा यशस्वी वापर केला. पाकिस्तानकडून आलेले ड्रोन हवेतच नष्ट करण्यात आले. यामुळे संभाव्य जीवितहानी टळली आणि नागरिकांची सुरक्षा अबाधित राहिली. या यशस्वी कारवाईमुळे India Pakistan Tension जरी वाढली असली, तरी भारताची सामरिक ताकद आणि तांत्रिक प्रगल्भता संपूर्ण जगासमोर आली.

Mission Sudarshan Chakra: India Pakistan Tension ला ठोस उत्तर

भारताने सुरू केलेले Mission Sudarshan Chakra हे राष्ट्रीय हवाई संरक्षण कार्यक्रम India Pakistan Tension च्या पार्श्वभूमीवर अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे. भविष्यातील युद्ध हे केवळ जमिनीवर नव्हे, तर आकाशात आणि डिजिटल पातळीवरही लढले जाणार असल्याची जाणीव या मिशनमागे आहे.

या मिशनचे प्रमुख उद्दिष्ट म्हणजे ड्रोन, क्षेपणास्त्रे आणि लढाऊ विमानांपासून देशाचे संरक्षण करणे. AI-आधारित एअर डिफेन्स नेटवर्क, रिअल-टाइम निगराणी आणि सीमावर्ती भागांमध्ये त्वरित प्रतिसाद देण्याची क्षमता या योजनेचा कणा आहे. या प्रगत प्रणालीमुळे पाकिस्तानची चिंता वाढली असून त्यांनी थेट चीनकडून ड्रोनविरोधी प्रणाली खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा निर्णय पाकिस्तानच्या वाढत्या अस्वस्थतेचे स्पष्ट द्योतक मानला जात आहे.

10,000 ड्रोन योजना: India Pakistan Tension मध्ये भारताची आघाडी

India Pakistan Tension च्या पार्श्वभूमीवर भारतीय लष्कराने 8,000 ते 10,000 ड्रोन विकसित करण्याचा अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. ही योजना पाकिस्तानसाठी धोक्याची घंटा ठरत आहे. भारत या माध्यमातून ड्रोन युद्धात आत्मनिर्भर होण्याच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत आहे.

या योजनेअंतर्गत नॅनो ड्रोन, मायक्रो ड्रोन आणि मध्यम आकाराचे ड्रोन विकसित केले जात आहेत. नॅनो ड्रोन जवळच्या गुप्त कारवायांसाठी, मायक्रो ड्रोन शहरी व जंगल भागातील निरीक्षणासाठी, तर मध्यम ड्रोन सीमा आणि युद्ध क्षेत्रातील महत्त्वाच्या मोहिमांसाठी वापरले जाणार आहेत. यामुळे भारताची लष्करी क्षमता अधिक लवचिक आणि प्रभावी बनत आहे.

प्रत्येक सैनिकाला ड्रोन प्रशिक्षण: क्रांतिकारी निर्णय

भारतीय सैन्याचे उद्दिष्ट आहे की 2027 पर्यंत प्रत्येक सैनिकाला ड्रोन चालवण्याचे मूलभूत प्रशिक्षण दिले जाईल. India Pakistan Tension च्या दृष्टीने हा निर्णय अत्यंत क्रांतिकारी मानला जात आहे. आधुनिक युद्धात तंत्रज्ञानाचा प्रभाव वाढत असताना, सैनिकांना त्यासाठी सज्ज करणे आवश्यक असल्याची जाणीव या निर्णयातून दिसते.

देहरादून येथील इंडियन मिलिटरी अकादमी, चेन्नई आणि गया येथील ऑफिसर्स ट्रेनिंग अकादमी तसेच देवळाली येथील आर्टिलरी स्कूलमध्ये हे प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. यामुळे भारतीय सैन्य अधिक तंत्रज्ञानसक्षम आणि भविष्यातील युद्धासाठी सज्ज होत आहे.

राजधानीची सुरक्षा आणि पाकिस्तानची घबराट

दिल्लीच्या सुरक्षेसाठी ‘प्रवज्र सेंटिनेल अँटी-ड्रोन सिस्टम’ तैनात करण्यात आली आहे. ही प्रणाली संशयास्पद ड्रोन ओळखून GPS Jammer च्या मदतीने त्यांना निष्क्रिय करते आणि रिअल-टाइम अलर्ट देते. India Pakistan Tension च्या पार्श्वभूमीवर ही व्यवस्था भारताच्या सुरक्षेला मोठा आधार ठरत आहे.

भारताच्या या सर्व निर्णयांमुळे पाकिस्तान प्रचंड घाबरलेला दिसत आहे. चीनकडून संरक्षण प्रणाली खरेदी करणे, सीमेवर तैनाती वाढवणे आणि नागरिकांच्या योजनांवर कपात करून संरक्षण खर्च वाढवणे, हे पाकिस्तानच्या आर्थिक आणि सामरिक कमकुवततेचे संकेत देतात.

एकूणच पाहता, India Pakistan Tension मध्ये भारत सामरिक, तांत्रिक आणि धोरणात्मक पातळीवर पाकिस्तानपेक्षा पुढे आहे. ड्रोन युद्ध, हवाई संरक्षण आणि सैनिकांचे प्रशिक्षण या तिन्ही आघाड्यांवर भारताने घेतलेले निर्णय भविष्यातील आव्हानांना समर्थपणे सामोरे जाण्यासाठी निर्णायक ठरत आहेत. सीमेवर तणाव असला तरी भारत सज्ज आहे — कोणत्याही क्षणी होणाऱ्या विनाशाला प्रभावी प्रत्युत्तर देण्यासाठी.