India Canada Relations 2025: कॅनडाने भारताशी संबंध सुधारण्यासाठी आखला ‘प्लॅन इंडिया’; अमेरिकेवरील अवलंबित्व कमी करण्याचा निर्धार. ट्रम्प यांचा यावर तीव्र जळफळाट. जाणून घ्या संपूर्ण घडामोडी.
India Canada Relations 2025: डोनाल्ड ट्रम्प यांचा जळफळाट, भारताशी मैत्री करायला कॅनडाचा ‘प्लॅन इंडिया’ समोर!
आंतरराष्ट्रीय राजकारणात नवी समीकरणे तयार होत आहेत. अमेरिकेच्या कठोर धोरणांमुळे आता अनेक देश नवे सहकारी शोधत आहेत. याच पार्श्वभूमीवर India Canada Relations 2025 या नव्या समीकरणाची चर्चा सध्या जगभरात रंगत आहे.
कॅनडा भारताशी व्यापार, शिक्षण, संरक्षण आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात दीर्घकालीन भागीदारी निर्माण करण्याच्या तयारीत आहे. या सर्व हालचालींमुळे अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतावर घातलेल्या आर्थिक निर्बंधांच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिका अस्वस्थ झाली आहे.
Related News
Putin घरावर ड्रोन हल्ल्याचा दावा: जागतिक स्तरावर 1 खळबळ
2025: Putin भारत दौऱ्याने अमेरिकेत खळबळ
कॅनडाचा ‘प्लॅन इंडिया’ काय आहे?
कॅनडाचे पंतप्रधान मार्क कार्नी यांनी जाहीर केले की कॅनडाला आता अमेरिकेवरील अवलंबित्व कमी करायचे आहे. त्यामुळे भारत, दक्षिण कोरिया, व्हिएतनाम, सिंगापूर आणि जपान यांसारख्या आशियाई देशांशी कॅनडा नवे आर्थिक संबंध प्रस्थापित करणार आहे.
त्यांनी सांगितले की,“आम्हाला आमचा व्यापार विविध करायचा आहे. भारत हा जगातील सर्वात वेगाने वाढणारा बाजार आहे आणि कॅनडाच्या मजूर, तंत्रज्ञान व ऊर्जा क्षेत्रासाठी हा मोठा संधीचा देश ठरू शकतो.”
ही घोषणा होताच, India Canada Relations या विषयावर जागतिक माध्यमांमध्ये मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.
भारत-कॅनडा संबंधांची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
भारत आणि कॅनडामधील राजनैतिक संबंध 1947 पासून आहेत. दोन्ही देश राष्ट्रकुलाचे सदस्य असून शिक्षण, आरोग्य, शेती, ऊर्जा आणि विज्ञान क्षेत्रात दीर्घकालीन सहकार्य करत आले आहेत.तथापि, अलीकडच्या काही वर्षांत काही राजकीय मतभेदांमुळे संबंधांमध्ये थोडीशी दरी निर्माण झाली होती. पण आता नवीन नेतृत्वाखाली कॅनडा भारताशी संबंध पुन्हा दृढ करण्याच्या दिशेने पावले उचलत आहे.
व्यापार आणि गुंतवणुकीतील संधी
India Canada Relations च्या नव्या अध्यायात सर्वात महत्त्वाचा घटक म्हणजे व्यापार.सध्या भारत आणि कॅनडामधील द्विपक्षीय व्यापार सुमारे 10 अब्ज डॉलर्स आहे. कॅनडा भारताकडे खते, तेल, धान्य, लाकूड आणि तंत्रज्ञान निर्यात करतो; तर भारत कॅनडाकडे औषधे, ऑटो पार्ट्स, कपडे आणि आयटी सेवा पुरवतो.कॅनडाला आता हा व्यापार 2030 पर्यंत दुप्पट करायचा आहे. यासाठी दोन्ही देशांमध्ये Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA) या नव्या करारावर चर्चा सुरू आहे.
शिक्षण क्षेत्रातील जवळीक
कॅनडामध्ये सध्या 3 लाखांहून अधिक भारतीय विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत. हे जगातील सर्वाधिक प्रमाण आहे.कॅनडाच्या शिक्षणमंत्रालयानुसार, भारताशी शैक्षणिक भागीदारी वाढवण्यासाठी नवीन “India-Canada Education Corridor” उभारण्याची योजना आहे. यामुळे दोन्ही देशांतील विद्यापीठांना संयुक्त संशोधन आणि विद्यार्थी देवाणघेवाणीची संधी मिळेल.
तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेष क्षेत्रातील सहकार्य
भारताचे AI, ड्रोन, बायोटेक आणि क्लायमेट टेक क्षेत्रातील यश पाहून कॅनडाचे उद्योगमंत्री भारतात मोठ्या प्रमाणात गुंतवणुकीच्या तयारीत आहेत.India Canada Relations 2025 अंतर्गत, टोरोंटो आणि बेंगळुरू या दोन शहरांना “Innovation Partnership City” म्हणून विकसित करण्याचा प्रस्ताव आहे.
ऊर्जा आणि कृषी क्षेत्रातील भागीदारी
कॅनडाच्या नैसर्गिक संसाधनांचा आणि भारताच्या वाढत्या ऊर्जा मागणीचा एकत्रित फायदा दोन्ही देशांना मिळू शकतो.
भारतातील अणुऊर्जा क्षेत्रात कॅनडाच्या युरेनियम कंपन्यांचा सहभाग आहे. याशिवाय हरित उर्जा आणि सौर ऊर्जेतील संयुक्त प्रकल्प सुरू होणार आहेत.
अमेरिकेवरील अवलंबित्व कमी करण्याची रणनीती
कॅनडा आपला 60% निर्यात व्यवसाय अमेरिकेवर अवलंबून आहे. ट्रम्प यांच्या धोरणांमुळे कॅनडाच्या अर्थव्यवस्थेला धक्का बसला होता.आता कार्नी सरकारने ठरवले आहे की, आशियाई देशांसोबत नवीन व्यापार करार करून अमेरिकेवरील आर्थिक अवलंबित्व 20% ने कमी करायचे आहे.
याच दिशेने India Canada Relations मजबूत करण्याचा प्रयत्न सुरू आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांचा जळफळाट का होत आहे?
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या अध्यक्षतेच्या काळात भारतावर 50% टॅरिफ लावले होते. त्यामुळे भारत-अमेरिका संबंधांमध्ये तणाव निर्माण झाला.
ट्रम्प यांनी अनेकदा भारतावर “अधिक लाभ घेणारा देश” असा आरोप केला होता. पण आता भारताचे इतर देशांशी वाढते संबंध — विशेषतः कॅनडासोबतचे — हे अमेरिकेला चिंताजनक वाटत आहेत.
राजनैतिक विश्लेषकांच्या मते,“कॅनडा जर भारतासोबत व्यापक भागीदारी करतो, तर अमेरिकेचा व्यापार आणि प्रभाव दोन्ही कमी होऊ शकतात. म्हणूनच ट्रम्पसारखे नेते अस्वस्थ झाले आहेत.”
आंतरराष्ट्रीय राजकारणात नवे समीकरण
India Canada Relations मध्ये होणारे बदल केवळ आर्थिक नाहीत, तर रणनीतिकही आहेत.भारत आता Global South मध्ये नेतृत्व करणारा देश बनत आहे. आणि कॅनडासारखा विकसित देश भारताला आपला “सहकारी” म्हणून पाहतोय.यामुळे अमेरिकेचे जागतिक वर्चस्व काही प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता व्यक्त केली जाते.
भारताची ‘आत्मनिर्भर’ धोरणाशी सुसंगत दिशा
भारताने ‘आत्मनिर्भर भारत’ या धोरणांतर्गत स्थानिक उत्पादन, निर्यातवृद्धी आणि परकीय गुंतवणूक यावर लक्ष केंद्रित केले आहे.कॅनडासोबत वाढणारे संबंध या धोरणाला बळ देतील. भारतीय स्टार्टअप्स, MSMEs आणि तंत्रज्ञान कंपन्यांना कॅनडामध्ये बाजारपेठ मिळू शकते.
भविष्यातील संभाव्यता
2026 पर्यंत भारत आणि कॅनडा एकत्रितपणे खालील क्षेत्रात काम करण्याची शक्यता आहे —
Green Energy Projects
Education & Skill Exchange
AI and Quantum Research Collaboration
Agriculture Modernization
Cultural Exchange Programs
या सर्वांमुळे दोन्ही देशांमधील लोकसंबंध अधिक दृढ होतील आणि नवा ‘India Canada Partnership Model’ समोर येईल.
तज्ञांचे मत
आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांचे मत आहे की,“India Canada Relations आता फक्त व्यापारापुरते मर्यादित राहिलेले नाहीत. हे सहकार्य जगाच्या भू-राजकीय संतुलनाला नवा आकार देणार आहे.”
कॅनडाने भारताशी जवळीक साधण्यासाठी आखलेला ‘प्लॅन इंडिया’ हा केवळ आर्थिक धोरण नाही, तर एक सामरिक चालीचा भाग आहे.अमेरिकेचे ट्रम्प यांना या घडामोडींचा जळफळाट होणे स्वाभाविक आहे, कारण भारतासारखा वेगाने वाढणारा देश जर कॅनडाचा मुख्य भागीदार बनला, तर जागतिक सत्ता समीकरणे बदलतील.
India Canada Relations या नव्या अध्यायाने केवळ व्यापार नव्हे, तर जगाच्या राजकारणात एक नवीन दिशा निर्माण केली आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/benefit-under-employee-enrollment-scheme-2025/
