1. UPSC पूर्वपरीक्षा (Prelims) समजून घेणे
UPSC Civil Services Prelims मध्ये दोन पेपर असतात:
General Studies Paper-I (GS-I):
विषय: इतिहास, भूगोल, पर्यावरण, अर्थव्यवस्था, विज्ञान-तंत्रज्ञान, करंट अफेयर्स, भारतीय राजकारण.
Related News
मार्किंग: 200 मार्क्स
वेळ: 2 तास
CSAT (GS-II) – Aptitude Test:
विषय: Reasoning, Quantitative Aptitude, English comprehension, Decision Making.
मार्किंग: 200 मार्क्स (Qualifying – 33% पास मार्क)
वेळ: 2 तास
लक्षात ठेवा: Prelims ही फक्त Screening Test आहे. Mains साठी पात्र होण्यासाठी तुम्हाला GS-I मध्ये चांगले मार्क मिळवणे आवश्यक आहे.
2. अभ्यासाची युक्ती (Strategy)
A. Syllabus समजून घेणे
UPSC चा सविस्तर syllabus पूर्ण वाचा आणि नोट करा.
प्रत्येक विषयासाठी core topics ठरवा. उदाहरण:
History → Ancient, Medieval, Modern India + Freedom Struggle
Geography → Physical, Indian, World Geography, Maps
Polity → Constitution, Governance, Fundamental Rights, Current Affairs
Economy → Basic concepts, Budget, Economic Survey, Current Affairs
Environment → Biodiversity, Climate Change, Pollution, Govt. Schemes
B. Resources / Books
NCERTs (Class 6–12) – सर्व विषयांसाठी बेसिक ज्ञान
Standard Reference Books:
History → Spectrum Modern India, Bipin Chandra
Polity → Laxmikanth’s Indian Polity
Geography → G.C. Leong, NCERTs
Economy → Ramesh Singh, Budget & Economic Survey
Environment → Shankar IAS, Yojana / Kurukshetra Magazines
Current Affairs:
Newspapers → The Hindu / Indian Express
Monthly Magazines → Yojana, Kurukshetra
PIB / Government Websites
C. Time Table
दिवसातून किमान 6–8 तास अभ्यास करा.
Prelims पेक्षा Mains चा विचार करून संपूर्ण syllabus व्यवस्थित करा.
Current Affairs रोज 1–2 तास, मुख्य विषय 3–4 तास, CSAT 1 तास.
D. CSAT तयारी
साधारण गणित, reasoning, comprehension नियमित सराव करा.
Mock tests, previous year questions हे खूप उपयुक्त आहेत.
E. नोट्स तयार करणे
प्रत्येक विषयाची concise notes तयार करा.
Current Affairs साठी दैनंदिन घटना + Govt. Schemes नोट करा.
Revision साठी हे नोट्स खूप उपयोगी ठरतात.
F. Mock Tests आणि Previous Year Papers
मागील 10–15 वर्षांचे Prelims प्रश्नपत्रिका सोडवा.
Time-bound mock tests करून तयारीची गती आणि क्षमता तपासा.
प्रत्येक mock test नंतर चुका आणि रिक्त जागा समजून घ्या.
G. Revision Strategy
Prelims मध्ये Revision फार महत्वाचे आहे.
मुख्य विषय आणि नोट्स कमीतकमी 3–4 वेळा आवर्जून revise करा.
Current Affairs 6–12 महिन्यांचे गोष्टी रिव्हिजन करा.
3. मानसिक तयारी
UPSC तयारी धैर्य आणि सातत्याची मागणी करते.
रोज ध्यान, योग, किंवा हलकी व्यायाम दिनचर्येत ठेवा.
Self-belief आणि time management वर लक्ष ठेवा.
4. UPSC Prelims च्या तयारीची टिप्स
NCERT + Standard Books → बेसिक आणि Conceptual Knowledge.
Current Affairs → रोज 1 तास + Monthly revision.
CSAT → Regular practice, focus on speed and accuracy.
Notes & Flashcards → Revision सुलभ करण्यासाठी.
- Mock Tests → Exam pattern समजून घेणे आणि आत्मविश्वास वाढवणे.
read also : https://ajinkyabharat.com/south-ashiyat-nave-equation/
