आजच्या महागाईच्या काळात केवळ पैसे कमावणेच नव्हे, तर ते सुरक्षित आणि शहाणपणाने गुंतवणेही तितकेच महत्त्वाचे ठरत आहे. अनेक मध्यमवर्गीय आणि नोकरदार नागरिकांसमोर हा प्रश्न कायम असतो की, बँक एफडी (Fixed Deposit) करावी की सरकारची एखादी बचत योजना निवडावी? विशेषतः जर गुंतवणुकीचा कालावधी 5 वर्षांचा असेल, तर योग्य पर्याय निवडणे अधिक महत्त्वाचे ठरते.
सध्या बाजारात विविध गुंतवणूक पर्याय उपलब्ध असले तरी, जोखीम टाळणारे गुंतवणूकदार आजही बँक एफडी किंवा पोस्ट ऑफिसच्या योजनांनाच प्राधान्य देतात. या दोन्ही पर्यायांमध्ये सुरक्षितता जास्त असते, मात्र परताव्यात फरक दिसून येतो. अशाच दोन लोकप्रिय योजनांबद्दल आज आपण सविस्तर माहिती घेणार आहोत—बँक एफडी आणि पोस्ट ऑफिस मंथली इन्कम स्कीम (MIS).
सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वाढता कल
शेअर बाजार, म्युच्युअल फंड, क्रिप्टोकरन्सी यांसारख्या पर्यायांत जास्त परतावा मिळू शकतो, मात्र त्यामध्ये जोखीमही तितकीच अधिक असते. त्यामुळेच ज्यांना त्यांच्या मेहनतीच्या पैशावर कोणताही धोका घ्यायचा नाही, असे नागरिक आजही सरकारी योजना आणि बँक एफडी यांवर विश्वास ठेवतात.
Related News
विशेषतः निवृत्त कर्मचारी, ज्येष्ठ नागरिक, गृहिणी आणि नियमित उत्पन्न हवे असलेले लोक मासिक किंवा निश्चित परतावा देणाऱ्या योजनांकडे जास्त झुकतात.
पोस्ट ऑफिस मंथली इन्कम स्कीम (MIS) म्हणजे काय?
पोस्ट ऑफिस मंथली इन्कम स्कीम ही केंद्र सरकारच्या पाठबळाची एक सुरक्षित बचत योजना आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश गुंतवणूकदारांना दरमहा निश्चित उत्पन्न उपलब्ध करून देणे हा आहे.
MIS योजनेची वैशिष्ट्ये
गुंतवणुकीचा कालावधी: 5 वर्षे
सध्याचा व्याजदर: 7.4 टक्के प्रतिवर्ष
व्याजाचे वितरण: दरमहा
मॅच्युरिटी: 5 वर्षांनंतर मूळ रक्कम परत
गुंतवणुकीची कमाल मर्यादा:
वैयक्तिक खाते: 9 लाख रुपये
संयुक्त खाते: 15 लाख रुपये
या योजनेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे दरमहा मिळणारे व्याज. त्यामुळे ज्यांना नियमित खर्चासाठी उत्पन्नाची गरज असते, त्यांच्यासाठी ही योजना अत्यंत उपयुक्त ठरते.
पोस्ट ऑफिस MIS मध्ये 8 लाखांची गुंतवणूक केल्यास काय मिळेल?
जर एखाद्या गुंतवणूकदाराने 8 लाख रुपये पोस्ट ऑफिस MIS मध्ये 5 वर्षांसाठी गुंतवले, तर—
वार्षिक व्याजदर: 7.4%
मासिक उत्पन्न: सुमारे 4,933 रुपये
5 वर्षांत मिळणारे एकूण व्याज: सुमारे 2.95 लाख रुपये
मॅच्युरिटीवर मिळणारी रक्कम: मूळ 8 लाख रुपये
म्हणजेच, या योजनेत गुंतवणूकदाराला दरमहा उत्पन्न मिळते, मात्र मूळ रक्कम वाढत नाही.
बँक एफडी (Fixed Deposit) – पारंपरिक पण विश्वासार्ह पर्याय
बँक एफडी हा भारतीय गुंतवणूकदारांचा सर्वात जुना आणि विश्वासार्ह पर्याय मानला जातो. जवळपास प्रत्येक बँक एफडीची सुविधा देते आणि गुंतवणूकदार त्यांच्या गरजेनुसार कालावधी निवडू शकतो.
5 वर्षांच्या एफडीचे व्याजदर
सध्या विविध बँकांमध्ये 5 वर्षांच्या एफडीवर व्याजदर वेगवेगळे आहेत. साधारणतः—
सामान्य नागरिकांसाठी: 6 ते 7 टक्के
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी: 7 ते 7.5 टक्के
एफडीमध्ये व्याजाची रक्कम मॅच्युरिटीवेळी किंवा ठराविक कालावधीनंतर मिळते.
8 लाखांची एफडी केल्यास किती परतावा मिळेल?
जर तुम्ही 8 लाख रुपये 5 वर्षांसाठी बँक एफडीमध्ये 7 टक्के व्याजदराने गुंतवले, तर—
मॅच्युरिटीवर मिळणारी रक्कम: सुमारे 11.31 लाख रुपये
एकूण नफा: सुमारे 3.31 लाख रुपये
म्हणजेच, एफडीमध्ये 5 वर्षांनंतर एकरकमी जास्त रक्कम मिळते.
FD विरुद्ध पोस्ट ऑफिस MIS: थेट तुलना
| घटक | पोस्ट ऑफिस MIS | बँक FD |
|---|---|---|
| कालावधी | 5 वर्षे | 5 वर्षे |
| व्याजदर | 7.4% | 6–7% |
| उत्पन्न | दरमहा | मॅच्युरिटीवर |
| 8 लाखांवरील नफा | 2.95 लाख | 3.31 लाख |
| सुरक्षितता | अत्यंत सुरक्षित | सुरक्षित |
| नियमित उत्पन्न | होय | नाही |
कोणासाठी कोणता पर्याय योग्य?
नियमित मासिक उत्पन्न हवे असल्यास
पोस्ट ऑफिस MIS हा उत्तम पर्याय आहे. निवृत्त व्यक्ती, गृहिणी किंवा ज्यांना दरमहा खर्चासाठी ठराविक रक्कम हवी आहे, त्यांच्यासाठी ही योजना फायदेशीर ठरते.
एकरकमी मोठा परतावा हवा असल्यास
बँक एफडी अधिक फायदेशीर ठरू शकते. भविष्यात घर, शिक्षण किंवा मोठ्या खर्चासाठी रक्कम हवी असल्यास एफडी योग्य ठरते.
FD की सरकारी योजना? याचे उत्तर तुमच्या गरजांवर अवलंबून आहे. दोन्ही पर्याय सुरक्षित असून, परताव्याची रचना वेगळी आहे. जर तुम्हाला दरमहा उत्पन्न हवे असेल, तर पोस्ट ऑफिस MIS निवडा. मात्र, 5 वर्षांनंतर जास्त एकरकमी नफा हवा असेल, तर बँक एफडी अधिक फायदेशीर ठरते.
गुंतवणूक करण्यापूर्वी तुमची आर्थिक उद्दिष्टे, खर्च, भविष्यातील गरजा आणि करसंबंधित बाबी लक्षात घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. योग्य माहितीच्या आधारे घेतलेला निर्णयच तुमच्या पैशांना सुरक्षित आणि फायदेशीर वाढ देऊ शकतो.
