Suffering from frequent mouth ulcers ? मग हे साधे फोड नाहीत, वेळीच सावध व्हा
Mouth Ulcers म्हणजे अनेक जणांकडून हलक्यात घेतली जाणारी पण प्रत्यक्षात त्रासदायक आणि कधी कधी धोकादायक ठरू शकणारी समस्या आहे. बहुतेक वेळा मसालेदार अन्न, पोट बिघडणे किंवा चुकून गाल चावल्यामुळे हे फोड येतात आणि काही दिवसांत आपोआप बरेही होतात. मात्र जर तोंडात अल्सर वारंवार येत असतील, बरे होण्यासाठी जास्त वेळ लागत असेल किंवा पुन्हा पुन्हा त्याच ठिकाणी जखम होत असेल, तर ही गंभीर आजाराची पूर्वसूचना असू शकते. त्यामुळे अशा लक्षणांकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते, असा इशारा तज्ज्ञ देत आहेत.
Mouth Ulcers म्हणजे नेमके काय?
Mouth Ulcers म्हणजे गालांच्या आत, जिभेवर, हिरड्यांवर किंवा ओठांच्या आत निर्माण होणाऱ्या लहान जखमा. या जखमा पांढऱ्या किंवा पिवळसर रंगाच्या असतात आणि भोवती लालसर कडा दिसतात. अल्सर झाल्यानंतर खाणे, पिणे, बोलणे यामध्ये तीव्र वेदना होतात. काही वेळा गरम किंवा तिखट पदार्थ खाल्ल्यावर जळजळ अधिक वाढते.
Mouth Ulcers येण्याची सामान्य कारणे
तज्ज्ञांच्या मते, Mouth Ulcers होण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. सर्वात सामान्य कारण म्हणजे शरीरातील जीवनसत्त्वांची कमतरता. विशेषतः व्हिटॅमिन B12, फॉलिक अॅसिड आणि लोहाची कमतरता असल्यास तोंडात वारंवार फोड येतात.
याशिवाय जास्त तिखट, आंबट, तेलकट किंवा फार गरम पदार्थांचे सेवन केल्याने तोंडाच्या आतली त्वचा संवेदनशील होते आणि अल्सर निर्माण होतात.
Related News
डॉ. अर्मिडा फर्नांडिस यांना पद्मश्री: शिशु मृत्यूदर कमी करण्यातील कार्यासाठी सन्मान
एकटे राहण्याचे 6 धोकादायक परिणाम, तज्ज्ञांनी सांगितले काय घ्यावे काळजी
ओट्ससह ५ सोप्या भारतीय डिशेस – घरच्या मसाल्यांसह दुपारचे पौष्टिक जेवण
12 लाखांपर्यंत करमुक्ती: मध्यमवर्गीयांसाठी मोठा दिलासा!
बजेट 2026: या 5 महत्वपूर्ण गोष्टी समजून घ्या आणि आर्थिक निर्णयात विजयी व्हा
झुरळांची दहशत संपवा! 5 रामबाण घरगुती उपाय जे देतील कायमची सुटका
Iran vs US : धोकादायक संघर्षाचे 7 संकेत, अमेरिकेच्या महाशक्तीने इराणची घातक घेराबंदी
Henley Passport Index 2026: भारताची पासपोर्टमध्ये मोठी झेप, ५५ देशांमध्ये व्हिसा फ्री!
5 फेब्रुवारीला कणकवलीत ठाकरे गटाला जबर धक्का – भाजपची बिनविरोध विजयाची मालिका!
Mercury EV Tech : 5,000% वाढीसह गुंतवणूकदारांची संपत्ती दुपटीने करणारा स्मॉल कॅप सुपरस्टार
5 फेब्रुवारीला जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती निवडणूक; ग्रामपंचायती निवडणुका 4 महिने पुढे
Hot-Take Dating in 2026 : 5 कारणे का हे ट्रेंड तुमचं प्रेम यशस्वी करू शकतं
चुकून गाल चावला जाणे, दातांच्या कडेमुळे होणारी जखम, चुकीच्या पद्धतीने ब्रश केल्याने होणारी इजा हीदेखील अल्सरची कारणे ठरतात. काही वेळा दातांवर लावलेल्या कृत्रिम प्लेट्स किंवा ब्रेसेसमुळेही तोंडाच्या आत जखमा होतात.
तणाव आणि मानसिक कारणांचा परिणाम
आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत तणाव, चिंता आणि अपुरी झोप या समस्या सर्वसामान्य झाल्या आहेत. मानसिक तणावामुळे शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती कमी होते आणि त्याचा थेट परिणाम तोंडाच्या आरोग्यावर होतो. सतत तणावात राहणाऱ्या व्यक्तींमध्ये तोंडाचे अल्सर वारंवार होण्याचे प्रमाण जास्त दिसून येते.
पचनसंस्थेचे विकार आणि हार्मोनल बदल
पचनसंस्थेचे विकार, आम्लपित्त, बद्धकोष्ठता, पोटात उष्णता वाढणे हीदेखील तोंडातील अल्सरची महत्त्वाची कारणे आहेत. महिलांमध्ये हार्मोनल बदलांमुळे, विशेषतः मासिक पाळीच्या काळात, अल्सर होण्याची शक्यता अधिक असते.
तसेच काही औषधांचे दुष्परिणाम, धूम्रपान, तंबाखूचे सेवन आणि मद्यपान यामुळेही तोंडातील अल्सर वाढू शकतात.
वारंवार अल्सर होणे धोक्याचे का?
काही लोकांमध्ये तीन ते चार महिन्यांतून एकदा किंवा दोनदा तोंडात फोड येतात आणि जातात. हे सामान्य मानले जाऊ शकते. मात्र जर दर काही दिवसांनी अल्सर येत असतील, बरे झाल्यानंतर पुन्हा होत असतील किंवा जखम १०–१५ दिवसांत बरी होत नसेल, तर हे धोक्याचे लक्षण असू शकते.
तज्ज्ञांच्या मते, अशा परिस्थितीत आतड्यांचे आजार, थायरॉईड, मधुमेह यांसारख्या समस्यांचा संशय येऊ शकतो. काही गंभीर प्रकरणांमध्ये एचआयव्ही संसर्गामुळेही अशी लक्षणे दिसू शकतात, मात्र प्रत्येक वेळी असेच असेल असे नाही.
तोंडाचा कर्करोग – दुर्लक्ष करू नका
जर तोंडात एखादा फोड महिनोन्महिने बरा होत नसेल, त्यातून रक्त येत असेल, वजन अचानक कमी होत असेल किंवा वेदना सतत वाढत असतील, तर ते तोंडाच्या कर्करोगाचे लक्षण असू शकते. विशेषतः धूम्रपान करणारे, तंबाखू खाणारे आणि मद्यपान करणाऱ्या व्यक्तींनी अधिक सतर्क राहणे गरजेचे आहे.
कोणाला जास्त धोका आहे?
तज्ज्ञांच्या मते खालील लोकांना Mouth Ulcers चा धोका अधिक असतो:
धूम्रपान करणारे किंवा तंबाखू सेवन करणारे
मधुमेहाचे रुग्ण
व्हिटॅमिन B12 च्या कमतरतेशी झगडणारे लोक
ज्यांना वारंवार पोटाचे विकार होतात
जे जास्त मसालेदार आणि तेलकट पदार्थ खातात
तोंडाच्या अल्सरवर घरगुती उपाय
तोंडातील अल्सरवर काही घरगुती उपाय प्रभावी ठरू शकतात.
कोमट मिठाच्या पाण्याने दिवसातून २–३ वेळा गुळण्या केल्यास जखम स्वच्छ राहते आणि वेदना कमी होतात.
मध, तूप किंवा नारळाचे तेल थेट अल्सरवर लावल्यास आराम मिळतो.
ताक, दही यांसारखे थंड आणि पचनास हलके पदार्थ खावेत.
पुरेसे पाणी पिणे आणि शरीर थंड ठेवणे गरजेचे आहे.
बचाव कसा करावा?
तोंडातील अल्सर टाळण्यासाठी जीवनशैलीत काही बदल करणे आवश्यक आहे.
व्हिटॅमिन B12, फॉलिक अॅसिड आणि लोहाची चाचणी करून घ्या
तंबाखू आणि धूम्रपान पूर्णपणे टाळा
मसालेदार, आंबट आणि फार गरम पदार्थ कमी करा
तोंडाच्या स्वच्छतेची काळजी घ्या
तणाव कमी ठेवण्याचा प्रयत्न करा आणि पुरेशी झोप घ्या
डॉक्टरांचा सल्ला कधी घ्यावा?
जर तोंडातील अल्सर वारंवार होत असतील, खूप वेदनादायक असतील, १०–१५ दिवसांत बरे होत नसतील किंवा त्यासोबत रक्तस्राव, वजन घटणे अशी लक्षणे दिसत असतील, तर त्वरित ईएनटी तज्ज्ञ किंवा दंतचिकित्सकांचा सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. योग्य तपासणी आणि उपचार केल्यास मूळ कारणावर वेळीच उपचार करता येतात.
तोंडातील अल्सर ही जरी सामान्य समस्या वाटत असली, तरी ती सतत होत असल्यास ती गंभीर आजाराची सूचना असू शकते. त्यामुळे वेळेत योग्य पावले उचलणे आणि डॉक्टरांचा सल्ला घेणे हेच सुरक्षिततेचे लक्षण आहे.
