अकोट तालुक्यातील सावरा येथे खरीप हंगाम तोंडावर आला असतानाच रासायनिक खतांच्या, विशेषतः युरियाच्या टंचाईमुळे शेतकऱ्यांची मोठी गैरसोय होत असल्याचे चित्र समोर आले आहे. सावरा येथील निलेश कृषी सेवा केंद्र आणि श्री ॲग्रो केंद्रासमोर पहाटेपासूनच शेतकऱ्यांच्या लांबलचक रांगा लागत असून भर उन्हात तासनतास उभे राहून खत मिळविण्यासाठी बळीराजाची अक्षरशः फरफट होत आहे.
भारत हा कृषिप्रधान देश म्हणून ओळखला जातो. मात्र शेती हा देशाचा कणा मानला जात असताना त्याच शेतकऱ्याला जीवनावश्यक कृषी निविष्ठांसाठी उन्हात उभे राहावे लागत असल्याचे वास्तव सावरा येथे पाहायला मिळत आहे. खरीप पेरणीची तयारी अंतिम टप्प्यात असताना खतांचा पुरेसा साठा उपलब्ध नसल्याने शेतकरी चिंतेत सापडले आहेत.
पहाटे 4 वाजल्यापासूनच रांगा
स्थानिक शेतकऱ्यांच्या माहितीनुसार, निलेश कृषी सेवा केंद्रासमोर अनेक शेतकरी पहाटे चार वाजल्यापासून रांगेत उभे राहत आहेत. कृषी केंद्र सुरू होण्यापूर्वीच मोठ्या प्रमाणात गर्दी होत असून खत संपून जाईल या भीतीने शेतकरी अन्न-पाण्याचीही पर्वा न करता रांगेत थांबत आहेत.
Related News
श्री ॲग्रो केंद्रासमोरही अशीच परिस्थिती असून अनेक गावांमधून आलेले शेतकरी दिवसभर उन्हात उभे राहून आपला क्रमांक येण्याची वाट पाहत आहेत. सध्या परिसरातील तापमान 45 अंश सेल्सिअसच्या आसपास पोहोचत असल्याने शेतकऱ्यांचे हाल अधिकच वाढले आहेत.
महिला आणि ज्येष्ठ शेतकऱ्यांची सर्वाधिक गैरसोय
खतासाठी लागलेल्या रांगांमध्ये महिला शेतकरी आणि ज्येष्ठ नागरिकांची संख्या लक्षणीय असल्याचे दिसून येत आहे. शेतीच्या कामात पुरुषांच्या खांद्याला खांदा लावून काम करणाऱ्या महिला केवळ खत मिळवण्यासाठी अनेक तास उन्हात उभ्या राहत आहेत.
वृद्ध शेतकरीही काठीचा आधार घेत रांगेत उभे असल्याचे चित्र पाहायला मिळत आहे. अनेकांना उन्हाचा त्रास होत असून काही शेतकऱ्यांना चक्कर आल्याच्या घटनाही समोर आल्या आहेत. त्यामुळे प्रशासनाने तातडीने या प्रश्नाकडे लक्ष देण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
साठा उपलब्ध असल्याचा दावा, मग रांगा का?
तालुका कृषी विभागाकडून खतांचा पुरेसा साठा उपलब्ध असल्याचा दावा केला जात आहे. मात्र प्रत्यक्ष परिस्थिती मात्र वेगळीच असल्याचे शेतकरी सांगत आहेत. जर खतांचा पुरेसा साठा उपलब्ध असेल तर शेतकऱ्यांना पहाटेपासून रांगा का लावाव्या लागत आहेत, असा सवाल संतप्त शेतकऱ्यांनी उपस्थित केला आहे.
स्थानिक शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की, खत वितरणाची प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि सुटसुटीत करण्याची गरज आहे. तसेच प्रत्येक कृषी केंद्रावर पुरेशा प्रमाणात खत उपलब्ध करून दिल्यास रांगांची समस्या कमी होऊ शकते.
आधार कार्ड व टोकन पद्धतीने वितरण
खताचा मर्यादित साठा असल्याचे कारण देत कृषी केंद्र चालकांकडून आधार कार्ड व टोकन पद्धतीने खताचे वितरण केले जात आहे. प्रत्येक शेतकऱ्याला केवळ दोन डीएपी आणि दोन युरियाची पोती दिली जात असल्याचे सांगण्यात येत आहे.
मात्र अनेक शेतकऱ्यांची शेती मोठ्या क्षेत्रात असल्याने ही मात्रा अपुरी पडत असल्याची तक्रार शेतकरी करत आहेत. खरीप हंगामाच्या सुरुवातीलाच खतांची कमतरता भासल्यास उत्पादनावर परिणाम होण्याची भीतीही व्यक्त केली जात आहे.
अनेक गावांतील शेतकरी सावऱ्याकडे
सावरा परिसरासह अड्डा आणि इतर आसपासच्या गावांतील शेतकरीही खत खरेदीसाठी सावरा येथे येत आहेत. त्यामुळे उपलब्ध साठ्यावर अधिक ताण निर्माण होत आहे. कृषी केंद्रांवर दररोज मोठ्या प्रमाणात गर्दी होत असून परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की, खरीप हंगामात वेळेवर खत उपलब्ध न झाल्यास पिकांच्या वाढीवर आणि उत्पादनावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे शासनाने आणि कृषी विभागाने तातडीने अतिरिक्त खतसाठा उपलब्ध करून देणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्यांची प्रशासनाकडे तीव्र मागणी
सावरा येथील शेतकऱ्यांनी प्रशासनाकडे तात्काळ युरिया व डीएपी खतांचा बंपर साठा उपलब्ध करून देण्याची मागणी केली आहे. तसेच खत वितरणासाठी स्वतंत्र व्यवस्था, सावलीची सोय, पिण्याच्या पाण्याची सुविधा आणि ज्येष्ठ नागरिक व महिलांसाठी स्वतंत्र रांग सुरू करण्याची मागणीही करण्यात आली आहे.
खतांसाठी शेतकऱ्यांना उन्हात ताटकळत उभे राहावे लागत असल्याने प्रशासनाच्या नियोजनावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे. खरीप हंगामाच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांना वेळेवर आणि पुरेशा प्रमाणात खत उपलब्ध करून देणे ही प्रशासनाची जबाबदारी असून याकडे तातडीने लक्ष देण्याची गरज आहे.
खरीप हंगामाची सुरुवात होत असताना सावरा येथील खतटंचाईचे संकट दिवसेंदिवस गंभीर होताना दिसत आहे. एका बाजूला कृषी विभाग साठा उपलब्ध असल्याचा दावा करत असताना दुसऱ्या बाजूला शेतकऱ्यांना पहाटेपासून उन्हात रांगा लावाव्या लागत आहेत. महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि लहान शेतकऱ्यांची होत असलेली गैरसोय चिंताजनक आहे. प्रशासनाने तातडीने अतिरिक्त खतसाठा उपलब्ध करून वितरण व्यवस्था सुधारली नाही तर आगामी काळात शेतकऱ्यांचा रोष आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/8th-pay-commission-bumper-gift-for-lakhs-of-employees/
