जास्त माउथवॉश वापरल्यास होऊ शकतो उच्च रक्तदाब आणि मधुमेहाचा धोका

माउथवॉश

जास्त माउथवॉश वापरल्याने होऊ शकतो उच्च रक्तदाब आणि मधुमेहाचा धोका, डॉक्टरांनी दिला इशारा

सकाळी उठल्यावर दात घासणे ही सवय आपल्यापैकी बहुतांशांची आहे. अनेकजण तर ५-५ मिनिटे ब्रशने दात चोळण्याची सवय ठेवतात. मात्र, काही लोक या स्वच्छतेच्या नादात ब्रशिंगच्या वेळेस १०-१० मिनिटांपर्यंत दात घासतात आणि त्याचबरोबर माउथवॉशचा देखील वारंवार वापर करतात. या प्रचलित सवयीबाबत आता एक धक्कादायक माहिती समोर आली आहे.

प्रसिद्ध डॉक्टरांनी सांगितले आहे की जास्त प्रमाणात माउथवॉशचा वापर केल्यास उच्च रक्तदाब (हायपरटेन्शन) आणि मधुमेह होण्याचा धोका वाढतो. अमेरिकेसारख्या देशांतील अर्ध्याहून अधिक लोकांना याची माहिती नाही की तोंडातील चांगले बॅक्टेरिया अत्यधिक माउथवॉशने नष्ट होऊ शकतात. हे बॅक्टेरिया आपल्या शरीरातील नायट्रेट्सला नायट्रिक ऑक्साईडमध्ये रूपांतरित करण्यास मदत करतात. नायट्रिक ऑक्साईड ही रक्तवाहिन्या आराम देण्यासाठी आणि रुंद करण्यासाठी आवश्यक आहे, ज्यामुळे रक्तदाब नियंत्रित राहतो.

डॉक्टरांनी  अनेक अभ्यासांचा हवाला देत सांगितले की, आजकाल अँटीबॅक्टेरियल माउथवॉशच्या अनियंत्रित वापरामुळे तोंडातील हे फायदेशीर बॅक्टेरिया नष्ट होत आहेत. त्यामुळे शरीरात नायट्रिक ऑक्साईड तयार होणे कमी होते आणि याचा थेट परिणाम हृदय व चयापचय आरोग्यावर होऊ शकतो.

Related News

अभ्यासातून समोर आलेले धक्कादायक निष्कर्ष

हार्वर्ड विद्यापीठाच्या एका अभ्यासात सुमारे १,००० प्रौढांचा तीन वर्षे अभ्यास केला गेला. या अभ्यासातून असे आढळले की जे लोक दिवसातून दोनदा माउथवॉश वापरतात, त्यांना प्रीडायबिटीज किंवा मधुमेह होण्याचा धोका ५५ टक्क्यांपर्यंत वाढतो. दुसऱ्या अभ्यासात असे दिसून आले की नियमित माउथवॉश वापरणाऱ्यांना उच्च रक्तदाब होण्याचा धोका दुप्पट वाढतो.

प्लायमाउथ विद्यापीठाच्या एका अभ्यासानुसार, माउथवॉशमुळे व्यायामादरम्यान रक्तदाबावर होणारा फायदा ६०% पेक्षा जास्त कमी होतो आणि दोन तासांच्या आत त्याचा प्रभाव जवळजवळ गमावला जातो. संशोधनातून असेही स्पष्ट झाले आहे की जसे आपल्या आतड्यात चांगले आणि वाईट बॅक्टेरिया असतात, त्याचप्रमाणे तोंडातही बॅक्टेरियांचा संतुलन आवश्यक आहे. अत्यधिक अँटीबॅक्टेरियल माउथवॉश वापरल्यास हे फायदेशीर बॅक्टेरिया नष्ट होतात, जे अन्नातून नायट्रेटला नायट्रिक ऑक्साईडमध्ये रूपांतरित करतात.

नायट्रिक ऑक्साईड हृदयासोबतच रक्तदाब नियंत्रित करण्यात महत्वाची भूमिका बजावते. तथापि, दीर्घकाळात याचा क्लिनिकल परिणाम काय होईल, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. या दाव्याला पुष्टी देण्यासाठी अजून मोठ्या प्रमाणावर लोकसंख्येवर आधारित अभ्यासाची आवश्यकता आहे.

तज्ञांचे मार्गदर्शन

डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार  की याचा अर्थ असा नाही की माउथवॉशचा वापर आरोग्यासाठी धोकादायक आहे. योग्य प्रमाणात आणि योग्य मार्गदर्शनाखाली वापरल्यास माउथवॉश तोंड स्वच्छतेसाठी फायदेशीर ठरतो.

डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार स्पष्ट केले की क्लोरहेक्सिडिन युक्त माउथवॉशचा वापर फक्त डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार करावा. हा प्रकार विशेष दंत समस्यांसाठी मर्यादित कालावधीसाठीच योग्य आहे.

सामान्य फ्लोराइड माउथवॉश किंवा बीटाडाइन माउथवॉश दैनंदिन वापरासाठी सुरक्षित मानले जातात आणि हे तोंडातील फायदेशीर बॅक्टेरियाला नुकसान करत नाहीत. आवश्यकतेनुसार दिवसातून एकदा किंवा दोनदा वापरले जाऊ शकते.

तज्ञांनी अधोरेखित केले की तोंड पूर्णपणे निर्जंतुकीकरण करण्याऐवजी ब्रशिंग आणि फ्लॉसिंगवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. हे तोंड स्वच्छ ठेवण्यासाठी सर्वात महत्वाची सवय आहे.

नेमकी सवय कशी सुरक्षित ठेवावी?

  • सकाळी आणि रात्री दात ब्रश करणे आणि नियमित फ्लॉसिंग करणे आवश्यक आहे.

  • माउथवॉशचा वापर डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसारच करावा.

  • अँटीबॅक्टेरियल माउथवॉशचा जास्त वापर टाळावा.

  • फ्लोराइड युक्त माउथवॉशचा मर्यादित वापर सुरक्षित आहे.

तोंडातील बॅक्टेरियाचे संतुलन राखणे केवळ दातांसाठी नव्हे, तर संपूर्ण हृदय व चयापचय आरोग्यासाठी देखील आवश्यक आहे. त्यामुळे अति स्वच्छतेच्या मोहात जाऊन हृदय व मधुमेहाचा धोका वाढवणे टाळावे.

सारांश असा की, दिवसातून फक्त योग्य वेळेस आणि योग्य प्रकारे माउथवॉश वापरणेच आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरते, तर अति वापर आरोग्यास हानिकारक ठरू शकतो.

Read Also : https://ajinkyabharat.com/make-face-pack-at-home-and-get-fresh-and-fair-skin/

Related News