धक्कादायक! शेतकऱ्याच्या संकरित फणसामुळे AirAsia ला बसला मोठा दणका; कंपनीला 90 हजारांचा फटका
तिरुअनंतपुरम : एका प्रयोगशील शेतकऱ्याने घेतलेल्या कायदेशीर लढ्यामुळे आंतरराष्ट्रीय विमान कंपनी AirAsia ला मोठा आर्थिक फटका बसला आहे. विमान प्रवासातील विलंबामुळे खराब झालेल्या संकरित फणसाच्या रोपट्याच्या प्रकरणात जिल्हा ग्राहक तक्रार निवारण आयोगाने AirAsia ला तब्बल 90,750 रुपयांची नुकसानभरपाई देण्याचे आदेश दिले आहेत. विशेष म्हणजे, आयोगाच्या वारंवार नोटीस असूनही कंपनीचा कोणताही प्रतिनिधी सुनावणीसाठी उपस्थित राहिला नाही. त्यामुळे आयोगाने शेतकऱ्याच्या बाजूने एकतर्फी निर्णय दिला.
ही घटना केरळमधील पलक्कड जिल्ह्यातील असून, ग्राहक हक्कांच्या दृष्टीने हा निर्णय अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. एका छोट्याशा वाटणाऱ्या रोपट्याच्या नुकसानीमागे संशोधन, मेहनत आणि शेतीतील नवकल्पना दडलेल्या असल्याचे आयोगाने स्पष्ट केले.
Related News
नेमके काय घडले?
पलक्कड जिल्ह्यातील अब्दुल अजीज हे प्रयोगशील शेतकरी म्हणून ओळखले जातात. ते विविध संकरित फळांच्या जातींवर संशोधन करत असून आधुनिक शेती तंत्रज्ञानाचा वापर करून नवनवीन प्रयोग करतात. त्यांच्या संशोधनाचा भाग म्हणून त्यांनी इंडोनेशियामधून दुर्मिळ संकरित फणसाचे रोप आणण्याचा निर्णय घेतला होता.
26 ऑगस्ट 2025 रोजी अजीज यांनी कोच्चीहून मलेशियाची राजधानी क्वालालंपूर येथे प्रवास केला. त्यानंतर ते इंडोनेशियातील कुआलानामु येथे गेले. तेथे त्यांनी विशेष संकरित फणसाचे रोप खरेदी केले. या रोपाची किंमत आणि संशोधनातील महत्त्व लक्षात घेता त्याचे सुरक्षितपणे भारतात आणणे त्यांच्यासाठी अत्यंत गरजेचे होते.
परतीच्या प्रवासात निर्माण झाला अडथळा
30 ऑगस्ट 2025 रोजी अजीज यांचा परतीचा प्रवास मेदान-कुआलानामु, त्यानंतर क्वालालंपूर आणि मग कोच्ची असा होता. मात्र AirAsia चे विमान अनेक तास उशिरा धावले. या विलंबामुळे त्यांची कोच्चीकडे जाणारी कनेक्टिंग फ्लाइट चुकली.
त्यामुळे अजीज क्वालालंपूर विमानतळावर अडकून पडले. त्यांच्याकडे असलेले संकरित फणसाचे रोप अधिक काळ जिवंत राहणार नाही याची त्यांना जाणीव होती. त्यांनी तातडीने AirAsia च्या अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधून पर्यायी विमानाची मागणी केली.
अतिरिक्त पैसे देण्याचीही तयारी
अब्दुल अजीज यांनी त्याच दिवशी किंवा शक्य तितक्या लवकर कोच्चीला जाण्यासाठी दुसऱ्या विमानात जागा मिळावी अशी विनंती केली. त्यासाठी अतिरिक्त पैसे देण्याचीही त्यांनी तयारी दर्शवली होती. मात्र कंपनीकडून त्यांना समाधानकारक मदत मिळाली नाही.
AirAsia च्या अधिकाऱ्यांनी कोच्चीसाठी पुढील उपलब्ध विमान 2 सप्टेंबर 2025 रोजी असल्याचे सांगितले. म्हणजेच तब्बल तीन दिवसांचा विलंब होणार होता. इतका कालावधी संकरित रोपट्यासाठी घातक ठरू शकतो, याची अजीज यांना पूर्ण कल्पना होती.
स्वतःच केले पर्यायी तिकीट बुक
कंपनीकडून मदत मिळण्याची शक्यता कमी असल्याचे लक्षात आल्यानंतर अजीज यांनी स्वतःच्या खर्चाने दुसऱ्या विमान कंपनीचे तिकीट बुक केले. 31 ऑगस्ट 2025 रोजी ते त्या विमानाने कोच्चीला पोहोचले.
ग्राहक आयोगाच्या सुनावणीदरम्यान त्यांनी या पर्यायी विमानाच्या तिकिटाची प्रत पुरावा म्हणून सादर केली. यामुळे AirAsia कडून दिलेली माहिती दिशाभूल करणारी असल्याचे स्पष्ट झाले.
रोपट्याचे झाले मोठे नुकसान
प्रवासातील विलंबामुळे आणि सततच्या स्थलांतरामुळे संकरित फणसाचे रोप खराब झाले. हे रोप केवळ व्यावसायिक उपयोगासाठी नव्हते, तर संशोधन आणि शेतीतील नवकल्पनांसाठी महत्त्वाचे होते.रोपटे नष्ट झाल्यामुळे अजीज यांचा संपूर्ण प्रवास खर्च वाया गेला. तसेच त्यांना पुन्हा इंडोनेशियाला जाऊन नवीन रोप आणण्याची वेळ आली.
ग्राहक आयोगाचे कठोर निरीक्षण
पलक्कड जिल्हा ग्राहक तक्रार निवारण आयोगाने या प्रकरणात AirAsia वर कठोर शब्दांत टीका केली. आयोगाने नमूद केले की, तक्रारदाराने संशोधन आणि शेतीसाठी विशेष प्रयत्न करून रोप आणले होते. विमान कंपनीच्या निष्काळजीपणामुळे त्यांचे मोठे नुकसान झाले.आयोगाने असेही म्हटले की, कंपनीने वेळेवर सेवा पुरविण्याचे कर्तव्य पार पाडले नाही. त्यामुळे ग्राहकाला आर्थिक आणि मानसिक त्रास सहन करावा लागला.
नोटीसकडेही दुर्लक्ष
आयोगाने 7 फेब्रुवारी 2026 रोजी AirAsia ला ई-मेलद्वारे नोटीस पाठवली होती. कंपनीला सुनावणीदरम्यान स्वतःची बाजू मांडण्याची संधीही देण्यात आली होती.मात्र कंपनीकडून कोणताही प्रतिनिधी उपस्थित राहिला नाही. तसेच कोणतेही दस्तऐवज किंवा पुरावे आयोगासमोर सादर करण्यात आले नाहीत.यामुळे आयोगाने एकतर्फी निर्णय देत तक्रारदाराची बाजू ग्राह्य धरली.
90,750 रुपयांची भरपाई
सर्व पुरावे आणि परिस्थितीचा विचार करून आयोगाने AirAsia ला 90,750 रुपयांची नुकसानभरपाई देण्याचे आदेश दिले. ही रक्कम केवळ रोपट्याच्या किमतीपुरती नसून, प्रवास खर्च, आर्थिक नुकसान आणि झालेल्या मानसिक त्रासाचाही विचार करून निश्चित करण्यात आली.
ग्राहकांसाठी महत्त्वाचा संदेश
या निर्णयामुळे ग्राहक हक्कांचे महत्त्व पुन्हा अधोरेखित झाले आहे. मोठी आंतरराष्ट्रीय कंपनी असो किंवा स्थानिक सेवा पुरवठादार, ग्राहकांच्या तक्रारींकडे दुर्लक्ष केल्यास त्याचे गंभीर परिणाम भोगावे लागू शकतात.तसेच ग्राहक आयोग ही केवळ वस्तू खरेदी-विक्रीसंबंधित तक्रारींसाठी नसून सेवा क्षेत्रातील निष्काळजीपणाविरोधातही प्रभावी व्यासपीठ असल्याचे या प्रकरणातून स्पष्ट झाले.
शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी उदाहरण
अनेक वेळा शेतकरी किंवा सामान्य ग्राहक मोठ्या कंपन्यांविरोधात तक्रार करण्यास घाबरतात. मात्र अब्दुल अजीज यांनी हार न मानता कायदेशीर मार्ग स्वीकारला आणि अखेर न्याय मिळवला.त्यांच्या या लढ्यामुळे इतर शेतकरी आणि ग्राहकांनाही प्रेरणा मिळणार आहे. संशोधन, शेती आणि नवकल्पनांमध्ये गुंतलेल्या व्यक्तींच्या मेहनतीचे महत्त्व या निर्णयातून अधोरेखित झाले आहे.एका संकरित फणसाच्या रोपट्यापासून सुरू झालेली ही लढाई ग्राहक हक्कांच्या मोठ्या विजयात बदलली. AirAsia सारख्या मोठ्या विमान कंपनीला ग्राहक आयोगाने दिलेला हा दणका भविष्यात सेवा क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा संदेश ठरणार आहे.
ग्राहकांच्या वेळेचे, पैशांचे आणि मेहनतीचे मूल्य ओळखणे ही प्रत्येक कंपनीची जबाबदारी आहे. अन्यथा कायद्याचा चाबूक कोणालाही बसू शकतो, हे या प्रकरणाने पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे.
