बाजारातील चमकदार रताळ्यांना फसू नका! घरी बसल्या 2 मिनिटांत ओळखा खरे आणि नकली रताळे
हिवाळ्याचा हंगाम सुरू झाला की बाजारात ताज्या भाज्या आणि फळांची रेलचेल पाहायला मिळते. थंडीच्या दिवसांत रताळ्यांची विशेष मागणी वाढते. उकडलेले रताळे, भाजलेले रताळे, रताळ्याची चाट, भाजी किंवा पुरीसोबत रताळ्याचा वापर अनेक घरांमध्ये मोठ्या आवडीने केला जातो. चविष्ट आणि पौष्टिक असलेले रताळे आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर मानले जातात. मात्र, अलीकडे बाजारात चमकदार, रंग लावलेले आणि रासायनिक प्रक्रिया केलेले नकली रताळे विकले जात असल्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत. अशा रताळ्यांची खरेदी आणि सेवन आरोग्यासाठी घातक ठरू शकते. त्यामुळे रताळे खरेदी करताना थोडी सावधगिरी बाळगणे अत्यंत आवश्यक आहे.
रताळ्यांची वाढती मागणी आणि फसवणूक
हिवाळ्यात रताळ्यांची मागणी मोठ्या प्रमाणावर वाढते. हीच मागणी लक्षात घेऊन काही विक्रेते अधिक नफा कमावण्यासाठी रताळ्यांवर कृत्रिम रंग लावतात किंवा रासायनिक प्रक्रिया करतात. त्यामुळे रताळे अधिक ताजे, मोठे आणि आकर्षक दिसतात. ग्राहकही दिसायला चांगले वाटतात म्हणून अशा रताळ्यांची खरेदी करतात. मात्र, या चमकदार रताळ्यांमागे लपलेला धोका अनेकांना माहिती नसतो.
नकली आणि रंग लावलेले रताळे म्हणजे काय?
नकली किंवा रंग लावलेले रताळे म्हणजे नैसर्गिक पद्धतीने न वाढवलेले किंवा जुन्या, खराब रताळ्यांवर कृत्रिम रंग आणि केमिकल्स लावून त्यांना ताजे भासवलेले रताळे. काही वेळा रताळ्यांना लालसर किंवा नारिंगी रंग अधिक उठावदार दिसावा यासाठी केमिकल डाईजचा वापर केला जातो. हे रंग आरोग्यासाठी अत्यंत घातक ठरू शकतात.
Related News
सकाळी उठल्यावर पाठदुखी का होते? तुमच्याच सवयी ठरतात कारण; घरीच करा हे 4 सोपे उपाय
उन्हाळ्यात ‘या’ पदार्थांमुळे वाढते डिहायड्रेशनचा धोका; आहारात बदल करणे गरजेचे
केसांसाठी जादूचा घरगुती उपाय: दही आणि मेहंदीचे आश्चर्यकारक फायदे
सकाळी उठल्यावर मल्टीविटामिन घेतल्याने काय होतात फायदे? दररोज घेणे योग्य की हानिकारक? जाणून घ्या सविस्तर
सायलेंट इन्फ्लेमेशनचा वाढता धोका: मधुमेह, फॅटी लिव्हर आणि हृदयविकार यांचा लपलेला संबंध उघड
बटाटा कसा खावा? आयुर्वेद तज्ञांचा महत्त्वपूर्ण सल्ला
How to Clean Exhaust Fan in Kitchen: 10 मिनिटांत जबरदस्त साफसफाई, तेलकट थर गायब करण्याची Powerful ट्रिक!
5 कारणे: थायरॉईडमुळे बद्धकोष्ठता – तज्ज्ञांचा महत्त्वाचा इशारा
“7 महत्त्वाचे Milk Vitamins : दूधातील व्हिटॅमिन्स घेऊन मिळवा आरोग्याचे अनमोल फायदे”
महिलांसाठी Powerful Superfood! Ragi Benefits मुळे आरोग्य होईल मजबूत – तज्ञांचा खुलासा
अशा रताळ्यांचे आरोग्यावर होणारे दुष्परिणाम
रासायनिक पद्धतीने तयार केलेले किंवा रंग लावलेले रताळे खाल्ल्याने शरीरावर अनेक दुष्परिणाम होऊ शकतात.
– पचनसंस्थेवर वाईट परिणाम होतो
– पोटदुखी, अॅसिडिटी, मळमळ, उलटी यांसारख्या तक्रारी वाढतात
– लहान मुलांमध्ये अॅलर्जी आणि त्वचेचे विकार होऊ शकतात
– दीर्घकाळ सेवन केल्यास यकृत आणि मूत्रपिंडावर दुष्परिणाम होण्याचा धोका वाढतो
विशेषतः वृद्ध, लहान मुले आणि आधीपासून आजारी असलेल्या व्यक्तींनी अशा रताळ्यांपासून दूर राहणे गरजेचे आहे.
घरी बसल्या 2 मिनिटांत ओळखा खरे आणि नकली रताळे
चांगली गोष्ट म्हणजे, रताळे खरे की नकली हे ओळखण्यासाठी तुम्हाला प्रयोगशाळेत जाण्याची गरज नाही. काही सोप्या घरगुती चाचण्यांद्वारे तुम्ही रताळ्यांची शुद्धता तपासू शकता.
1) पाण्याची चाचणी
रताळे पाण्यात धुवून पाहा. जर पाण्याचा रंग बदलला किंवा पाणी लालसर/नारिंगी झाले, तर समजून जा की रताळ्यावर कृत्रिम रंग लावलेला आहे.
2) हाताने चोळून पाहा
रताळ्याचा सोललेला भाग किंवा सोल हाताने चोळा. जर हाताला रंग लागला, तर ते रताळे खरे नसण्याची शक्यता असते.
3) उकळताना निरीक्षण
रताळे उकळताना पाण्याचा रंग बदलतो का, हे पाहा. खरे रताळे उकळल्यावर पाणी पारदर्शकच राहते, तर रंग लावलेले रताळे उकळल्यावर पाण्याला रंग येतो.
4) वासावरून ओळख
नैसर्गिक रताळ्यांना मातीसारखा सौम्य वास येतो. केमिकल वापरलेले रताळे तीव्र किंवा वेगळ्या प्रकारचा वास देऊ शकतात.
5) खूप जास्त चमक असलेली रताळी टाळा
अतिशय चमकदार, एकसारख्या रंगाची आणि कृत्रिम दिसणारी रताळी खरेदी करू नका. नैसर्गिक रताळ्यांचा रंग थोडाफार असमान असतो.
रताळे खरेदी करताना घ्यावयाची काळजी
– स्थानिक शेतकरी किंवा ओळखीच्या विक्रेत्याकडून रताळे खरेदी करा
– खूप स्वस्त दरात मिळणाऱ्या रताळ्यांबाबत सावध राहा
– शक्यतो सेंद्रिय किंवा नैसर्गिक पद्धतीने पिकवलेली रताळी निवडा
– घरी आणल्यानंतर नेहमी स्वच्छ धुवा आणि नीट तपासणी करा
रताळे आरोग्यासाठी कसे फायदेशीर आहेत?
योग्य आणि शुद्ध रताळे आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर ठरतात. रताळ्यात भरपूर प्रमाणात फायबर असल्यामुळे पचनक्रिया सुधारते आणि बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी होतो. त्यातील नैसर्गिक कार्बोहायड्रेट्स शरीराला त्वरित ऊर्जा देतात, त्यामुळे थकवा कमी होतो.
रताळ्यातील जीवनसत्त्व A आणि बीटा-कॅरोटीन डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरतात. त्वचेला पोषण मिळून ती निरोगी आणि तेजस्वी राहते. जीवनसत्त्व C आणि अँटीऑक्सिडंट्स रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवतात आणि सर्दी-खोकल्यासारख्या आजारांपासून संरक्षण करतात.
हृदय आणि रक्तदाबासाठी फायदेशीर
रताळ्यात असलेले पोटॅशियम रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यास मदत करते. त्यामुळे हृदयविकाराचा धोका कमी होतो. कमी चरबी आणि कमी कोलेस्टेरॉलमुळे रताळे हृदयासाठी सुरक्षित मानले जातात.
वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत
फायबरयुक्त असल्यामुळे रताळे खाल्ल्यावर पोट भरल्यासारखे वाटते. त्यामुळे अति खाणे टळते आणि वजन नियंत्रणात राहण्यास मदत होते. डायट करणाऱ्यांसाठी उकडलेले किंवा भाजलेले रताळे हा उत्तम पर्याय आहे.
लहान मुलं आणि वृद्धांसाठी उपयुक्त
शुद्ध आणि योग्य पद्धतीने शिजवलेले रताळे लहान मुलं आणि वृद्धांसाठी पौष्टिक ठरतात. मात्र, नकली किंवा रसायनयुक्त रताळे यांच्यासाठी अधिक धोकादायक ठरू शकतात, त्यामुळे विशेष काळजी घेणे गरजेचे आहे.
हिवाळ्यात रताळे खाणं आरोग्यासाठी फायदेशीर असलं, तरी चमकदार आणि रंग लावलेल्या रताळ्यांना फसून खरेदी करणं धोकादायक ठरू शकतं. थोडीशी जागरूकता आणि घरगुती चाचण्या वापरून तुम्ही खरे आणि शुद्ध रताळे ओळखू शकता. आरोग्याची काळजी घेण्यासाठी स्वस्त किंवा आकर्षक दिसणाऱ्या रताळ्यांपेक्षा नैसर्गिक, कमी चमक असलेली आणि विश्वासार्ह ठिकाणाहून घेतलेली रताळी निवडणं केव्हाही चांगलं.
