4 वर्षांतच गायब झाला आदित्य ठाकरेंच्या हस्ते उद्घाटन झालेला ‘One Green Mile’ सायकल ट्रॅक; कोटींच्या प्रकल्पावर गंभीर प्रश्नचिन्ह
मुंबई : आतापर्यंत माणसे, कागदपत्रे किंवा मौल्यवान वस्तू हरवल्याच्या घटना आपण ऐकल्या असतील. मात्र देशाची आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबईत आता थेट एक सायकल ट्रॅकच हरवल्याची चर्चा रंगली आहे. दादर ते परळ परिसरात कोट्यवधी रुपये खर्च करून उभारण्यात आलेला आणि मोठ्या गाजावाजात उद्घाटन झालेला ‘One Green Mile’ सायकल ट्रॅक आज अस्तित्वासाठी झगडताना दिसत आहे. चार वर्षांपूर्वी पर्यावरणपूरक वाहतूक आणि शाश्वत शहरी विकासाचा आदर्श म्हणून सादर करण्यात आलेल्या या प्रकल्पाची सध्या झालेली अवस्था पाहून नागरिकांमध्ये संताप व्यक्त केला जात आहे.
महाविकास आघाडी सरकारच्या काळात दादरमधील सेनापती बापट मार्ग ते लोअर परळ या भागात ‘One Green Mile’ प्रकल्पाची उभारणी करण्यात आली होती. जानेवारी 2022 मध्ये तत्कालीन पर्यटन मंत्री आदित्य ठाकरे यांच्या हस्ते या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचे उद्घाटन झाले होते. शहरातील वाढती वाहतूक, प्रदूषण आणि सायकलस्वारांसाठी सुरक्षित मार्ग उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने हा प्रकल्प विकसित करण्यात आला होता.
Related News
लग्नाच्या हळदीत घडला 1 भीषण अपघात; भेसळयुक्त हळदीचा धक्कादायक प्रकार! नवरीचा मृत्यू, नवरदेव गंभीर
पुण्यात मद्यधुंद स्कूल बस चालकाचा भीषण थरार—50 विद्यार्थ्यांचा जीव थोडक्यात वाचला!
FDA-ANC ची धडाकेबाज कारवाई: पुण्यात 10,492 ट्रामाडोल कॅप्सूल जप्त; 2 जण गजाआड, मोठा ड्रग्ज रॅकेट उघड
24 व्या वाढदिवशी लोहगडावर सेलिब्रेशन; एका चुकीने तरुणाचा दुर्दैवी मृत्यू
KDMC चा अजब कारभार! रेकॉर्डमध्ये घर 18 वर्षांपूर्वी पाडलं, पण 15 वर्षे घेत राहिले कर
2 मुलांना पोरकं करून पती-पत्नीचा दुर्दैवी अंत! पत्नीच्या मृत्यूची बातमी कळताच 1000 किमी दूर जवानाने उचललं धक्कादायक पाऊल
9वीतच प्रेमाची कबुली! वैशाली सामंतच्या Amazing लव्हस्टोरीतील 7 खास गोष्टी; घरच्यांसमोरच जाहीर केला लग्नाचा निर्णय
35 मिनिटांच्या कॉलनंतर उद्धव ठाकरेंना मोठा धक्का; शिंदेंची मास्टरस्ट्रोक चाल
137 वर्षे जुन्या भन्नाट तंत्रज्ञानाची कमाल! एसीशिवाय पाण्याने थंड होते संपूर्ण इमारत; सिंगापूरचा हा स्मार्ट फॉर्म्युला जगासाठी ठरतोय गेमचेंजर
Shiv Sena UBT Split: धक्कादायक! ठाकरेंच्या शिवसेनेत 6 व्यांदा फूट; 60 वर्षांच्या इतिहासातील 6 मोठ्या बंडाची संपूर्ण कहाणी
Pune Crime: 17 वर्षे उच्चशिक्षित महिलेवर कथित अत्याचार ? पुण्यातील ढोंगी बाबासह 8 जण अटकेत
मुंबई-बंगळुरू वंदे भारत स्लीपरच्या 10 दमदार सुविधा; अवघ्या 14 तासांत प्रवास, प्रवाशांसाठी मोठी आनंदाची बातमी
1.8 किलोमीटरचा स्वतंत्र सायकल ट्रॅक
या प्रकल्पांतर्गत सुमारे 1.8 किलोमीटर लांबीचा स्वतंत्र सायकल ट्रॅक तयार करण्यात आला होता. त्याचबरोबर रुंद पदपथ, हरित पट्टे, झाडे, आधुनिक बसथांबे, स्ट्रीट फर्निचर, उड्डाणपुलाखाली विकसित करण्यात आलेली ‘परळ बाग’, वाचनालय, मुलांसाठी खेळण्याची जागा आणि व्यायामासाठी सुविधा अशा विविध नागरी सुविधांचा समावेश करण्यात आला होता.
या संपूर्ण प्रकल्पासाठी मोठ्या प्रमाणावर निधी खर्च करण्यात आला होता. त्यामुळे मुंबईतील शाश्वत वाहतूक व्यवस्थेचा हा एक आदर्श नमुना ठरेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात होती. मात्र काही वर्षांतच या प्रकल्पाचे चित्र पूर्णपणे बदलल्याचे दिसून येत आहे.
सायकल ट्रॅकवरच वाहनांचे अतिक्रमण
सध्या दादर-परळ परिसरातील या सायकल ट्रॅकचा मोठा भाग अनधिकृत पार्किंगच्या विळख्यात सापडला आहे. सायकलस्वारांसाठी राखीव असलेली जागा आता चारचाकी आणि इतर वाहनांच्या पार्किंगसाठी वापरली जात असल्याचे चित्र समोर आले आहे.
स्थानिक नागरिकांच्या मते, सुमारे अर्धा किलोमीटरपर्यंतच्या भागात सायकल ट्रॅकवर मोठ्या प्रमाणात वाहने उभी केली जात आहेत. त्यामुळे सायकलस्वारांना या मार्गाचा वापर करणे अशक्य बनले आहे. विशेष म्हणजे काही ठिकाणी महानगरपालिकेची वाहने देखील या ट्रॅकवर पार्क केल्याचे आरोप करण्यात येत आहेत.
हरित प्रकल्पाची होत आहे वाताहत
या प्रकल्पाचा आणखी एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे हरित पट्टा आणि झाडांची लागवड. मात्र सध्या अनेक झाडे मृतावस्थेत असल्याचे किंवा सुकण्याच्या मार्गावर असल्याचे स्थानिकांचे म्हणणे आहे. नियमित देखभाल आणि पाणीपुरवठ्याचा अभाव असल्याने या हरित उपक्रमाचे नुकसान झाल्याचा आरोप केला जात आहे.
स्ट्रीट फर्निचर, बसण्याच्या जागा आणि इतर सार्वजनिक सुविधांची देखील दुरवस्था झाल्याचे चित्र आहे. काही ठिकाणी उपकरणांचे नुकसान झाले असून त्यांची देखभाल होत नसल्याची तक्रार नागरिकांकडून केली जात आहे.
प्रशासनावर निष्क्रियतेचा आरोप
या संपूर्ण प्रकारामुळे मुंबई महानगरपालिका आणि वाहतूक विभागाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. स्थानिकांच्या म्हणण्यानुसार, अनधिकृत पार्किंग हटविण्याची जबाबदारी वाहतूक विभागाची असल्याचे पालिका प्रशासन सांगते. तर वाहतूक व्यवस्थापन आणि अंमलबजावणीबाबत संबंधित यंत्रणांमध्ये समन्वय नसल्याचा आरोप केला जात आहे.
परिणामी, कोट्यवधी रुपयांच्या सार्वजनिक निधीतून उभारण्यात आलेल्या प्रकल्पाची हळूहळू वाताहत होत असून त्याकडे संबंधित विभागांकडून दुर्लक्ष होत असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.
नागरिकांचा संताप
दादर आणि परळ परिसरातील रहिवाशांनी या परिस्थितीबद्दल नाराजी व्यक्त केली आहे. सार्वजनिक पैशांतून उभारण्यात आलेल्या सुविधा नागरिकांच्या वापरासाठी असतात. मात्र देखभालीअभावी आणि अतिक्रमणामुळे त्या निष्प्रभ ठरत असतील तर त्याचा फायदा कोणाला होत आहे, असा प्रश्न उपस्थित केला जात आहे.
काही नागरिकांनी या सायकल ट्रॅकचे पुनरुज्जीवन करण्याची मागणी केली आहे. अनधिकृत पार्किंगवर कठोर कारवाई, झाडांचे संवर्धन, स्ट्रीट फर्निचरची दुरुस्ती आणि नियमित देखभाल यासाठी स्वतंत्र कृती आराखडा तयार करण्याची आवश्यकता असल्याचे मत व्यक्त होत आहे.
शाश्वत विकासाच्या संकल्पनेला धक्का
मुंबईसारख्या महानगरात सायकल ट्रॅक आणि पादचारी अनुकूल पायाभूत सुविधा या काळाची गरज मानल्या जातात. जगभरातील अनेक शहरांमध्ये पर्यावरणपूरक वाहतुकीला प्रोत्साहन देण्यासाठी अशा सुविधा विकसित केल्या जात आहेत. मात्र उभारणीनंतर त्यांच्या देखभालीकडे दुर्लक्ष झाल्यास अशा प्रकल्पांचा मूळ उद्देशच हरवतो.
‘One Green Mile’ प्रकल्पाची सद्यस्थिती ही केवळ एका सायकल ट्रॅकची समस्या नसून शहरी विकास प्रकल्पांच्या दीर्घकालीन व्यवस्थापनाचा मुद्दा असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
उत्तरांची प्रतीक्षा
कोट्यवधी रुपये खर्च करून उभारण्यात आलेला सायकल ट्रॅक प्रत्यक्षात वाहनांच्या पार्किंगमध्ये रूपांतरित झाला असेल, तर हा विषय गंभीर मानला जात आहे. नागरिक आता संबंधित प्रशासनाकडून उत्तरांची अपेक्षा करत आहेत. सायकल ट्रॅकचे मूळ स्वरूप पुन्हा बहाल होणार का? अतिक्रमण हटवण्यासाठी ठोस कारवाई होणार का? आणि प्रकल्पाच्या देखभालीसाठी जबाबदार असणाऱ्यांवर कारवाई होणार का? या प्रश्नांची उत्तरे अद्याप मिळालेली नाहीत.
मात्र एक गोष्ट निश्चित आहे—मुंबईच्या शाश्वत विकासाचे प्रतीक मानला गेलेला ‘One Green Mile’ प्रकल्प आज स्वतःच्या अस्तित्वासाठी संघर्ष करताना दिसत आहे आणि यामुळे सार्वजनिक निधीच्या वापराबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.
