मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या तणावामुळे जागतिक कमोडिटी बाजारात मोठी उलथापालथ झाली असून कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी उसळी पाहायला मिळत आहे. मध्यपूर्व परिसरात इराण, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील संघर्ष तीव्र होत चालला आहे. युद्धाच्या दहाव्या दिवशी झालेल्या हल्ल्यांनंतर सोमवारी आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत तब्बल १७ टक्क्यांची वाढ झाली. परिणामी, ब्रेंट क्रूड साडेतीन वर्षांनंतर पहिल्यांदाच १०७ डॉलर्स प्रति बॅरलच्या पुढे गेले आहे. या घडामोडींमुळे जागतिक स्तरावर महागाई वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
तेलाच्या किमतीत मोठी उसळी
गेल्या आठवड्याच्या शेवटी म्हणजे शुक्रवारी कच्च्या तेलाचा दर ९० ते ९२ डॉलर्स प्रति बॅरलच्या दरम्यान होता. मात्र सोमवारी सकाळी तो थेट १०६.९२ डॉलर्सपर्यंत झेपावला. त्याचप्रमाणे अमेरिकन बाजारातील WTI Crude Oil च्या किमतीतही मोठी वाढ झाली आहे. या क्रूडच्या किमतीत १७.२३ टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली असून त्याचा दर १०६.५६ डॉलर्स प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचला आहे.
विशेष म्हणजे या वाढीचे मुख्य कारण म्हणजे मध्यपूर्वेतील वाढलेला तणाव आणि तेल पुरवठ्यावर निर्माण झालेली अनिश्चितता. अहवालानुसार, इराणने अमेरिकेच्या कुवैत, कतार आणि यूएईमधील लष्करी तळांना लक्ष्य केले आहे. त्यामुळे तेल पुरवठा साखळीवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
Related News
‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुज’ बंद करण्याची धमकी
या संघर्षामुळे जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेल वाहतुकीच्या मार्गांपैकी एक असलेल्या Strait of Hormuz बद्दलही चिंता वाढली आहे. जगातील जवळपास २० टक्के कच्चे तेल या सामुद्रधुनीतून वाहतूक केले जाते. इराणने हा मार्ग बंद करण्याची धमकी दिल्यामुळे जागतिक बाजारात भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
जर हा मार्ग खरोखरच बंद झाला, तर जगातील अनेक देशांमध्ये तेलाचा पुरवठा कमी होऊ शकतो. त्यामुळे तेलाच्या किमती आणखी वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
ट्रम्प यांची प्रतिक्रिया
दरम्यान, अमेरिकेचे अध्यक्ष Donald Trump यांनी तेलाच्या किमतीत झालेली वाढ तात्पुरती असल्याचे म्हटले आहे. त्यांनी सोशल मीडियावर पोस्ट करताना सांगितले की, इराणच्या आण्विक धोक्याला दूर करण्यासाठी ही एक छोटी किंमत आहे आणि लवकरच तेलाच्या किमती पुन्हा खाली येतील.तथापि, बाजारातील अनेक विश्लेषक या बाबतीत सावध भूमिका घेत आहेत. त्यांचे म्हणणे आहे की युद्धाचा कालावधी वाढला, तर तेलाच्या किमती दीर्घकाळ उच्च पातळीवर राहू शकतात.
अमेरिकेत पेट्रोल महाग
या घडामोडींचा परिणाम आधीच अमेरिकेतील इंधन दरांवर दिसून येत आहे. अहवालानुसार, अमेरिकेत पेट्रोलच्या किमती ४७ सेंटने वाढल्या आहेत. सध्या पेट्रोलचा दर प्रति गॅलन ३.४५ डॉलर्सपर्यंत पोहोचला आहे.तज्ज्ञांच्या मते, जर कच्च्या तेलाचा दर १०० डॉलर्सच्या वर कायम राहिला, तर त्याचा परिणाम जगभरातील इंधन दरांवर होऊ शकतो. त्यामुळे अनेक देशांमध्ये महागाईची नवीन लाट येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
भारतात पेट्रोल-डिझेल महागणार का?
जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ होत असली तरी भारतीय नागरिकांसाठी सध्या काहीसा दिलासा आहे. सरकारी सूत्रांच्या माहितीनुसार, सध्या भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढवण्याचा कोणताही निर्णय घेण्यात आलेला नाही.भारत सरकारने मागील काही वर्षांत ऊर्जा सुरक्षेला मोठे प्राधान्य दिले आहे. देशाने विविध देशांमधून कच्चे तेल आयात करण्यावर भर दिला असून ऊर्जा स्रोतांमध्ये विविधता आणण्याचा प्रयत्न केला आहे. त्यामुळे जागतिक संकट असतानाही भारत तुलनेने स्थिर स्थितीत असल्याचे सांगितले जात आहे.
ऊर्जा साठे मजबूत
सरकारी आढावा बैठकीत असेही स्पष्ट झाले आहे की देशातील तेल आणि एलपीजीचे साठे सध्या सुरक्षित आहेत. तसेच भारताने आपल्या सामरिक तेल साठ्यालाही बळकटी दिली आहे. त्यामुळे जागतिक बाजारातील अस्थिरतेचा तात्काळ परिणाम भारतीय ग्राहकांवर होणार नाही, असे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.तथापि, युद्ध दीर्घकाळ सुरू राहिले आणि तेलाच्या किमती दीर्घकाळ १०० डॉलर्सच्या वर राहिल्या, तर भविष्यात इंधन दरांवर दबाव येऊ शकतो. त्यामुळे सरकार परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे.
महागाईचा धोका
आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांच्या मते, कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यास त्याचा परिणाम फक्त पेट्रोल आणि डिझेलपुरता मर्यादित राहत नाही. वाहतूक खर्च वाढल्यामुळे अन्नधान्य, औद्योगिक उत्पादन आणि इतर अनेक वस्तूंच्या किमती वाढू शकतात.त्यामुळे तेलाचा दर दीर्घकाळ १०० डॉलर्सच्या वर राहिला, तर जगभरात महागाईचा दबाव वाढण्याची शक्यता आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/2026-mumbai-coastal-roadwalker-jai-ho-melody-roadwalker-shot/
