चीन-तैवान संकटामुळे जागतिक सुरक्षा आणि अर्थव्यवस्थेत मोठा धक्का

चीन

चीनच्या फायटर जेट आणि युद्धनौका तैनात; तैवानवर हल्ल्याची तयारी, अमेरिका-इराण युद्धाचा पॅरालेल धोका

अमेरिका, इस्त्रायल आणि इराणमध्ये सुरू असलेल्या युद्धामुळे मध्यपूर्वेत तणाव वाढला आहे. 28 फेब्रुवारी रोजी इस्त्रायलने इराणवर हल्ला केला, त्यानंतर इराण, इस्त्रायल आणि अमेरिकेमध्ये 16 दिवसांपासून भीषण संघर्ष सुरू आहे. या युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर जगभरातील देश दोन गटात विभागले गेले आहेत. काही देश अमेरिके आणि इस्त्रायलच्या बाजूने आहेत, तर काही देश इराणला पाठिंबा देत आहेत. रशिया आणि चीन इराणच्या बाजूने उभे राहिले आहेत.

इराणच्या सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या मृत्यूनंतर मोजताबा खामेनेई यांची निवड करण्यात आली. रशियाने ताबडतोब इराणला आपला पाठिंबा जाहीर केला आणि अमेरिकेच्या सैन्य तळांची माहिती गुप्तपणे पुरवल्याचा आरोप देखील केला जात आहे. चीनने इराणला दोन लाख डॉलरची मदत आणि आवश्यकतेनुसार रसद पुरवण्याची घोषणा केली आहे.

युद्ध सुरू असतानाच चीनने तैवानवर हल्ल्याची तयारी सुरू केली आहे. तैवानच्या आसपास चीनने आपली सैन्य संख्या वाढवली असून युद्धनौका आणि फायटर जेट देखील तैनात केली आहेत. जर चीन तैवानवर हल्ला केला तर अमेरिका एका वेळी दोन आघाड्यांवर लढावी लागेल. तैवानच्या मदतीला अमेरिका उतरल्यास जागतिक राजकारणात आणि सामरिक समीकरणांमध्ये मोठा बदल होऊ शकतो.

चीनने वारंवार तैवान हा आपला प्रदेश असल्याचा दावा केला असून, त्याचा अमेरिकेसह तणावपूर्ण संघर्षाची शक्यता वाढली आहे. तैवानच्या संरक्षण मंत्रालयाने देखील चीनच्या सैन्य हालचालींचा दुजोरा दिला आहे.

सामरिक तज्ज्ञांच्या मते, चीन आणि इराणच्या पाठिंब्यामुळे इराणविरोधी युद्ध अधिक विस्तारू शकते. जागतिक अर्थव्यवस्था आणि ऊर्जा बाजारावरही या युद्धाचा गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. अमेरिकेसमोर आता एकच प्रश्न आहे की, इराणविरोधातील युद्ध चालू ठेवावे की चीन-तैवान संकटावर लक्ष केंद्रित करावे.

जगभरातील देश आता दोन्ही आघाड्यांवर लक्ष ठेवून आहेत. चीनने फायटर जेट आणि युद्धनौका तैनात करून स्पष्ट संदेश दिला आहे की, जर आवश्यकता भासली तर तैवानवर हल्ला करण्यासाठी सर्व तयारी पूर्ण आहे.

सामरिक विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की, जर चीन-तैवान संघर्ष सुरू झाला, तर जागतिक सुरक्षा परिस्थिती गंभीर होईल. अमेरिका आणि तैवानला चीनच्या हल्ल्याविरोधात प्रतिकार करावा लागेल, तर इराणविरोधातील युद्धातही ती गुंतलेली आहे. यामुळे जागतिक शक्ती समीकरण बदलण्याची शक्यता आहे.

या परिस्थितीत जागतिक नेत्यांना त्वरित कूटनीतिक उपाययोजना करण्याची गरज आहे. चीनच्या निर्णयामुळे जागतिक व्यापारी, राजकीय आणि सामरिक क्षेत्रात खळबळ निर्माण झाली आहे. जागतिक स्तरावर युद्धाच्या संभाव्य परिणामी जागतिक अर्थव्यवस्थेस मोठा फटका बसू शकतो, तर मध्यपूर्वेत सुरू असलेला संघर्षही दीर्घकालीन तणाव निर्माण करेल.

read also:https://ajinkyabharat.com/keeping-too-many-lpg-cylinders-in-the-house-can-lead-to-7-years-jail-know-the-rules/