बॅनपासून ऐतिहासिक गौरवापर्यंत: रंग दे बसंतीच्या 20व्या वर्षी राकेश मेहरांचा प्रवास
२००६ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘रंग दे बसंती’ या चित्रपटाला येत्या २६ जानेवारीला २० वर्षे पूर्ण होत आहेत. राकेश ओमप्रकाश मेहरा दिग्दर्शित हा चित्रपट फक्त प्रेक्षकांच्या मनोरंजनासाठी नव्हता, तर सामाजिक प्रश्नांना उजाळा देणारा सिनेमा होता. आमिर खानसोबत शरमन जोशी, सिद्धार्थ, सोहा अली खान, कुणाल कपूर आणि अतुल कुलकर्णी यांसारख्या दमदार कलाकारांच्या अभिनयामुळे हा सिनेमा प्रेक्षकांच्या मनात घर करून गेला.
बॅनच्या अडथळ्यांचा सामना
चित्रपटाच्या निर्मितीच्या काळात अनेक अडचणी आल्या. प्रदर्शना वेळी चित्रपटावर बॅन लावण्यात आला होता. राकेश मेहरांच्या मते, “रंग दे बसंतीवर बॅनही लावण्यात आला होता. आम्ही त्याला सामोरे गेलो आणि अखेरीस अधिकाऱ्यांना चित्रपटाचा खरा उद्देश समजला. त्या वेळी तत्कालीन संरक्षणमंत्री प्रणब मुखर्जी यांनी हा चित्रपट पाहिला होता. दिल्लीमध्ये लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाचे तिन्ही प्रमुख एका थिएटरमध्ये चित्रपट पाहायला आले होते. पुढे प्रणब मुखर्जी भारताचे राष्ट्रपती झाले.”
या अनुभवातून मेहरांना कथा सांगताना तिच्या प्रामाणिकतेकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे असल्याचे स्पष्ट झाले. त्यांनी सांगितले, “जर तुम्ही फक्त परिणामांचा विचार करत असाल आणि प्रक्रियेकडे दुर्लक्ष करत असाल, तर ते चुकीचे आहे. सामाजिक सिनेमा नेहमीच अस्तित्वात होता आणि राहील. तो समाजाशी संबंधित प्रश्न मांडतो आणि प्रेक्षकांना विचार करण्यास प्रवृत्त करतो.”
Related News
चित्रपटाची कथा आणि सामाजिक संदेश
‘रंग दे बसंती’ची कथा काही निष्काळजी भारतीय तरुणांच्या आयुष्याभोवती फिरते. हे तरुण एका स्वातंत्र्यसैनिकांवर आधारित डॉक्युमेंट्रीचा भाग होतात. जसे-जसे ते क्रांतिकारक नायकांच्या भूमिकेत अडकतात, तसतसे त्यांना राजकीय भ्रष्टाचार आणि अन्यायाची जाणीव होते.
अखेर ते एक धाडसी पाऊल उचलतात, जे त्यांच्या आयुष्याबरोबरच विचारसरणीलाही कायमचे बदलून टाकते. हा संदेश प्रेक्षकांसाठी प्रेरणादायी ठरतो, विशेषतः त्या काळातील तरुणांसाठी, जे समाजातील असमानतेच्या विरोधात आवाज उठवू इच्छित होते.
दमदार कलाकार आणि अभिनय
चित्रपटामध्ये प्रेक्षकांना अद्वितीय अभिनयाचा अनुभव मिळतो.
आमिर खान – प्रचंड प्रभावी आणि भावनिक भूमिका
सिद्धार्थ – तरुणाईची उर्जा आणि विद्रोह व्यक्त करणारी भूमिका
सोहा अली खान – भावनिक आणि संवेदनशील पात्र
शरमन जोशी, कुणाल कपूर, अतुल कुलकर्णी – कथा पुढे नेताना महत्वपूर्ण योगदान
यांच्या अभिनयामुळे चित्रपट सामाजिक संदर्भात तरुणांना संदेश देणारा ठरतो.
रंग दे बसंतीचा सामाजिक प्रभाव
‘रंग दे बसंती’ने फक्त मनोरंजन केले नाही, तर समाजातील समस्या आणि राजकीय भ्रष्टाचारावर प्रकाश टाकला. तरुण प्रेक्षकांनी चित्रपट पाहून प्रेरणा घेतली आणि सामाजिक बदलासाठी सक्रिय होण्याची प्रेरणा मिळाली.
चित्रपटाने युवक वर्गाला जागरूक केले, आणि समाजात बदल घडवण्यासाठी विचार करण्यास प्रवृत्त केले. हा प्रभाव आजही लक्षात घेतला जातो.
दिग्दर्शक राकेश मेहराचा प्रवास
राकेश मेहरा यांचे चित्रपटसृष्टीतील योगदान फक्त ‘रंग दे बसंती’पुरते मर्यादित नाही. त्यांनी सामाजिक विषयांवर आधारित कथा साकारताना प्रामाणिकतेकडे लक्ष दिले.
बॅनच्या अडथळ्यांचा सामना करणे
चित्रपटाचे उद्देश समजून घेणे
सामाजिक बदलासाठी प्रेरणादायी कथा साकारणे
या सर्व अनुभवांनी मेहराला चित्रपटसृष्टीतील आदर्श दिग्दर्शक म्हणून उभे केले.
२० वर्षांचा गौरव
२० वर्षांनंतरही ‘रंग दे बसंती’ प्रेक्षकांच्या मनात ताजी आहे. चित्रपटाने मिळवलेली लोकप्रियता आणि सामाजिक संदेशाची ताकद आजही उल्लेखनीय आहे.
प्रेक्षकांच्या मनात घर केले
तरुणांना प्रेरणा दिली
सामाजिक बदलाची संवेदना निर्माण केली
बॅन ते राष्ट्रपतींच्या कौतुकापर्यंत
प्रदर्शना वेळी आलेल्या बॅनमुळे चित्रपटाची सुरुवात कठीण होती, पण अखेरीस माजी राष्ट्रपती प्रणब मुखर्जी यांनी चित्रपटाचे कौतुक केले. ही घटना चित्रपटसृष्टीतील संघर्ष आणि यशाचे प्रतीक ठरली.
मेहरा यांनी सांगितले की, कथा प्रामाणिक असल्यास ती समाजाला आणि प्रेक्षकांना कायम प्रेरणा देते.
सामाजिक सिनेमा आणि भविष्यातील दृष्टिकोन
राकेश ओमप्रकाश मेहरा यांच्या मते, सामाजिक सिनेमा कधीही संपणार नाही. त्याचे कारण स्पष्ट आहे – समाजात नेहमीच प्रश्न निर्माण होतात, समस्या असतात आणि या प्रश्नांवर लक्ष देणे आवश्यक असते. मेहरा म्हणतात की सामाजिक विषयांवर आधारित कथा प्रेक्षकांना विचार करण्यास प्रवृत्त करतात. या सिनेमा माध्यमातून समाजातील भ्रष्टाचार, असमानता, सामाजिक अन्याय, आणि तरुणाईसंबंधी समस्या उघडपणे मांडता येतात. चित्रपट फक्त मनोरंजनापुरते मर्यादित नसून, तो सामाजिक संदेश देणारा आणि प्रेक्षकांच्या मनावर परिणाम करणारा ठरतो.
राकेश मेहरा यांचा अनुभव सांगतो की जेव्हा कथा प्रामाणिक असते आणि समाजातील वास्तवावर आधारित असते, तेव्हा ती प्रेक्षकांच्या मनात खोलवर बसते. त्यामुळे सामाजिक सिनेमा केवळ वर्तमान परिस्थितीवर भाष्य करीत नाही, तर भविष्यातील विचारसरणी आणि सामाजिक बदलांसाठी प्रेरणा देखील देतो. मेहरा यांच्या मते, प्रत्येक चित्रपटकाराने सामाजिक समस्यांकडे प्रामाणिक दृष्टिकोनातून पाहणे आवश्यक आहे, जेणेकरून प्रेक्षकांना त्यातून शिकण्याची आणि विचार करण्याची संधी मिळेल. सामाजिक सिनेमा हे फक्त कला नाही, तर समाजासाठी आणि नागरिकांसाठी सशक्त माध्यम ठरतो.
समाजातील असमानता उघड करणे
तरुणांना जागरूक करणे
राजकीय आणि सामाजिक बदलासाठी प्रेरणा देणे
‘रंग दे बसंती’चे २० वर्ष पूर्ण
बॅन, अडथळे आणि संघर्षांनंतर मिळालेले यश
सामाजिक सिनेमा आणि प्रेक्षकांसाठी प्रेरणादायी अनुभव
राकेश मेहरा यांचा प्रामाणिक दृष्टिकोन
रंग दे बसंती फक्त एक चित्रपट नाही, तर तरुणाईसाठी, समाजासाठी आणि चित्रपटसृष्टीसाठी प्रेरणास्त्रोत आहे.
read also:https://ajinkyabharat.com/sinners-breaks-the-record-of-titanic-by-getting-16-oscar-nominations/
