Aadhaar Card Photo Update Process ही आज लाखो भारतीयांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आणि गरजेची प्रक्रिया बनली आहे. लहानपणी काढलेला आधार कार्डवरील फोटो आजच्या चेहऱ्याशी जुळत नसल्यामुळे अनेक नागरिकांना बँक, सरकारी कार्यालय, परीक्षा, पासपोर्ट, सिम कार्ड, विमानतळ, तसेच सरकारी योजनांमध्ये मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
विशेषतः बालपणी काढलेला आधार फोटो जर अजूनही कार्डवर असेल, तर तुमची ओळखच संशयास्पद ठरू शकते. त्यामुळे Aadhaar Card Photo Update Process समजून घेणे आज अत्यावश्यक आहे.
जुना आधार फोटो – मोठा धोका का?
आजच्या डिजिटल युगात आधार कार्ड हे केवळ ओळखपत्र राहिलेले नाही, तर नागरिकाच्या आर्थिक, सामाजिक आणि कायदेशीर अस्तित्वाचा कणा बनले आहे. बँक खाते उघडणे असो, शासकीय योजना, शिष्यवृत्ती, सबसिडी, पासपोर्ट, सिमकार्ड, परीक्षा अर्ज किंवा नोकरीची पडताळणी – सर्वत्र आधार कार्ड अनिवार्य आहे. मात्र, अनेक नागरिकांच्या आधार कार्डवर अजूनही बालपणी काढलेला फोटो आहे. हाच जुना फोटो पुढे जाऊन मोठा धोका ठरू शकतो.
लहान वयात काढलेला फोटो आणि प्रौढ वयातील चेहरा यामध्ये प्रचंड फरक असतो. चेहऱ्याची ठेवण, डोळे, नाक, केस, शरीरयष्टी यामध्ये बदल होतात. त्यामुळे जेव्हा आधार कार्ड ओळखपत्र म्हणून सादर केले जाते, तेव्हा फोटो आणि प्रत्यक्ष व्यक्ती यामध्ये जुळवाजुळव होत नाही. अशा वेळी अनेक ठिकाणी ओळख संशयास्पद ठरते.
विशेषतः बँकेत KYC प्रक्रिया करताना जुना फोटो मोठी अडचण निर्माण करतो. बँक अधिकारी फोटो पाहून शंका व्यक्त करतात. काही वेळा खाते अपडेट, कर्ज, सरकारी अनुदान किंवा थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) थांबवले जाते. तसेच सरकारी योजनांचा लाभ घेताना आधार प्रमाणीकरण अयशस्वी होण्याची शक्यता वाढते.
याशिवाय, पोलीस पडताळणी, परीक्षा केंद्रावरील ओळख तपासणी, विमानतळ सुरक्षा, पासपोर्ट किंवा व्हिसा प्रक्रियेत आधार कार्डवरील जुना फोटो अडथळा ठरू शकतो. ओळख पटत नसल्यामुळे नागरिकांना अनावश्यक चौकशी, विलंब किंवा नाकारले जाण्याचा अनुभव येतो. त्यामुळे वेळेत आधार फोटो अपडेट न करणे ही मोठी चूक ठरू शकते.
याच पार्श्वभूमीवर Aadhaar Card Photo Update Process समजून घेणे आणि वेळेत पूर्ण करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
Aadhaar Card Photo Update Process म्हणजे काय?
UIDAI (Unique Identification Authority of India) कडून अधिकृतपणे दिलेली ही प्रक्रिया आहे. या प्रक्रियेमध्ये नागरिकाचा जुना फोटो काढून टाकून नवीन लाईव्ह फोटो घेतला जातो. विशेष म्हणजे, हा फोटो नागरिक स्वतः देऊ शकत नाही. तो थेट आधार सेवा केंद्रावरच घेतला जातो.फक्त फोटोच नव्हे, तर या प्रक्रियेसोबत बायोमेट्रिक अपडेट देखील केले जाते. यामध्ये डोळ्यांचे बुबुळ (Iris Scan), बोटांचे ठसे (Fingerprint) आणि आवश्यक असल्यास इतर बायोमेट्रिक तपशील अपडेट होतात. त्यामुळे नागरिकाची ओळख अधिक अचूक, सुरक्षित आणि विश्वासार्ह बनते.ही संपूर्ण अधिकृत प्रक्रिया Aadhaar Card Photo Update Process अंतर्गत UIDAI च्या नियमांनुसार पार पडते.
Aadhaar Card Photo Update Process साठी शुल्क
आधार कार्डवरील फोटो अपडेट करण्यासाठी UIDAI ने ₹100 (GST सह) असे निश्चित शुल्क ठरवले आहे. या व्यतिरिक्त कोणतेही अतिरिक्त शुल्क आकारले जात नाही.नागरिकांनी याबाबत सावध राहणे आवश्यक आहे. जर कोणी एजंट, दलाल किंवा खाजगी व्यक्ती जादा पैसे मागत असेल, तर तो फसवणुकीचा प्रकार असू शकतो. अधिकृत पावती (Receipt) घेणे अनिवार्य आहे.
Aadhaar Card Photo Update Process कुठे करायचा?
महत्त्वाची बाब म्हणजे आधार फोटो अपडेट प्रक्रिया ऑनलाइन पूर्ण होत नाही. यासाठी नागरिकांना प्रत्यक्ष भेट देणे आवश्यक आहे.
ही प्रक्रिया खालील ठिकाणी करता येते:
जवळचे Aadhaar Seva Kendra
बँकांमधील अधिकृत आधार केंद्र
पोस्ट ऑफिसमधील आधार सेवा केंद्र
फक्त UIDAI अधिकृत केंद्रावरच ही सेवा उपलब्ध आहे.
Aadhaar Card Photo Update Process: Step-by-Step संपूर्ण प्रक्रिया
सर्वप्रथम नागरिकांनी UIDAI च्या अधिकृत वेबसाइट uidai.gov.in ला भेट द्यावी. “My Aadhaar” या विभागात “Enrollment & Update Forms” हा पर्याय निवडावा. तेथून Aadhaar Update Form डाउनलोड करून त्याची प्रिंट घ्यावी.हा फॉर्म नीट भरल्यानंतर जवळच्या आधार सेवा केंद्रात प्रत्यक्ष भेट द्यावी. फॉर्मसोबत मूळ आधार कार्ड घेऊन जाणे आवश्यक आहे. केंद्रावर अधिकारी फॉर्मची पडताळणी करतात.यानंतर नागरिकाचा नवीन लाईव्ह फोटो काढला जातो. त्याच वेळी Iris Scan आणि Fingerprint Verification केली जाते. सर्व प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर नागरिकाकडून ₹100 शुल्क स्वीकारले जाते आणि अधिकृत पावती दिली जाते.शेवटी नागरिकाला Update Request Number (URN) दिला जातो. हा क्रमांक अत्यंत महत्त्वाचा असून, त्याच्या मदतीने आधार अपडेटची स्थिती तपासता येते.
फोटो अपडेट होण्यासाठी किती वेळ लागतो?
साधारणतः आधार फोटो अपडेट होण्यासाठी 30 ते 90 दिवसांचा कालावधी लागू शकतो. काही प्रकरणांमध्ये ही प्रक्रिया लवकरही पूर्ण होते. URN च्या माध्यमातून uidai.gov.in वेबसाइटवर अपडेट स्टेटस तपासता येते.
कोण फोटो अपडेट करू शकतो?
बालपणी आधार काढलेले नागरिक, 5 किंवा 15 वर्षांनंतर बायोमेट्रिक अपडेट आवश्यक असलेले व्यक्ती, फोटो ओळखीस न जुळणारे नागरिक, वृद्ध नागरिक तसेच विद्यार्थी – हे सर्व आधार फोटो अपडेट करू शकतात.आज आधार कार्ड हे केवळ ओळखपत्र नसून नागरिकाच्या जीवनातील प्रत्येक महत्त्वाच्या प्रक्रियेचा पाया आहे. त्यामुळे त्यावरील जुना, बालपणीचा फोटो भविष्यात मोठा अडथळा ठरू शकतो. Aadhaar Card Photo Update Process वेळेत पूर्ण केल्यास ओळखीचा त्रास टळतो, सरकारी योजना सुरळीत मिळतात आणि बँकिंग व KYC प्रक्रिया अधिक सोपी व सुरक्षित होते.
👉 म्हणूनच, जुना आधार फोटो दुर्लक्षित न करता तो तात्काळ अपडेट करणे हे प्रत्येक नागरिकासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.
