इस्रायलमध्ये उभारला जाणार छत्रपती शिवाजी महाराजांचा भव्य पुतळा; ज्यू-मराठा नात्याची 300 वर्षे जुनी ऐतिहासिक कहाणी
भारत आणि इस्रायल यांच्यातील संबंध केवळ आधुनिक कूटनीतीपुरते मर्यादित नसून त्यामागे एक समृद्ध ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारसाही दडलेला आहे. आता या संबंधांना आणखी एक नवे आणि गौरवशाली परिमाण मिळणार आहे. लवकरच इस्रायलच्या भूमीवर हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराज यांचा भव्य पुतळा उभारण्यात येणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. या निर्णयामुळे महाराष्ट्रासह संपूर्ण भारतात आनंद आणि अभिमानाची भावना व्यक्त होत आहे.
शिवाजी महाराज हे केवळ मराठा साम्राज्याचे संस्थापक नव्हते, तर न्यायप्रिय, दूरदर्शी आणि सर्वधर्मसमभाव जपणारे आदर्श शासक म्हणून त्यांची ओळख आहे. त्यांच्या कार्याचा आणि विचारांचा प्रभाव आजही जगभरातील अनेक समुदायांवर दिसून येतो. इस्रायलमध्ये त्यांच्या पुतळ्याची उभारणी ही त्याच आदराची आणि ऐतिहासिक नात्याची साक्ष मानली जात आहे.
Related News
कोण आहे ‘बेने इजरायल’ समुदाय?
या ऐतिहासिक संबंधांचा केंद्रबिंदू म्हणजे ‘बेने इजरायल’ हा यहुदी समुदाय. हा भारतातील सर्वात जुना यहुदी समाज मानला जातो. शेकडो वर्षांपूर्वी भारतात आलेल्या या समुदायाने महाराष्ट्रातील कोकण किनारपट्टीला आपले घर बनवले. कालांतराने त्यांनी मराठी भाषा, स्थानिक परंपरा, संस्कृती आणि जीवनशैली आत्मसात केली.
विशेष म्हणजे, त्यांनी आपली धार्मिक ओळख कायम राखत मराठी संस्कृतीशी अतूट नाते निर्माण केले. त्यामुळेच त्यांना आजही ‘मराठी यहुदी’ म्हणून ओळखले जाते. या समुदायातील अनेक कुटुंबे महाराष्ट्रातील रायगड, ठाणे, अलिबाग आणि कोकणातील विविध भागांत वास्तव्यास होती.
शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्यातील योगदान
इतिहासकारांच्या मते, छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वराज्य उभारताना जात, धर्म किंवा पंथ यापेक्षा निष्ठा आणि कर्तृत्वाला अधिक महत्त्व दिले. त्यामुळे विविध समाजघटकांतील अनेक लोक स्वराज्याच्या कार्यात सहभागी झाले.
‘बेने इजरायल’ समुदायातील अनेक धाडसी युवकांनी मराठा सैन्य आणि विशेषतः नौदलामध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती. समुद्री मार्गांची माहिती, किनारपट्टीवरील अनुभव आणि निष्ठावान सेवा यामुळे या समुदायातील अनेक व्यक्तींना महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या देण्यात आल्या होत्या.
मराठा आरमाराच्या बळकटीकरणात आणि किनारी किल्ल्यांच्या सुरक्षेत या समुदायाचा सहभाग असल्याचे अनेक ऐतिहासिक संदर्भांमधून दिसून येते. शिवाजी महाराजांनी त्यांच्या शौर्याचा आणि निष्ठेचा सन्मान करत प्रशासनातही त्यांना योग्य स्थान दिले होते.
इस्रायलमध्ये का उभारला जातोय पुतळा?
1948 मध्ये इस्रायल राष्ट्राची स्थापना झाल्यानंतर महाराष्ट्रातील ‘बेने इजरायल’ समुदायातील हजारो लोक इस्रायलमध्ये स्थलांतरित झाले. त्यांनी तेथे नवे जीवन सुरू केले, मात्र आपल्या मराठी संस्कृतीशी असलेले नाते कायम ठेवले.
आजही अनेक मराठी यहुदी इस्रायलमध्ये मराठी भाषा बोलतात, मराठी गाणी ऐकतात आणि महाराष्ट्राशी भावनिक संबंध जपतात. त्यांच्यासाठी छत्रपती शिवाजी महाराज हे केवळ ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्व नाही, तर न्याय, धैर्य आणि स्वाभिमानाचे प्रतीक आहेत.
याच पार्श्वभूमीवर इस्रायलमध्ये शिवाजी महाराजांचा पुतळा उभारण्याचा निर्णय विशेष महत्त्वाचा मानला जात आहे. हा पुतळा मराठी यहुदींच्या सांस्कृतिक वारशाचा सन्मान तर करेलच, शिवाय भारत आणि इस्रायल यांच्यातील ऐतिहासिक मैत्री अधिक दृढ करेल.
भारत-इस्रायल संबंधांना नवी दिशा
गेल्या काही वर्षांत भारत आणि इस्रायल यांच्यातील संबंध अधिक मजबूत झाले आहेत. संरक्षण, तंत्रज्ञान, कृषी, जलव्यवस्थापन आणि व्यापार अशा अनेक क्षेत्रांमध्ये दोन्ही देश एकत्र काम करत आहेत. अशा वेळी शिवाजी महाराजांचा पुतळा उभारण्याचा उपक्रम हा केवळ सांस्कृतिक कार्यक्रम नसून दोन देशांमधील विश्वास आणि मैत्रीचे प्रतीक म्हणूनही पाहिला जात आहे.
या उपक्रमामुळे इस्रायलमधील नव्या पिढीला मराठा इतिहासाची आणि शिवाजी महाराजांच्या कार्याची माहिती मिळेल. तसेच भारतीय संस्कृती आणि इतिहासाबद्दल अधिक जाणून घेण्याची संधीही उपलब्ध होईल.
मराठींसाठी अभिमानाचा क्षण
शिवरायांनी निर्माण केलेले स्वराज्य, त्यांची दूरदृष्टी, शौर्य आणि सर्वसमावेशक शासनपद्धती आजही प्रेरणादायी मानली जाते. त्यामुळे इस्रायलच्या भूमीवर त्यांचा पुतळा उभारला जाणे हा केवळ महाराष्ट्रासाठीच नव्हे तर संपूर्ण भारतासाठी गौरवाचा आणि अभिमानाचा क्षण आहे.
इतिहास, संस्कृती आणि मैत्री यांचे अनोखे मिश्रण असलेला हा उपक्रम भारत-इस्रायल संबंधांना अधिक बळ देणारा ठरेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. आगामी काळात हा पुतळा दोन्ही देशांतील ऐतिहासिक नात्याचे आणि सांस्कृतिक एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून ओळखला जाईल.
