Donald Trump : ट्रम्प यांची मोठी घोषणा; होर्मुजच्या सामुद्रधुनीला ‘ट्रम्प स्ट्रेट’ नाव देण्याची चर्चा, इराणच्या 7 दिवसांच्या प्रस्तावाने वाढली जगाची चिंता
अमेरिका-इराण संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर पश्चिम आशियातील तणाव पुन्हा चर्चेत आला आहे. इराणने होर्मुजची सामुद्रधुनी सात दिवसांत पुन्हा खुली करण्याचा प्रस्ताव अमेरिकेसमोर ठेवला असताना, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या सामुद्रधुनीच्या नावाबाबत केलेल्या वक्तव्यामुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर चर्चा सुरू झाली आहे. ट्रम्प यांनी यापूर्वी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर होर्मुजच्या सामुद्रधुनीला ‘Trump Strait’ असे नाव देण्याचा प्रश्न उपस्थित केला होता.
होर्मुजच्या सामुद्रधुनीवरून नवा वाद
होर्मुजची सामुद्रधुनी ही जगातील अत्यंत महत्त्वाच्या सागरी मार्गांपैकी एक आहे. पर्शियन आखात आणि ओमानच्या आखाताला जोडणाऱ्या या जलमार्गातून मोठ्या प्रमाणावर तेल आणि इतर ऊर्जा उत्पादनांची वाहतूक होते. त्यामुळे या सामुद्रधुनीतील कोणताही अडथळा किंवा तणावाचा थेट परिणाम आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा बाजारावर होऊ शकतो.
याच पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी होर्मुजच्या सामुद्रधुनीच्या नावाबाबत सोशल मीडिया पोस्ट केली होती. 2 सप्टेंबर रोजी त्यांनी अमेरिकेच्या नियंत्रणाचा दावा करत या जलमार्गाचे नाव ‘TRUMP STRAIT’ करण्याबाबत प्रश्न उपस्थित केला होता. या पोस्टमध्ये त्यांनी नकाशाचाही संदर्भ दिला होता.
Related News
Manoj Jarange Patilची रुग्णालयातून मोठी घोषणा; ‘आता पाटोद्यापासून पुढे मुंबईत आंदोलन’
राज्यात दुष्काळ जाहीर; 265 तालुक्यांचा समावेश, पंकजा मुंडे थेट बांधावर
राम मंदिर देणगी चोरी प्रकरणात मोठा ट्विस्ट; चंपत रायंसह तिघांना क्लिनचिट
‘पद्मभूषण कशाला? ज्ञानेश कुमारांना भारतरत्न द्या’; संजय राऊतांचा भाजपला खोचक टोला
अखेर राज्यात दुष्काळ जाहीर! 265 तालुक्यांना दुष्काळाची झळ; फडणवीस सरकारचा मोठा निर्णय
पेट्रोल पंपावर UPI पेमेंटचा ₹5 चार्ज हटणार? पेट्रोलियम मंत्रालयाने दिलं मोठं स्पष्टीकरण
26 ते 30 सप्टेंबर बँकिंग कामकाजावर परिणाम; तुमची सॅलरी कधी खात्यात येणार?
शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा! वाशिममध्ये मुख्यमंत्र्यांची कर्जमाफीबाबत मोठी घोषणा
ज्ञानेश कुमारांमुळेच शिंदे-अजितदादा जिंकले; संजय राऊतांचा गंभीर आरोप
जिमला जायला वेळ नाही? बेली फॅट कमी करण्यासाठी रोज करा ‘या’ 5 गोष्टी
सणासुदीत मोठी खुशखबर! खाद्यतेलावरील आयात शुल्कात केंद्राची मोठी कपात
Petrol Diesel Price: कच्चे तेल 100 डॉलरपार; पेट्रोल-डिझेलच्या दरांबाबत सरकारचा मोठा निर्णय
या वक्तव्यामुळे अमेरिका आणि इराणमधील आधीच तणावपूर्ण असलेल्या संबंधांवर पुन्हा चर्चा सुरू झाली. मात्र, या नावबदलाच्या वक्तव्याचा अर्थ प्रत्यक्ष अधिकृत नामकरण झाले आहे असा होत नाही. सध्या हा विषय ट्रम्प यांच्या सार्वजनिक वक्तव्यापुरता चर्चेत आहे.
इराणचा सात दिवसांचा प्रस्ताव काय?
दरम्यान, इराणने अमेरिकेसमोर सात दिवसांचा एक प्रस्ताव ठेवला आहे. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या पार्श्वभूमीवर या प्रस्तावाची माहिती दिली. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, अमेरिकेने काही अटी मान्य केल्यास सात दिवसांच्या कालावधीत होर्मुजची सामुद्रधुनी पुन्हा खुली केली जाऊ शकते आणि त्यानंतर चर्चेला सुरुवात होऊ शकते.
अहवालांनुसार, इराणच्या प्रस्तावात अमेरिकेने इराणी बंदरांवरील नौदलाची नाकेबंदी कमी करणे किंवा हटवणे, इराणच्या तेलविक्रीवरील निर्बंधांमध्ये सवलत देणे आणि पश्चिम आशियात युद्धविरामाच्या दिशेने पावले उचलणे यांसारख्या अटींचा समावेश आहे. काही वृत्तांमध्ये लेबनॉनमधील युद्धविरामाचाही उल्लेख करण्यात आला आहे.
अब्बास अराघची यांच्या मते, अमेरिकेने प्रस्ताव स्वीकारल्यास त्यानंतरच्या दिवसापासून सात दिवसांची प्रक्रिया सुरू होऊ शकते आणि सातव्या दिवशी होर्मुजची सामुद्रधुनी पुन्हा खुली केली जाऊ शकते. त्याचबरोबर अणुकार्यक्रमासंदर्भातील चर्चेलाही सुरुवात होण्याची शक्यता आहे.
अमेरिकेची भूमिका काय?
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणच्या अणुकार्यक्रमाबाबत सातत्याने कठोर भूमिका घेतली आहे. इराणला अण्वस्त्र विकसित करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही, अशी भूमिका अमेरिकेकडून व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे अणुकार्यक्रम हा अमेरिका-इराण चर्चेतील प्रमुख मुद्द्यांपैकी एक आहे.
दुसरीकडे, इराणकडून अणुकार्यक्रम आणि राष्ट्रीय सुरक्षेबाबत स्वतंत्र भूमिका मांडली जात आहे. त्यामुळे होर्मुजची सामुद्रधुनी खुली करण्याच्या प्रस्तावासोबत अणुकार्यक्रमावरील चर्चेचा मुद्दाही महत्त्वाचा ठरणार आहे.
तेल बाजारावरही परिणाम
होर्मुजच्या सामुद्रधुनीतील तणावाचा परिणाम केवळ अमेरिका आणि इराणपुरता मर्यादित राहत नाही. या मार्गावरून होणारी ऊर्जा वाहतूक जागतिक बाजारासाठी अत्यंत महत्त्वाची असल्याने संघर्ष वाढल्यास तेलाच्या पुरवठ्यावर आणि किंमतींवर परिणाम होऊ शकतो.
इराणकडून सात दिवसांत सामुद्रधुनी खुली करण्याचा प्रस्ताव समोर आल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमतींमध्ये काही प्रमाणात घट झाल्याचे अहवाल समोर आले होते. मात्र, पुढील घडामोडी आणि प्रत्यक्ष अंमलबजावणी यावर बाजाराची दिशा अवलंबून राहणार आहे.
पुढे काय होणार?
सध्या सर्वांचे लक्ष अमेरिकेच्या भूमिकेकडे लागले आहे. इराणने सात दिवसांचा प्रस्ताव अमेरिकेसमोर ठेवला असला तरी त्यावर अंतिम तोडगा निघाल्याचे संकेत अद्याप स्पष्ट नाहीत. दुसरीकडे ट्रम्प यांच्या होर्मुजच्या नामकरणासंदर्भातील वक्तव्यामुळे दोन्ही देशांमधील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय संदेशांची चर्चा सुरू आहे.
जर अमेरिका आणि इराण यांच्यात चर्चेचा मार्ग पुन्हा खुला झाला आणि होर्मुजची सामुद्रधुनी नियमित वाहतुकीसाठी उपलब्ध झाली, तर त्याचा परिणाम पश्चिम आशियातील परिस्थितीवर तसेच जागतिक ऊर्जा बाजारावर होऊ शकतो. मात्र, सध्या हा प्रस्ताव चर्चेच्या पातळीवर असून पुढील निर्णय अमेरिकेची भूमिका आणि दोन्ही देशांमधील चर्चेच्या परिणामांवर अवलंबून आहे.
त्यामुळे ‘Trump Strait’ या नावाच्या चर्चेपेक्षा प्रत्यक्षात होर्मुजची सामुद्रधुनी कधी आणि कोणत्या अटींवर पूर्णपणे खुली होते, तसेच अमेरिका-इराण अणुचर्चा पुन्हा सुरू होते का, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/donald-trump-7/
