वीज मीटरवर दिसणारी ‘ही’ खूण नेमकी काय सांगते? बिल कमी होणार की वाढणार? जाणून घ्या महत्त्वाची माहिती
आज जवळपास प्रत्येक घरात वीज मीटर आहे. काळानुसार पारंपरिक मीटरची जागा डिजिटल आणि स्मार्ट मीटरने घेतली आहे. या मीटरच्या डिस्प्लेवर विजेचा वापर, युनिट, लोड, व्होल्टेज तसेच मीटरच्या स्थितीशी संबंधित विविध संकेत आणि चिन्हे दिसत असतात. मात्र, या चिन्हांचा नेमका अर्थ काय, हे अनेक ग्राहकांना माहिती नसते.
अनेकदा मीटरच्या डिस्प्लेवर अर्थिंगसारखी दिसणारी एक खूण दिसते. सोशल मीडियावर या चिन्हाबाबत विविध दावे केले जातात. काही ठिकाणी तर मीटरवर अशी खूण दिसल्यास वीज बिल कमी येते, असा दावा केला जातो. मात्र, हा दावा दिशाभूल करणारा आहे. मीटरवरील अशा चिन्हाचा थेट संबंध वीज बिल कमी किंवा जास्त होण्याशी नसतो.
मीटरवरील चिन्हांचा नेमका अर्थ काय?
डिजिटल किंवा स्मार्ट मीटरमध्ये ग्राहकाला अनेक प्रकारची माहिती छोट्या चिन्हांच्या माध्यमातून दाखवली जाते. वीजपुरवठा सुरू आहे की नाही, मीटरमध्ये काही तांत्रिक स्थिती आहे का, लोड किती आहे, तसेच काही विशिष्ट परिस्थितीत कोणता संकेत मिळत आहे, यासाठी डिस्प्लेवर वेगवेगळे सिग्नल दिसू शकतात.
Related News
शर्वरीनंतर Sunny Kaushalच्या आयुष्यात नवी अभिनेत्री? कतरिनाच्या बहिणीचं नाव चर्चेत
अजितदादांच्या आठवणीने सुनेत्रा पवार भावूक; भरसभेत डोळ्यांत अश्रू
UPI शुल्कावरून राज ठाकरे संतापले; मोदी सरकारला थेट सवाल, म्हणाले- ‘डिजिटल सापळा’
Zebronicsचा नवा धमाका! स्क्रीन नसलेल्या स्मार्ट बँडमध्ये मिळणार 100+ Sports Modes
VIDEO : ट्रेनमध्ये टीसीने तिकीट मागितलं, महिलेने थेट कपडे फाडले; नेमकं काय घडलं?
H-1B व्हिसाबाबत ट्रम्प सरकारचा मोठा निर्णय; भारतीयांसाठी वाढली चिंता, $1 लाख शुल्क कायम
दुष्काळात काजू-बादामावर ताव; व्हिडीओ व्हायरल झाल्यानंतर फडणवीस म्हणाले, “अशा गोष्टी टाळल्या पाहिजेत”
Sofa Cleaning Tips: कव्हर न काढताच सोफा होईल चकाचक; घरच्या घरी करा ही सोपी ट्रिक
8 महिन्यांची चिमुकली मध्यरात्री अंथरुणातून गायब; नाशिकमध्ये खळबळ
ट्रम्प यांची मोठी चाल! रशियन तेल खरेदी करणाऱ्या देशांवर 100% टॅरिफची टांगती तलवार
पेट्रोल पंपांवर UPI पेमेंटला ब्रेक? 2 हजारांवरील व्यवहाराबाबत मोठी चर्चा
काही मीटरमध्ये अर्थिंगशी संबंधित संकेतदेखील दिसू शकतात. मात्र, सर्व कंपन्यांच्या किंवा सर्व मॉडेलच्या मीटरमध्ये या चिन्हाचा अर्थ एकसारखाच असेल असे नाही. त्यामुळे केवळ एखादे चिन्ह दिसले म्हणून त्याचा अर्थ वीज बिलाशी जोडणे योग्य ठरत नाही.
अर्थिंग म्हणजे काय?
वीज सुरक्षेच्या दृष्टीने अर्थिंग अत्यंत महत्त्वाची व्यवस्था आहे. एखाद्या विद्युत उपकरणामध्ये काही कारणाने विद्युत प्रवाह गळती झाली, तर तो प्रवाह सुरक्षितपणे जमिनीकडे वळवण्याचे काम अर्थिंग प्रणाली करते.
यामुळे विद्युत उपकरणाच्या धातूच्या भागामध्ये धोकादायक विद्युत प्रवाह राहण्याचा धोका कमी होतो आणि विजेचा धक्का लागण्यापासून काही प्रमाणात संरक्षण मिळते.
विशेषतः फ्रिज, वॉशिंग मशीन, गिझर, एसी आणि इतर धातूची बॉडी असलेल्या उपकरणांसाठी योग्य अर्थिंग महत्त्वाची असते. त्यामुळे घरातील इलेक्ट्रिकल वायरिंग करताना अर्थिंगकडे दुर्लक्ष करू नये.
अर्थिंगमुळे वीज बिल कमी होते का?
हा सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न आहे. मीटरवर अर्थिंगशी संबंधित चिन्ह दिसल्यामुळे वीज बिल कमी होत नाही. वीज बिलाचा मुख्य आधार म्हणजे ग्राहकाने प्रत्यक्षात किती वीज वापरली आहे, म्हणजेच किती युनिट वीज खर्च झाली आहे.
घरातील एसी, गिझर, हीटर, पाण्याची मोटार, फ्रिज किंवा इतर जास्त वीज वापरणारी उपकरणे अधिक वेळ चालवल्यास विजेचा वापर वाढू शकतो. परिणामी बिलाची रक्कमही वाढू शकते.
त्यामुळे मीटरवर एखादे विशिष्ट चिन्ह दिसत आहे म्हणून बिल कमी येईल किंवा मीटर कमी युनिट मोजेल, असा निष्कर्ष काढणे योग्य नाही.
उन्हाळ्यात वीज बिल जास्त का येते?
उन्हाळ्याच्या दिवसांमध्ये घरांमध्ये एसी, कूलर, पंखे, फ्रिज आणि पाण्याची उपकरणे यांचा वापर वाढतो. विशेषतः एसी आणि गिझरसारखी उपकरणे तुलनेने जास्त वीज वापरतात. ही उपकरणे जास्त वेळ सुरू राहिल्यास एकूण वीज वापर वाढतो.
त्यामुळे अनेकदा उन्हाळ्यात वीज बिल वाढल्याचे दिसून येते. याचा मीटरवरील अर्थिंगच्या चिन्हाशी थेट संबंध नसतो.
अर्थिंग खराब असल्यास काय धोका?
घरातील अर्थिंग योग्य नसेल तर विद्युत सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण होऊ शकतो. एखाद्या उपकरणामध्ये विद्युत प्रवाहाची गळती झाल्यास संबंधित उपकरणाच्या बाहेरील धातूच्या भागामध्ये विद्युत प्रवाह येण्याचा धोका असतो.
अशा परिस्थितीत उपकरणाला स्पर्श करताना विजेचा धक्का लागण्याचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे घरातील वायरिंग आणि अर्थिंगची व्यवस्था योग्य आहे की नाही, याची वेळोवेळी तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.
विशेषतः जुनी वायरिंग असलेल्या घरांमध्ये ही बाब अधिक गांभीर्याने घेणे गरजेचे आहे.
मीटरवर चिन्ह किंवा एरर दिसल्यास काय करावे?
मीटरच्या डिस्प्लेवर केवळ एखादे सामान्य चिन्ह दिसत असल्यास लगेच घाबरण्याची आवश्यकता नाही. मात्र, त्या चिन्हासोबत एरर कोड, चेतावणीचा सिग्नल, मीटरमध्ये असामान्य वर्तन किंवा वीजपुरवठ्यात काही समस्या जाणवत असल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.
ग्राहकांनी स्वतः मीटर उघडण्याचा किंवा त्यातील वायरिंगमध्ये हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न करू नये. अशा परिस्थितीत संबंधित वीज वितरण कंपनीशी संपर्क साधणे किंवा पात्र इलेक्ट्रिशियनकडून तपासणी करून घेणे सुरक्षित ठरते.
वीज बिल कमी करण्यासाठी काय कराल?
वीज बिल कमी करण्यासाठी मीटरवरील चिन्हांकडे लक्ष देण्यापेक्षा वीज वापराचे नियोजन करणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
- गरज नसताना पंखे, दिवे आणि उपकरणे बंद ठेवावीत.
- एसीचा वापर आवश्यकतेनुसार करावा.
- जास्त वीज वापरणारी उपकरणे अनावश्यक वेळ सुरू ठेवू नयेत.
- ऊर्जा बचत करणारे उपकरण आणि एलईडी दिवे वापरावेत.
- जुनी किंवा खराब विद्युत उपकरणे वेळेवर दुरुस्त करावीत.
- घरातील वायरिंग आणि अर्थिंगची नियमित तपासणी करून घ्यावी.
थोडक्यात, स्मार्ट मीटरवर दिसणाऱ्या अर्थिंगसारख्या चिन्हाचा अर्थ वीज बिल कमी होणे असा नाही. मीटरवरील प्रत्येक चिन्हाचा अर्थ संबंधित मीटरच्या कंपनी आणि मॉडेलनुसार बदलू शकतो. त्यामुळे सोशल मीडियावरील अपुऱ्या माहितीकडे विश्वास ठेवण्यापेक्षा अधिकृत माहिती तपासणे महत्त्वाचे आहे.
वीज बिल कमी करण्याचा प्रभावी मार्ग म्हणजे वीज वापर कमी करणे आणि विद्युत उपकरणांचा योग्य पद्धतीने वापर करणे. त्याचबरोबर घरातील अर्थिंग व्यवस्थित ठेवणे हे बिलासाठी नव्हे, तर कुटुंबाच्या विद्युत सुरक्षेसाठी अत्यंत आवश्यक आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/sofa-cleaning-tips/
