PF खात्यातून कर्ज मिळते का? EPFO चा नियम काय सांगतो? जाणून घ्या आगाऊ रक्कम काढण्याची सोपी प्रक्रिया
EPFO PF Account Loan : खासगी क्षेत्रात काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांसाठी कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी म्हणजेच EPF/PF हा आर्थिक सुरक्षिततेचा महत्त्वाचा आधार मानला जातो. दर महिन्याला कर्मचारी आणि कंपनीकडून ठराविक रक्कम PF खात्यात जमा केली जाते. या रकमेवर सरकारकडून व्याजही दिले जाते. त्यामुळे दीर्घकाळात कर्मचाऱ्याच्या खात्यात चांगली रक्कम जमा होते. मात्र, अचानक आर्थिक गरज निर्माण झाल्यास PF खात्यातून कर्ज घेता येते का, असा प्रश्न अनेक कर्मचाऱ्यांना पडतो.
याबाबत सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे EPFO बँकेप्रमाणे वैयक्तिक कर्ज देत नाही. मात्र, विशिष्ट कारणांसाठी PF खात्यात जमा असलेल्या रकमेतून आगाऊ रक्कम म्हणजेच PF Advance/Withdrawal घेण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
PF वर थेट कर्ज मिळते का?
PF खात्यावर बँकेप्रमाणे वैयक्तिक कर्ज घेता येत नाही. म्हणजेच EPFO कडून PF खात्यातील शिल्लक रक्कम तारण ठेवून स्वतंत्र कर्ज दिले जात नाही. तसेच या रकमेवर EMI पद्धतीने कर्जाची परतफेड करण्याची सुविधाही नाही.
Related News
उद्धव ठाकरेंना मोठा धक्का? ‘पक्षप्रमुख’ पदावर शिंदे गटाचा मोठा दावा; सर्वोच्च न्यायालयात काय घडलं?
2008 सारख्या आर्थिक संकटाची चाहूल? अमेरिकेतील ‘हा’ बदल भारतासाठी ठरणार धोक्याची घंटा
उपवासाला चहा प्यावा की कॉफी? जाणून घ्या शरीरासाठी कोणता पर्याय ठरतो फायदेशीर
17 खासदारांना भाजपचा मोठा झटका; पक्षप्रवेशाच्या चर्चेला पूर्णविराम, दिल्लीत खळबळ
भारतावर पुन्हा मोठं संकट! महत्त्वाच्या तेलवाहिनीवर हल्ला; पेट्रोल-डिझेल महागण्याची शक्यता
खात्यात अचानक पैसे आले? RBIचा मोठा निर्णय; संशयास्पद व्यवहारांवर लागणार ‘डेबिट होल्ड’
Manoj Jarange Patilचा तिसऱ्यांदा अर्ज; मुंबई पोलिसांकडून परवानगी मिळणार का? मोठी अपडेट समोर
Manoj Jarange Patil मुंबईकडे रवाना; पहिला मुक्काम पाटोदा, सरकारच्या भूमिकेकडे लक्ष
Disha Salian प्रकरणात पुन्हा ट्विस्ट; ठाकरे कुटुंबाला डाग कोणी लावला? भाजप नेत्याचा राऊतांना पलटवार
Vaibhav Sooryavanshiला संघातून वगळल्याने श्रीकांत संतापले; पत्नीनेही विचारला सवाल, नेमकं काय घडलं?
PF चा लेखाजोखा आता WhatsApp वर! EPFO आणणार नवी सुविधा, घरबसल्या मिळणार सर्व माहिती
UPI वापरणाऱ्यांसाठी मोठी बातमी! 2 हजारांपेक्षा जास्त व्यवहारावर शुल्क? केंद्राच्या निर्णयाने खळबळ
मात्र, कर्मचाऱ्याला काही ठराविक परिस्थितीत आपल्या PF खात्यातून आगाऊ रक्कम काढता येते. ही रक्कम कर्ज नसल्यामुळे ती पुन्हा PF खात्यात जमा करण्याची आवश्यकता नसते. त्यामुळे आर्थिक अडचणीच्या काळात ही सुविधा कर्मचाऱ्यांसाठी उपयुक्त ठरते.
कोणत्या कारणांसाठी PF मधून पैसे काढता येतात?
EPFO च्या नियमांनुसार पात्र सदस्यांना विविध कारणांसाठी PF Advance घेता येऊ शकतो. यामध्ये वैद्यकीय उपचार, घर खरेदी किंवा बांधकाम, गृहकर्जाची परतफेड, उच्च शिक्षण, विवाह आणि काही विशेष परिस्थितींचा समावेश होतो.
PF मधून किती रक्कम काढता येईल, हे कारण, कर्मचारी सदस्याची पात्रता, सेवाकाल आणि खात्यातील उपलब्ध शिल्लक यावर अवलंबून असते. त्यामुळे प्रत्येक कर्मचाऱ्याला एकसारखी रक्कम काढता येईलच असे नाही.
काही परिस्थितींमध्ये PF खात्यातील शिल्लक रकमेच्या मोठ्या भागापर्यंत आगाऊ रक्कम काढण्याची सुविधा उपलब्ध असू शकते. त्यामुळे क्लेम करण्यापूर्वी संबंधित कारणासाठी लागू असलेली पात्रता आणि मर्यादा तपासणे महत्त्वाचे आहे.
ऑनलाइन PF क्लेम कसा करायचा?
आता PF Advance किंवा संबंधित क्लेमसाठी ऑनलाइन प्रक्रिया तुलनेने सोपी झाली आहे. त्यासाठी कर्मचाऱ्याचा UAN सक्रिय असणे, आधार आणि बँक खात्याची माहिती EPFO रेकॉर्डमध्ये योग्य प्रकारे लिंक असणे आवश्यक असते.
ऑनलाइन क्लेम करण्यासाठी प्रथम EPFO च्या सदस्य पोर्टलवर लॉगिन करावे. त्यानंतर Online Services या पर्यायामध्ये जाऊन संबंधित क्लेम पर्याय निवडावा. पुढे बँक खात्याची माहिती आणि आवश्यक तपशील तपासून आगाऊ रक्कम काढण्याचा पर्याय निवडता येतो.
क्लेमचे कारण आणि आवश्यक माहिती भरल्यानंतर आधारशी संबंधित प्रमाणीकरण पूर्ण करावे. प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर क्लेम EPFO कडे पाठवला जातो. मंजुरीनंतर पात्र रक्कम सदस्याच्या संबंधित बँक खात्यात जमा केली जाते.
EPFO 3.0 मध्ये काय बदल होणार?
EPFO कडून डिजिटल सेवा अधिक आधुनिक करण्यासाठी EPFO 3.0 अंतर्गत विविध बदलांवर काम केले जात आहे. यामध्ये सदस्यांसाठी अधिक सोयीस्कर डिजिटल सुविधा उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न आहे.
PF खात्याशी संबंधित व्यवहार भविष्यात अधिक सुलभ आणि बँकिंग सेवांसारखे करण्याच्या दिशेने काम सुरू आहे. PF सदस्यांना त्यांच्या खात्याची माहिती सहज मिळावी आणि गरजेच्या वेळी निधीचा वापर अधिक सोप्या पद्धतीने करता यावा, हा यामागचा उद्देश आहे.
याच संदर्भात ATM कार्ड आणि UPI आधारित PF व्यवहार किंवा क्लेम सेटलमेंट यासारख्या सुविधांबाबतही चर्चा झाली आहे. मात्र, या सुविधा प्रत्यक्षात कधी आणि कोणत्या स्वरूपात लागू होतील, याबाबत अधिकृत EPFO घोषणा आणि नियमांची माहिती पाहणे महत्त्वाचे आहे.
जुनी PF खाती असतील तर काय करावे?
अनेक कर्मचाऱ्यांच्या जुन्या नोकरीदरम्यान तयार झालेल्या PF खात्यांमध्ये रक्कम शिल्लक असते. नोकरी बदलल्यानंतर जुने खाते किंवा त्यातील रक्कम योग्य UAN शी लिंक न झाल्यास ही रक्कम शोधणे काही वेळा कठीण होऊ शकते.
अशा वेळी EPFO च्या अधिकृत सेवांमधून जुन्या किंवा निष्क्रिय खात्याची माहिती शोधण्याचा प्रयत्न करता येतो. कर्मचाऱ्यांनी आपला UAN, आधार, मोबाइल क्रमांक आणि KYC माहिती अद्ययावत ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
PF काढण्यापूर्वी या गोष्टी लक्षात ठेवा
PF हा मुख्यतः निवृत्तीनंतरच्या आर्थिक सुरक्षिततेसाठी असलेला निधी आहे. त्यामुळे केवळ अनावश्यक खर्चासाठी PF मधून पैसे काढण्यापेक्षा अत्यावश्यक परिस्थितीतच या सुविधेचा वापर करणे आर्थिकदृष्ट्या योग्य ठरू शकते.
तसेच सोशल मीडिया किंवा अनधिकृत वेबसाइटवर PF क्लेम, ATM कार्ड किंवा पैसे काढण्यासंदर्भात चुकीची माहिती दिली जाऊ शकते. त्यामुळे कोणतीही प्रक्रिया करण्यापूर्वी EPFO च्या अधिकृत पोर्टलवरील ताजी माहिती आणि लागू नियम तपासणे आवश्यक आहे.
थोडक्यात
EPFO PF खात्यावर बँकेप्रमाणे कर्ज देत नाही. मात्र, नियमांनुसार पात्र कर्मचाऱ्यांना विशिष्ट कारणांसाठी PF Advance किंवा Withdrawal करता येतो. ऑनलाइन क्लेमची सुविधा असल्याने प्रक्रिया अधिक सोपी झाली आहे. भविष्यात EPFO 3.0 अंतर्गत डिजिटल सुविधा आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे PF सदस्यांनी आपले UAN आणि KYC तपशील अद्ययावत ठेवणे आणि अधिकृत EPFO माहितीलाच प्राधान्य देणे महत्त्वाचे आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/rbi/
