QR कोड स्कॅनची गरज नाही! UPI चे ‘Tap & Pay’ फीचर कसे काम करणार? Google Pay-PhonePe वापरकर्त्यांसाठी मोठी अपडेट
UPI New Tap And Pay Feature : QR कोड स्कॅन करण्याची गरज नाही! भारतातील डिजिटल पेमेंट क्षेत्रात UPI ने मोठी क्रांती घडवून आणली आहे. शहरांपासून ग्रामीण भागापर्यंत आज लाखो नागरिक दररोज UPI च्या माध्यमातून व्यवहार करतात. दुकानात खरेदी असो, बिल भरणे असो किंवा एखाद्याला पैसे पाठवायचे असोत, QR कोड स्कॅन करून काही सेकंदांत पेमेंट करण्याची सुविधा नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनाचा भाग बनली आहे. मात्र, इंटरनेटचा वेग कमी असताना किंवा कनेक्टिव्हिटीची समस्या निर्माण झाल्यास UPI व्यवहार अडकण्याची शक्यता असते. आता ही अडचण कमी करण्याच्या दिशेने UPI मध्ये आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल टाकण्यात आले आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) आणि नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) यांच्या माध्यमातून ‘UPI Tap & Pay’ या नव्या सुविधेची घोषणा करण्यात आली आहे. या सुविधेमुळे QR कोड स्कॅन करण्याची गरज कमी होणार असून, NFC तंत्रज्ञानाच्या मदतीने अधिक जलद आणि सोप्या पद्धतीने पेमेंट करता येणार आहे. मुंबईत आयोजित Global Fintech Fest 2026 मध्ये UPI Tap & Pay सोबतच MyUPI या सुविधेबाबतही महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे.
UPI Tap & Pay म्हणजे नेमके काय?
सध्या UPI पेमेंट करण्यासाठी ग्राहकाला Google Pay, PhonePe, Paytm किंवा इतर UPI अॅप उघडावे लागते. त्यानंतर QR कोड स्कॅन करून रक्कम टाकावी लागते आणि आवश्यकतेनुसार UPI PIN टाकून व्यवहार पूर्ण करावा लागतो. मात्र, Tap & Pay सुविधेमुळे ही प्रक्रिया आणखी सोपी करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
Related News
Manoj Jarange Patil : “मनोज जरांगेंना हात लावाल तर महाराष्ट्र इथं येईल!”; अभिजीत दिपकेंचा सरकारला थेट इशा
चाळीशीनंतरही दिसाल तरुण! ‘हे’ 5 पदार्थ आहारात ठेवा, आरोग्य राहील तंदुरुस्त
भारत घेणार रशियाकडून महाशक्तीची शस्त्रं? S-400, ब्रह्मोस-एनजी अन् Su-57E वर मोठी चर्चा
महाराष्ट्र गीत सुरू असताना ठाकरे बंधू उभे राहिले नाहीत? VIDEO व्हायरल; भाजपचा जोरदार हल्लाबोल
Vinesh Phogatच्या पुनरागमनाला ब्रेक! १४ सप्टेंबरच्या ट्रायल्समध्ये सहभागी होण्यास कोर्टाचा नकार
iPhone Duo ची किंमत तब्बल 4.49 लाख! अनेक राज्यांच्या दरडोई उत्पन्नापेक्षा महाग
DJ विरोधी भूमिका विद्यानंद बापटांना पडली महागात; हिंदू सेवा संघाची थेट हद्दपारीची मागणी!
Bank Account Rules : बँकेत किती खाती ठेवावीत? 2, 3 की त्याहून अधिक; जाणून घ्या योग्य नियोजन
BRICS परिषदेत बांगलादेश जाणार नाही? भारताच्या निमंत्रणावर मोठा दावा
H-1B व्हिसाधारकांवर टांगती तलवार! नोकरी गेल्यास अमेरिकेत राहण्याची 60 दिवसांची मुदत संपणार?
मनोज जरांगेंचा मुंबईत येण्याचा इशारा; उदय सामंत म्हणाले, “12 तारखेची वाट कशाला?”
या सुविधेत NFC (Near Field Communication) तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाणार आहे. NFC-सक्षम स्मार्टफोनचा वापर करून ग्राहकाला दुकानदाराच्या पॉईंट ऑफ सेल (PoS) मशीन किंवा संबंधित स्मार्ट टॅगजवळ फोन टॅप करता येईल. त्यानंतर व्यवहाराची प्रक्रिया सुरू होईल.
म्हणजेच, ग्राहकाला प्रत्येक वेळी QR कोड शोधून स्कॅन करण्याची आवश्यकता राहणार नाही. कार्डप्रमाणेच मोबाइल टॅप करून पेमेंट करण्याचा अनुभव मिळणार आहे.
कसे करावे लागेल पेमेंट?
UPI Tap & Pay वापरण्यासाठी ग्राहकाकडे NFC सपोर्ट असलेला स्मार्टफोन असणे आवश्यक असेल. व्यवहाराच्या वेळी फोन अनलॉक करून संबंधित PoS मशीन किंवा स्मार्ट टॅगजवळ मोबाइल टॅप करावा लागेल.
यानंतर व्यवहाराची माहिती मर्चंटच्या सिस्टीमकडे जाईल आणि उपलब्ध कनेक्टिव्हिटीच्या माध्यमातून पेमेंट प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल. त्यामुळे QR कोड शोधणे, कॅमेरा सुरू करणे, कोड स्कॅन करणे आणि त्यानंतर रक्कम भरणे अशी प्रक्रिया काही प्रमाणात कमी होणार आहे.
विशेष म्हणजे, ग्राहकांना वारंवार Google Pay, PhonePe, Paytm किंवा अन्य UPI अॅप उघडण्याची गरज कमी होऊ शकते. त्यामुळे गर्दीच्या ठिकाणी किंवा जलद पेमेंट आवश्यक असताना ही सुविधा उपयुक्त ठरण्याची शक्यता आहे.
इंटरनेट स्लो असतानाही मिळणार दिलासा?
UPI व्यवहारांमध्ये इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी महत्त्वाची भूमिका बजावते. अनेक ग्रामीण किंवा दुर्गम भागांमध्ये इंटरनेटचा वेग कमी असल्याने ऑनलाइन पेमेंट करताना अडचणी येतात. काही वेळा QR कोड स्कॅन केल्यानंतर व्यवहार पूर्ण होण्यासाठी बराच वेळ लागतो.
Tap & Pay मध्ये ग्राहक आणि PoS मशीन यांच्यातील जवळच्या अंतरावर होणाऱ्या NFC कम्युनिकेशनचा वापर केला जातो. त्यामुळे पेमेंटची सुरुवातीची प्रक्रिया अधिक वेगवान होऊ शकते. मात्र, याचा अर्थ असा नाही की प्रत्येक परिस्थितीत इंटरनेटशिवाय पूर्ण UPI व्यवहार होईल. व्यवहार पूर्ण करण्यासाठी मर्चंटच्या बाजूची कनेक्टिव्हिटी आणि संबंधित पेमेंट इन्फ्रास्ट्रक्चर महत्त्वाचे राहणार आहे.
त्यामुळे इंटरनेटची समस्या पूर्णपणे संपणार नसली तरी पेमेंट प्रक्रियेतील काही टप्पे अधिक जलद आणि सोपे होण्याची शक्यता आहे.
5 हजार रुपयांपर्यंत PIN शिवाय पेमेंट?
UPI व्यवहारांमध्ये छोट्या रकमेच्या पेमेंटसाठी काही परिस्थितींमध्ये UPI PIN न टाकता व्यवहार करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. NPCI च्या नियमांनुसार UPI Lite सारख्या सुविधांमध्ये ठरावीक मर्यादेपर्यंत PIN शिवाय छोटे व्यवहार करता येतात. त्यामुळे Tap & Pay मुळे PIN शिवाय थेट 5,000 रुपयांपर्यंत प्रत्येक व्यवहार करता येईल, असा सरसकट अर्थ घेणे योग्य ठरणार नाही.
मोठ्या रकमेच्या व्यवहारांसाठी सुरक्षा कारणास्तव PIN किंवा अतिरिक्त प्रमाणीकरणाची आवश्यकता लागू शकते. त्यामुळे ग्राहकांनी आपल्या बँक, UPI अॅप आणि संबंधित व्यवहाराच्या नियमांनुसार प्रक्रिया तपासणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
Google Pay आणि PhonePe वर काय परिणाम होणार?
UPI Tap & Pay मुळे Google Pay, PhonePe किंवा Paytm यांसारख्या अॅप्सची गरज पूर्णपणे संपणार नाही. उलट, ही सुविधा UPI इकोसिस्टममध्ये पेमेंट करण्याचा आणखी एक पर्याय उपलब्ध करून देणारी ठरू शकते.
QR कोड आधारित पेमेंट, UPI ID, मोबाइल नंबर, UPI Lite आणि इतर सुविधा यांच्यासोबत Tap & Pay मुळे डिजिटल पेमेंटचे पर्याय आणखी वाढतील. NFC असलेले स्मार्टफोन आणि संबंधित PoS सुविधा मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध झाल्यास ग्राहकांना अधिक वेगवान पेमेंट अनुभव मिळू शकतो.
MyUPI काय आहे?
Tap & Pay सोबत MyUPI ही सुविधा देखील चर्चेत आली आहे. ही सुविधा UPI व्यवहार आणि ग्राहक सहाय्याशी संबंधित अनुभव अधिक सोपा करण्याच्या उद्देशाने विकसित करण्यात आली आहे.
एखाद्या ग्राहकाची अनेक बँक खाती किंवा विविध UPI व्यवहार असतील, तर त्यांची माहिती व्यवस्थापित करणे कधीकधी कठीण जाते. अशा वेळी एकाच ठिकाणी व्यवहाराशी संबंधित माहिती आणि ग्राहक सहाय्याची सुविधा मिळणे उपयुक्त ठरू शकते.
डिजिटल पेमेंटमध्ये आणखी एक मोठे पाऊल
भारताने UPI च्या माध्यमातून डिजिटल पेमेंटच्या क्षेत्रात जगासमोर वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. आता QR कोडच्या पुढे जात NFC आधारित Tap & Pay सारख्या सुविधा ग्राहकांचा पेमेंट अनुभव अधिक जलद आणि सोपा करण्याच्या दिशेने महत्त्वाच्या ठरू शकतात.
विशेषतः गर्दीची ठिकाणे, किरकोळ दुकाने, सार्वजनिक सेवा आणि जलद पेमेंट आवश्यक असलेल्या ठिकाणी ही सुविधा फायदेशीर ठरण्याची शक्यता आहे. मात्र, प्रत्यक्ष वापरासाठी NFC-सक्षम स्मार्टफोन, संबंधित PoS मशीन, बँक/UPI अॅपचा सपोर्ट आणि व्यवहाराच्या सुरक्षाविषयक नियमांची आवश्यकता राहणार आहे.
एकूणच, QR कोड स्कॅन करण्यापासून NFC वर मोबाइल टॅप करण्यापर्यंत UPI चा प्रवास आता आणखी पुढे जात आहे. डिजिटल पेमेंट अधिक सोपे, वेगवान आणि सुविधाजनक करण्याच्या दिशेने UPI Tap & Pay हे महत्त्वाचे पाऊल ठरू शकते.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/atm/
