भारताची परकीय गंगाजळी ऑल टाइम हाय; 740.803 अब्ज डॉलरवर झेप
जागतिक आर्थिक अनिश्चिततेत भारताची मोठी कामगिरी; परकीय चलनसाठ्यात 11.475 अब्ज डॉलरची वाढ
भारताच्या अर्थव्यवस्थेसाठी एक महत्त्वाची आणि सकारात्मक बातमी समोर आली आहे. जागतिक पातळीवर आर्थिक अनिश्चितता, डॉलरचा दबाव आणि अमेरिका-इराण संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर भारताच्या परकीय चलनसाठ्याने आतापर्यंतचा सर्वोच्च स्तर गाठला आहे. 28 ऑगस्ट रोजी संपलेल्या आठवड्यात देशाच्या परकीय चलनसाठ्यात तब्बल 11.475 अब्ज डॉलरची वाढ झाली असून हा साठा 740.803 अब्ज डॉलरवर पोहोचला आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) शुक्रवारी जाहीर केलेल्या आकडेवारीतून ही माहिती समोर आली.
भारताच्या अर्थव्यवस्थेच्या विकासदरावरून देशात राजकीय आणि आर्थिक चर्चा सुरू असतानाच परकीय गंगाजळीतील या विक्रमी वाढीमुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेची मजबूत बाजू अधोरेखित झाली आहे. विशेषतः आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत अस्थिरता असताना भारताच्या परकीय चलनसाठ्याने नवा विक्रम प्रस्थापित केल्याने आर्थिक क्षेत्रातून याकडे सकारात्मक दृष्टीने पाहिले जात आहे.
परकीय चलनसाठ्यात विक्रमी वाढ
RBIच्या आकडेवारीनुसार, 28 ऑगस्ट रोजी संपलेल्या आठवड्यात भारताच्या परकीय चलनसाठ्यात मोठी वाढ नोंदवण्यात आली. यापूर्वी 21 ऑगस्ट रोजी संपलेल्या आठवड्यात भारताचा परकीय चलनसाठा 729.328 अब्ज डॉलर इतका होता. अवघ्या एका आठवड्यात त्यात 11.475 अब्ज डॉलरची भर पडली.
Related News
Nepalमध्ये पुन्हा हाहाकार! चौलानी नदीवर भूस्खलन; महापुराचा धोका वाढला
एकनाथ शिंदे उद्धव ठाकरेंना आणखी एक धक्का देणार? नरेश म्हस्केंचा मोठा दावा
Vidyanand Bapat Dance Video : दहीहंडीत DJच्या तालावर ‘बापट’ थिरकले; पुणेकरांची भन्नाट कल्पकता चर्चेत!
Prime Minister Modi झाले विद्यार्थी! राष्ट्रीय पुरस्कार विजेत्या शिक्षकांकडून घेतला वक्तृत्वाचा सल्ला
Manoj Jarange Patil उपोषणावर, सरकारचा मोठा निर्णय! 62 महसूल मंडळांत कुणबी नोंदींचा शोध
Vinod Tawde चा मोठा डाव! उत्तर प्रदेशात 2027 च्या निवडणुकीसाठी ‘गेमचेंजर’ प्लॅन
कृष्ण बनून सजला, पण गळ्यातील माळच ठरली जीवघेणी; 6 वर्षीय आर्यनचा दुर्दैवी मृत्यू
IMD Alert : महाराष्ट्रासह 17 राज्यांना वादळी पावसाचा महाअलर्ट! ताशी 60 किमी वेगाने वारे
वजन कमी करण्यासाठी कढीपत्ता ठरू शकतो फायदेशीर; जाणून घ्या सेवनाची योग्य पद्धत
मोदींनी आधीच इशारा दिला होता; आम्हीच दुर्लक्ष केलं! बेल्जियमच्या पंतप्रधानांची कबुली
Russia-Ukraine War : रशिया-युक्रेन युद्धाला पूर्णविराम? झेलेन्स्कींचा युद्धबंदीचा प्रस्ताव
संजय राऊतांवर तुरुंगात विषप्रयोग? म्हणाले- ‘टॉक्सिक टेस्ट करणार’
या वाढीमुळे भारताने यापूर्वीचा परकीय चलनसाठ्याचा विक्रम मोडला असून देशाची परकीय गंगाजळी आता 740.803 अब्ज डॉलरच्या ऐतिहासिक पातळीवर पोहोचली आहे.
परकीय चलनसाठा हा कोणत्याही देशाच्या आर्थिक स्थैर्याचा महत्त्वाचा निर्देशक मानला जातो. देशाकडे मोठ्या प्रमाणात परकीय चलनसाठा असल्यास आंतरराष्ट्रीय व्यवहार, आयात खर्च, चलनातील अस्थिरता आणि आर्थिक संकटाच्या काळात देशाला मोठा आधार मिळतो.
फॉरेन करन्सी ॲसेटमध्येही मोठी वाढ
भारताच्या परकीय चलनसाठ्यातील सर्वात मोठा घटक असलेल्या फॉरेन करन्सी ॲसेट्स (FCA) मध्येही मोठी वाढ झाली आहे. RBIच्या आकडेवारीनुसार, FCA मध्ये 9.337 अब्ज डॉलरची वाढ होऊन हा साठा 600.670 अब्ज डॉलरवर पोहोचला.
फॉरेन करन्सी ॲसेट्समध्ये प्रामुख्याने अमेरिकन डॉलरसोबत युरो, जपानी येन आणि ब्रिटिश पाउंड यांसारख्या प्रमुख आंतरराष्ट्रीय चलनांचा समावेश असतो. या मालमत्तेचे मूल्य डॉलरच्या आधारावर मोजले जाते. त्यामुळे जागतिक बाजारातील विविध चलनांच्या विनिमय दरातील बदलांचाही या साठ्याच्या डॉलरमधील मूल्यावर परिणाम होतो.
सोन्याच्या साठ्यातही वाढ
भारताच्या परकीय गंगाजळीतील आणखी एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे गोल्ड रिझर्व्ह. या कालावधीत भारताच्या सोन्याच्या साठ्याच्या मूल्यातही लक्षणीय वाढ झाली आहे.
RBIच्या आकडेवारीनुसार, सोन्याच्या साठ्याचे मूल्य 2.191 अब्ज डॉलरने वाढून 116.409 अब्ज डॉलरवर पोहोचले आहे. जागतिक बाजारपेठेत सोन्याच्या किमतीत झालेली वाढ तसेच RBIच्या सोन्याच्या साठ्यातील बदल यामुळे या घटकाच्या मूल्यात वाढ झाल्याचे दिसून येते.
SDR आणि राखीव निधीत किरकोळ घट
परकीय चलनसाठ्यातील इतर घटकांमध्ये मात्र काही प्रमाणात घट झाली आहे. स्पेशल ड्रॉइंग राइट्स (SDR) चे मूल्य 43 दशलक्ष डॉलरने कमी होऊन 18.810 अब्ज डॉलर झाले आहे.
त्याचबरोबर RBIच्या रिझर्व्ह ट्रॅंच पोझिशनमध्ये 11 दशलक्ष डॉलरची घट झाली असून हा साठा 4.914 अब्ज डॉलरवर आला आहे. मात्र, या घटीनंतरही एकूण परकीय चलनसाठ्यात झालेली मोठी वाढ कायम आहे.
रुपयाच्या स्थैर्यासाठी परकीय गंगाजळी महत्त्वाची
परकीय चलनसाठा वाढणे भारतासाठी अनेक कारणांनी महत्त्वाचे आहे. विशेषतः अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपयावर दबाव निर्माण झाल्यास RBIला चलन बाजारात हस्तक्षेप करण्यासाठी परकीय चलनसाठ्याचा वापर करता येतो.
जागतिक बाजारात डॉलर मजबूत झाल्यास अनेकदा उदयोन्मुख देशांच्या चलनांवर दबाव निर्माण होतो. अशा परिस्थितीत रुपयाची मोठी घसरण होऊ नये आणि विनिमय दरात स्थिरता राखता यावी, यासाठी RBIकडे पुरेसा परकीय चलनसाठा असणे महत्त्वाचे ठरते.
भारताच्या मोठ्या परकीय गंगाजळीमुळे देशाची आयात क्षमता मजबूत राहते. आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संकटाच्या काळातही आवश्यक वस्तू आणि कच्च्या मालाच्या आयातीसाठी देशाला परकीय चलनाचा आधार मिळतो.
भारतीय शेअर बाजारावरही परिणाम होण्याची शक्यता
परकीय चलनसाठ्यात झालेली विक्रमी वाढ भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी सकारात्मक संकेत मानली जात आहे. देशाची बाह्य आर्थिक स्थिती मजबूत असल्याचा संदेश आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूकदारांना मिळू शकतो. त्यामुळे भारतीय शेअर बाजारातील गुंतवणूकदारांच्या भावनांवरही याचा सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
शुक्रवारी भारतीय शेअर बाजारातील प्रमुख निर्देशांकांमध्ये वाढ पाहायला मिळाली. आता परकीय चलनसाठ्याची विक्रमी आकडेवारी समोर आल्यानंतर आगामी व्यवहारात त्याचा परिणाम दिसतो का, याकडे बाजारातील गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.
आर्थिक स्थैर्याचा महत्त्वाचा संकेत
जागतिक पातळीवर भू-राजकीय तणाव, अमेरिका-इराण संघर्षाची पार्श्वभूमी, डॉलरमधील चढ-उतार आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील अनिश्चितता असतानाही भारताचा परकीय चलनसाठा 740.803 अब्ज डॉलरच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचणे ही देशाच्या बाह्य आर्थिक स्थितीसाठी महत्त्वाची बाब आहे.
परकीय गंगाजळीतील ही वाढ भारताकडे भविष्यातील आर्थिक आव्हानांचा सामना करण्यासाठी मोठा बफर उपलब्ध असल्याचे दर्शवते. त्यामुळे GDP वाढीवरून सुरू असलेल्या चर्चेच्या पार्श्वभूमीवर परकीय चलनसाठ्याचा हा विक्रम भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी एक सकारात्मक आर्थिक संकेत ठरला आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/sip/
