4 सप्टेंबरला SBI ची UPI सेवा काही काळ बंद; बँकेचा ग्राहकांना तातडीचा संदेश, करोडो ग्राहकांवर परिणाम
UPI : देशभरात डिजिटल पेमेंटचा वापर झपाट्याने वाढत असताना भारतीय स्टेट बँक अर्थात SBIच्या ग्राहकांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. SBI च्या UPI सेवेचा वापर करणाऱ्या ग्राहकांना 4 सप्टेंबर 2026 रोजी रात्री काही काळ UPI पेमेंट करता येणार नाही. बँकेकडून करण्यात येणाऱ्या नियोजित देखभाल-दुरुस्तीच्या कामामुळे UPI सेवा तात्पुरती प्रभावित होणार आहे. त्यामुळे SBI च्या माध्यमातून दररोज UPI व्यवहार करणाऱ्या ग्राहकांनी या कालावधीची नोंद करून ठेवणे आवश्यक आहे.
SBI कडून देण्यात आलेल्या माहितीनुसार, 4 सप्टेंबरच्या रात्री 12 वाजून 15 मिनिटांपासून ते रात्री 1 वाजेपर्यंत UPI सेवा उपलब्ध राहणार नाही. म्हणजेच जवळपास 45 मिनिटे UPI व्यवहारांवर परिणाम होणार आहे. या कालावधीत ग्राहकांना SBI UPI च्या माध्यमातून नेहमीप्रमाणे पेमेंट करता येणार नाही. मात्र, देखभाल-दुरुस्तीचे काम निश्चित वेळेपूर्वी पूर्ण होण्याची शक्यता असल्याचेही बँकेने स्पष्ट केले आहे.
छोट्या व्यवहारांसाठी UPI Lite चा पर्याय
UPI सेवा तात्पुरती बंद असली तरी ग्राहकांसाठी एक पर्याय उपलब्ध राहणार आहे. UPI Liteच्या माध्यमातून छोटे व्यवहार करता येणार आहेत. त्यामुळे दैनंदिन जीवनातील किरकोळ पेमेंटसाठी ग्राहकांना काही प्रमाणात दिलासा मिळणार आहे.
Related News
सफरचंद महागलंय? मग हे स्वस्त फळ खा; पेरूचे 7 जबरदस्त फायदे!
सोनं-चांदी खरेदीदारांसाठी मोठी बातमी! सोन्याच्या दरात ₹2,100 ची घसरण
Fadnavis उपपंतप्रधान होणार? संजय राऊतांच्या दाव्याने राजकीय वर्तुळात खळबळ!
Union Minister Nitin Gadkari : 8 कोटी तरुणांना रोजगाराची संधी? बाइक टॅक्सीबाबत केंद्राचा मोठा निर्णय
Manoj Jarange Patil च्या लाल गोधडीवर लक्ष्मण हाकेंचा संशय; “नक्की काय दडलंय?”
पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तींच्या निर्मितीला ‘प्रथमेश इको-फ्रेंडली’चा पुढाकार
GDP च्या 7.8% वाढीवरून काँग्रेस-भाजप आमनेसामने; सरकारने दिलं प्रत्येक प्रश्नाचं उत्तर!
GDP च्या नव्या आकडेवारीत मोठे बदल; उत्पादन क्षेत्राची वास्तविक वाढ 9.2%
शिवसेना पक्ष-चिन्हाच्या सुनावणीवर शरद पवारांचं मोठं वक्तव्य; म्हणाले, ‘कोर्टाचा निकाल येईल, आधी भाष्य नको’
Manoj Jarange Patil च्या 90 टक्के मागण्या मान्य? गिरीश महाजनांचा मोठा दावा; आता अंतरवलीत काय घडणार?
Nepal नंतर भारतावरही पुराचे संकट? अनेक राज्यांमध्ये प्रशासन हाय अलर्टवर!
Nepal च्या महापुरानंतर बालेन शाहांचा मोठा दावा; भारतासह चीन-अमेरिकेकडे नुकसानभरपाईची मागणी?
UPI Lite ही UPI वर आधारित सुविधा असून, छोट्या रकमेचे व्यवहार अधिक सोप्या पद्धतीने करता येतात. अनेक व्यवहारांसाठी प्रत्येक वेळी UPI PIN टाकण्याची गरज नसल्याने ही सुविधा ग्राहकांसाठी सोयीची ठरते. त्यामुळे 4 सप्टेंबरच्या रात्री SBI UPI सेवा प्रभावित असताना छोट्या पेमेंटसाठी ग्राहक UPI Liteचा पर्याय वापरू शकतात.
मात्र, मोठ्या रकमेचे व्यवहार करायचे असल्यास ग्राहकांनी आधीच नियोजन करणे योग्य ठरेल. विशेषतः रात्रीच्या वेळी ऑनलाइन खरेदी, बिल पेमेंट किंवा इतर महत्त्वाचे व्यवहार करण्याचे नियोजन असल्यास संबंधित व्यवहार या 45 मिनिटांच्या कालावधीच्या आधी किंवा नंतर पूर्ण करणे सुरक्षित राहणार आहे.
SBI UPI ची व्यवहार मर्यादा किती?
SBI च्या UPI सेवेद्वारे ग्राहकांना दररोज ठरावीक मर्यादेपर्यंत व्यवहार करता येतात. सामान्य UPI व्यवहारांसाठी दररोज एकूण 1 लाख रुपयांपर्यंतची व्यवहार मर्यादा उपलब्ध असते. यामध्ये व्यक्ती-ते-व्यक्ती म्हणजेच P2P व्यवहारांचाही समावेश होतो.
P2P व्यवहारांसाठी दररोज ठरावीक व्यवहारांची मर्यादा असते. उपलब्ध माहितीनुसार, ग्राहकांना दररोज 20 P2P व्यवहार करता येतात. त्याचवेळी काही विशिष्ट आणि व्हेरिफाइड मर्चंट कॅटेगरीमध्ये सामान्य मर्यादेपेक्षा अधिक रकमेचे व्यवहार करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
इन्शुरन्स आणि कॅपिटल मार्केटशी संबंधित व्यवहारांसाठी 2 लाख रुपयांपर्यंतची मर्यादा, तर IPO, कर भरणा, रुग्णालये तसेच शाळा-कॉलेजशी संबंधित काही व्यवहारांसाठी 5 लाख रुपयांपर्यंतची मर्यादा उपलब्ध असू शकते. मात्र, प्रत्यक्ष व्यवहार मर्यादा संबंधित बँक, व्यवहाराचा प्रकार आणि UPI नियमांनुसार बदलू शकते.
UPI वर MDR लागू होणार का?
दरम्यान, UPI व्यवहारांशी संबंधित आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा सध्या चर्चेत आहे. सरकारकडून काही निवडक मर्चंट व्यवहारांवर MDR अर्थात Merchant Discount Rate लागू करण्याबाबत चर्चा सुरू असल्याची माहिती समोर आली आहे.
सध्या सामान्य UPI व्यवहारांवर MDR आकारला जात नाही. त्यामुळे ग्राहकांकडून UPI पेमेंटसाठी थेट शुल्क आकारले जात नाही. भविष्यात काही विशिष्ट मर्चंट व्यवहारांवर MDR लागू करण्याचा निर्णय झाल्यास त्याचा परिणाम प्रामुख्याने व्यापारी व्यवहारांवर होऊ शकतो.
मात्र, MDR चा नेमका दर, कोणत्या व्यवहारांवर तो लागू होईल, व्यवहाराची मर्यादा काय असेल आणि त्यासंदर्भातील इतर नियम अद्याप अधिकृतपणे निश्चित झालेले नाहीत. त्यामुळे याबाबत अंतिम अधिसूचना किंवा अधिकृत निर्णय येईपर्यंत कोणत्याही अफवांवर विश्वास न ठेवण्याचे आवाहन ग्राहकांना केले जात आहे.
सरकारने यापूर्वीही सामान्य नागरिकांसाठी UPI व्यवहार सुलभ आणि परवडणारे ठेवण्यावर भर दिला आहे. त्यामुळे सामान्य ग्राहकांच्या P2P व्यवहारांवर थेट शुल्क आकारले जाण्याची शक्यता आणि मर्चंट व्यवहारांवरील संभाव्य MDR यामध्ये फरक समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
भारतात UPI व्यवहारांचा विक्रमी विस्तार
गेल्या काही वर्षांत भारतातील डिजिटल पेमेंट व्यवस्थेत UPI ने मोठी क्रांती घडवून आणली आहे. मोबाईलच्या माध्यमातून काही सेकंदांत पैसे पाठवणे, बिल भरणे, ऑनलाइन खरेदी करणे तसेच दुकानांमध्ये QR कोडद्वारे पेमेंट करणे शक्य झाल्याने UPI चा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे.
आकडेवारीनुसार, आर्थिक वर्ष 2016-17 मध्ये UPI वर सुमारे 2 कोटी व्यवहार झाले होते. त्यानंतर UPI च्या वापरात सातत्याने वाढ झाली. आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये UPI व्यवहारांची संख्या 24,162 कोटींहून अधिक झाली आहे.
व्यवहारांच्या संख्येबरोबरच त्यांची एकूण आर्थिक उलाढालही मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. 2016-17 मध्ये UPI व्यवहारांची एकूण किंमत सुमारे 0.07 लाख कोटी रुपये होती. हीच रक्कम 2025-26 मध्ये वाढून सुमारे 314 लाख कोटी रुपये झाली आहे.
यावरून देशातील नागरिक, व्यापारी आणि विविध सेवा क्षेत्रांकडून डिजिटल पेमेंटचा स्वीकार किती वेगाने वाढला आहे, हे स्पष्ट होते.
ग्राहकांनी काय काळजी घ्यावी?
SBI ग्राहकांनी 4 सप्टेंबरच्या रात्री 12:15 ते 1:00 या कालावधीची नोंद करून ठेवावी. या काळात महत्त्वाचा UPI व्यवहार करण्याचे टाळावे. आवश्यक असल्यास व्यवहार आधीच पूर्ण करावा किंवा सेवा पूर्ववत झाल्यानंतर करावा.
छोट्या रकमेसाठी उपलब्ध असल्यास UPI Liteचा वापर करता येईल. तसेच कोणताही व्यवहार अयशस्वी झाल्यास वारंवार पेमेंट करण्याआधी खात्यातून रक्कम वजा झाली आहे का, हे तपासणे महत्त्वाचे आहे.
थोडक्यात, SBI ची UPI सेवा 4 सप्टेंबरच्या मध्यरात्री सुमारे 45 मिनिटांसाठी प्रभावित होणार आहे. त्यामुळे SBI च्या कोट्यवधी ग्राहकांनी या नियोजित देखभाल कालावधीची माहिती लक्षात ठेवून आपल्या महत्त्वाच्या डिजिटल व्यवहारांचे नियोजन करणे गरजेचे आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/cng-png/
