गॅस आणि बद्धकोष्ठतेपासून सुटका मिळवण्यासाठी ‘या’ सीड्स ठरू शकतात फायदेशीर; सकाळी सेवन करण्याची योग्य पद्धत जाणून घ्या
आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत चुकीचा आहार, जंक फूड, कमी पाणी पिणे, व्यायामाचा अभाव आणि अनियमित दिनचर्येमुळे पोटाशी संबंधित समस्या मोठ्या प्रमाणात वाढताना दिसत आहेत. गॅस, अॅसिडिटी, अपचन, पोट फुगणे आणि बद्धकोष्ठता यांसारख्या समस्या अनेकांना वारंवार जाणवतात. विशेषतः सकाळी पोट साफ न झाल्यास दिवसभर अस्वस्थता, जडपणा, चिडचिड आणि थकवा जाणवू शकतो. अशा परिस्थितीत आहारात काही नैसर्गिक पदार्थांचा योग्य प्रमाणात समावेश करणे फायदेशीर ठरू शकते. यामध्ये चिया सीड्स (Chia Seeds) यांचा समावेश होतो.
चिया सीड्समध्ये मोठ्या प्रमाणात फायबर, ओमेगा-३ फॅटी अॅसिड, प्रथिने आणि विविध पोषक घटक आढळतात. त्यामुळे त्यांचा योग्य पद्धतीने आहारात समावेश केल्यास पचनक्रियेला मदत होऊ शकते. मात्र, कोणताही घरगुती उपाय हा प्रत्येक व्यक्तीसाठी सारखाच परिणामकारक असेल असे नाही. दीर्घकाळ बद्धकोष्ठता किंवा पोटाच्या समस्या असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
चिया सीड्समध्ये असते भरपूर फायबर
बद्धकोष्ठतेमध्ये आहारातील फायबर महत्त्वाची भूमिका बजावते. चिया सीड्समध्ये विरघळणारे आणि न विरघळणारे अशा दोन्ही प्रकारचे फायबर असते. हे फायबर आतड्यांच्या हालचालींना मदत करू शकते आणि मलाचा पोत मऊ ठेवण्यास सहाय्य करू शकते.
Related News
नियमितपणे योग्य प्रमाणात फायबरचे सेवन आणि पुरेसे पाणी प्यायल्यास पचनक्रिया सुरळीत राहण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे बद्धकोष्ठतेचा त्रास असलेल्या व्यक्तींना चिया सीड्स आहाराचा एक भाग म्हणून उपयोगी ठरू शकतात.
पाण्यात भिजवल्यानंतर तयार होते जेलसारखे स्वरूप
चिया सीड्सची एक खास वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे ती पाण्यात भिजवल्यानंतर पाणी शोषून घेतात आणि त्यांच्या भोवती जेलसारखा थर तयार होतो. त्यामुळे चिया सीड्स खाण्यापूर्वी त्यांना पुरेशा द्रवात भिजवून घेण्याचा सल्ला दिला जातो.
हे जेलसारखे स्वरूप फायबरमुळे तयार होते आणि आतड्यांमधील मल अधिक मऊ होण्यास मदत करू शकते. मात्र, चिया सीड्सचे सेवन करताना पुरेसे पाणी पिणेही महत्त्वाचे आहे. अन्यथा मोठ्या प्रमाणात फायबर घेतल्यामुळे काही व्यक्तींना उलट पोट फुगणे किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते.
गॅस आणि ब्लोटिंगमध्येही होऊ शकते मदत
चिया सीड्समध्ये असलेले फायबर आतड्यांच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते. फायबरमुळे आतड्यांतील चांगल्या जीवाणूंना पोषण मिळण्यास मदत होते. त्यामुळे गट हेल्थ सुधारण्यास हातभार लागू शकतो.
गट हेल्थ चांगली राहिल्यास पचनक्रिया व्यवस्थित होण्यास मदत होते. परिणामी काही लोकांमध्ये पोट फुगणे, अपचन किंवा अनियमित मलविसर्जन यांसारख्या समस्या कमी होऊ शकतात. मात्र, गॅसची समस्या सतत होत असल्यास त्यामागे अॅसिडिटी, अन्न असहिष्णुता किंवा इतर वैद्यकीय कारणे असू शकतात.
वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठीही उपयोगी
चिया सीड्समध्ये फायबरचे प्रमाण जास्त असल्याने त्या आहारात समाविष्ट केल्यावर काही काळ पोट भरल्यासारखे वाटू शकते. त्यामुळे वारंवार भूक लागण्याचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होऊ शकते.
मात्र, केवळ चिया सीड्सचे सेवन केल्याने वजन कमी होत नाही. वजन नियंत्रणासाठी संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि योग्य जीवनशैली आवश्यक आहे. चिया सीड्स हा या संपूर्ण आहाराचा एक भाग म्हणून उपयोगात आणता येतो.
हृदयाच्या आरोग्यासाठीही चिया सीड्सचा उपयोग
चिया सीड्समध्ये अल्फा-लिनोलेनिक अॅसिड (ALA) या वनस्पतीजन्य ओमेगा-३ फॅटी अॅसिडचे प्रमाण आढळते. ओमेगा-३ फॅटी अॅसिड हे संतुलित आहाराचा महत्त्वाचा भाग आहे.
याशिवाय चिया सीड्समध्ये फायबर असल्याने एकूण आहारातील फायबरचे प्रमाण वाढवण्यास मदत होते. हृदयाच्या आरोग्यासाठी मात्र केवळ एका पदार्थावर अवलंबून न राहता संपूर्ण आहार आणि जीवनशैलीकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.
चिया सीड्स कशा पद्धतीने खाव्यात?
चिया सीड्स थेट मोठ्या प्रमाणात आणि कोरड्या स्वरूपात खाणे टाळावे. कारण त्या पाणी शोषून घेतात. त्यामुळे त्यांना पाण्यात किंवा अन्य द्रव पदार्थात भिजवून घेणे अधिक सोयीचे ठरते.
एक चमचा चिया सीड्स एका ग्लास पाण्यात काही तास किंवा रात्रभर भिजवून ठेवता येतात. सकाळी त्या जेलसारख्या झाल्यानंतर त्यांचे सेवन करता येते. काही जण त्यात लिंबाचा रस मिसळतात. मात्र, लिंबूपाण्यामुळे अॅसिडिटी वाढत असेल तर ते टाळणे योग्य.
चिया सीड्सचे सेवन करताना दिवसभर पुरेसे पाणी पिणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. तसेच सुरुवातीला कमी प्रमाणात सेवन करून शरीराची प्रतिक्रिया पाहणे योग्य ठरते.
प्रत्येकासाठी हा उपाय योग्य असेलच असे नाही
चिया सीड्स नैसर्गिक आणि पौष्टिक असल्या तरी त्यांचे सेवन प्रमाणात करणे गरजेचे आहे. अचानक मोठ्या प्रमाणात फायबर घेतल्यास काही व्यक्तींना गॅस, पोट फुगणे किंवा पोटात अस्वस्थता निर्माण होऊ शकते.
बद्धकोष्ठतेची समस्या वारंवार होत असल्यास केवळ घरगुती उपायांवर अवलंबून राहू नये. अनेक दिवस मलविसर्जन न होणे, मलामध्ये रक्त येणे, अचानक वजन कमी होणे, तीव्र पोटदुखी किंवा सतत उलट्या होणे अशी लक्षणे असल्यास तातडीने वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
महत्त्वाचे : चिया सीड्स पचनक्रियेसाठी फायदेशीर ठरू शकतात; मात्र त्या कोणत्याही आजारावर हमखास उपचार नाहीत. सकाळी रिकाम्या पोटी चिया सीड्सचे सेवन करण्यापूर्वी आपल्या शरीराला ते योग्य आहेत का, याचा विचार करणे आणि विशेषतः काही आजार किंवा औषधोपचार सुरू असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/headache/
