सणासुदीच्या तोंडावर मोदी सरकारचा मोठा निर्णय; साखर-गुळाच्या दरात घसरण, ग्राहकांना मिळणार दिलासा
गणेशोत्सवाच्या तोंडावर सर्वसामान्य ग्राहकांसाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. गेल्या काही दिवसांपासून सातत्याने वाढणाऱ्या साखर आणि गुळाच्या दरात आता घसरण झाली आहे. केंद्र सरकारने परदेशातून तयार साखर आयात करण्यास परवानगी दिल्यानंतर बाजारातील साखरेची उपलब्धता वाढण्यास सुरुवात झाली असून, त्याचा परिणाम घाऊक बाजारातील दरांवर दिसून येत आहे. गेल्या आठवड्यात साखरेच्या दरात किलोमागे सुमारे १५ रुपयांची घट झाली असल्याचे बाजारातील सूत्रांकडून सांगण्यात येत आहे. त्याचबरोबर गुळाच्या दरातही किलोमागे ७ ते ८ रुपयांची घसरण झाली आहे.
गणेशोत्सव, नवरात्र आणि त्यानंतर येणाऱ्या दिवाळीच्या काळात साखर आणि गुळाची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढते. अशा परिस्थितीत दर कमी झाल्याने घरगुती ग्राहकांसह मिठाई, बेकरी, खाद्यपदार्थ आणि इतर प्रक्रिया उद्योगांना काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
जूनपासून साखरेच्या दरात सातत्याने वाढ
गेल्या काही महिन्यांपासून साखरेच्या दरात चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत. विशेषतः जून महिन्यापासून साखरेच्या दरात सातत्याने वाढ होत होती. श्रावण महिन्यात विविध सण-उत्सव असल्याने घरगुती ग्राहकांकडून साखरेची मागणी वाढली होती. त्याचबरोबर मिठाई, बेकरी आणि खाद्यप्रक्रिया उद्योगांकडूनही मोठ्या प्रमाणात साखरेची खरेदी केली जात होती.
Related News
मागील हंगामातील साखरेचे उत्पादन अपेक्षेपेक्षा कमी राहिल्याचा परिणाम बाजारावर झाला. त्यातच पावसाला झालेला विलंब आणि आगामी गळीत हंगाम उशिरा सुरू होण्याची शक्यता यामुळे बाजारात साखरेच्या उपलब्धतेबाबत चिंता निर्माण झाली होती. परिणामी साखरेच्या दरात वाढ झाली. साखरेच्या दरवाढीचा परिणाम गुळाच्या बाजारावरही झाला आणि गुळाचे दरदेखील वाढले.
आयात साखरेमुळे बाजारातील उपलब्धता वाढणार
दरवाढीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी केंद्र सरकारने परदेशातून तयार साखर आयात करण्यास परवानगी दिली आहे. आयात केलेली साखर बाजारात उपलब्ध होऊ लागल्याने पुरवठा वाढण्याची शक्यता आहे. पुरवठा वाढल्यास बाजारातील दरावर दबाव निर्माण होतो आणि त्यातून ग्राहकांना कमी दरात साखर उपलब्ध होण्याची शक्यता असते.
याच पार्श्वभूमीवर गेल्या आठवड्यात साखरेच्या घाऊक दरात किलोमागे सुमारे १५ रुपयांची घट झाल्याचे सांगण्यात येत आहे. साखरेच्या पाठोपाठ गुळाच्या दरातही ७ ते ८ रुपयांची घट झाली आहे. त्यामुळे गणेशोत्सवासाठी मोठ्या प्रमाणात साखर आणि गूळ खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांना काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकतो.
गणेशोत्सवात मागणी वाढणार, तरीही दर नियंत्रणात राहण्याची शक्यता
गणेशोत्सवाच्या काळात मोदक, लाडू, पेढे, विविध मिठाई आणि घरगुती पदार्थ तयार करण्यासाठी साखर आणि गुळाचा मोठ्या प्रमाणात वापर होतो. त्यामुळे या काळात मागणी वाढणे स्वाभाविक आहे. यंदा मात्र मागणी वाढण्याच्या काळातच बाजारात साखरेचा अतिरिक्त पुरवठा उपलब्ध होण्यास सुरुवात झाली आहे.
आगामी काळात नवरात्र आणि दिवाळी हे प्रमुख सण असल्याने साखरेची मागणी आणखी वाढू शकते. त्यामुळे सरकारच्या आयात निर्णयाचा आणि नव्या कोटा पद्धतीचा बाजारावर नेमका किती परिणाम होतो, याकडे व्यापारी तसेच ग्राहकांचे लक्ष लागले आहे.
सरकारची नवीन १५ दिवसांची कोटा पद्धत काय?
साखरेच्या दरवाढीच्या पार्श्वभूमीवर बाजारात साठेबाजी किंवा अतिरिक्त खरेदी झाल्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. सरकारकडून मात्र देशात पुरेसा साखरेचा साठा असल्याचे सांगण्यात आले आहे. बाजारात साखरेचा पुरवठा सुरळीत राहावा आणि कृत्रिम टंचाई निर्माण होऊ नये, यासाठी केंद्र सरकारकडून नवीन कोटा पद्धतीचा अवलंब करण्याची तयारी करण्यात आली आहे.
सप्टेंबरपासून मासिक कोट्याऐवजी १५ दिवसांच्या कोटा पद्धतीचा अवलंब करण्याचा निर्णय घेण्यात येणार आहे. या पद्धतीनुसार साखर कारखान्यांना त्यांच्या निश्चित कोट्यापैकी ४० टक्के साखर पहिल्या आठवड्यात बाजारात विकावी लागणार आहे. त्यानंतर उर्वरित साखर पुढील आठवड्यात विकण्याची व्यवस्था करण्यात येणार आहे.
या नव्या पद्धतीमुळे बाजारात साखरेचा पुरवठा सातत्याने सुरू राहण्यास मदत होऊ शकते. तसेच व्यापारी किंवा इतर घटकांकडून मोठ्या प्रमाणात साठेबाजी केली जात आहे का, यावर सरकारला अधिक प्रभावीपणे लक्ष ठेवता येण्याची शक्यता आहे.
गणेशोत्सवात : मागणी-पुरवठ्यावर सरकारचे लक्ष
१५ दिवसांच्या कोटा पद्धतीमुळे बाजारातील मागणी आणि पुरवठ्याचा अधिक जवळून आढावा घेणे सरकारला शक्य होणार आहे. एखाद्या काळात साखरेची मागणी अचानक वाढल्यास किंवा बाजारात पुरवठा कमी होत असल्याचे दिसून आल्यास सरकार अतिरिक्त कोटा जारी करण्याचा निर्णय घेऊ शकते.
यामुळे साखरेच्या दरात अचानक मोठी वाढ होण्याची शक्यता कमी करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. विशेषतः गणेशोत्सव, नवरात्र आणि दिवाळीसारख्या सणांच्या काळात मागणी वाढत असल्याने बाजारातील पुरवठा व्यवस्थापनाला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
ग्राहकांना किती फायदा मिळणार?
साखरेच्या घाऊक दरात झालेली घट किरकोळ बाजारातही कितपत प्रतिबिंबित होते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. घाऊक बाजारातील दर कमी झाल्यानंतर वाहतूक, व्यापारी मार्जिन आणि इतर खर्चानुसार किरकोळ दरात बदल होऊ शकतो. त्यामुळे ग्राहकांना प्रत्यक्षात किती स्वस्त साखर मिळणार, हे आगामी दिवसांत स्पष्ट होईल.
मात्र साखर आणि गुळाच्या घाऊक दरात झालेली घट आणि बाजारातील उपलब्धता वाढण्याची शक्यता पाहता आगामी सणासुदीच्या काळात ग्राहकांना काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
दरम्यान, साखरेच्या आयातीचा निर्णय, नवीन १५ दिवसांची कोटा पद्धत आणि अतिरिक्त कोटा जारी करण्याची शक्यता यामुळे आगामी काळात साखरेच्या बाजारपेठेतील परिस्थिती स्थिर राहते का, याकडे ग्राहक, व्यापारी आणि साखर उद्योगाचे लक्ष लागले आहे.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/egg-price-hike/
