पाकिस्तानला ज्याची भीती तेच घडले! काश्मीरवर अमेरिकेचे मोठे विधान; पाकिस्तानला थेट दणका

पाकिस्तान

पाकिस्तानला ज्याची भीती तेच घडले! काश्मीरवर अमेरिकेचे मोठे विधान; भारताला मोठा राजनैतिक दिलासा

भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील संबंधांमध्ये काश्मीरचा मुद्दा गेल्या अनेक दशकांपासून अत्यंत संवेदनशील राहिला आहे. काश्मीरच्या प्रश्नावर कोणत्याही तिसऱ्या देशाची मध्यस्थी स्वीकारली जाणार नाही, ही भारताची सातत्याने स्पष्ट भूमिका राहिली आहे. अशातच अमेरिकेकडून काश्मीरबाबत करण्यात आलेल्या एका विधानामुळे पाकिस्तानमध्ये राजकीय आणि राजनैतिक चर्चांना उधाण आले आहे. अमेरिकेचे राजदूत सर्जियो गोर यांनी श्रीनगर दौऱ्यात काश्मीर हा भारताचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग असल्याचे वक्तव्य केल्याने पाकिस्तानने त्यावर तीव्र आक्षेप नोंदवला आहे.

सर्जियो गोर यांच्या या वक्तव्याकडे भारतासाठी महत्त्वपूर्ण राजनैतिक संकेत म्हणून पाहिले जात आहे. विशेष म्हणजे, त्यांच्या वक्तव्यानंतर काही तासांतच पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने प्रतिक्रिया देत या भूमिकेवर नाराजी व्यक्त केली. अमेरिकेच्या राजदूतांचे भाष्य चुकीचे असल्याचा दावा पाकिस्तानकडून करण्यात आला. त्यामुळे काश्मीरच्या मुद्द्यावर भारत, पाकिस्तान आणि अमेरिका यांच्यातील राजनैतिक समीकरण पुन्हा चर्चेत आले आहे.

अमेरिकेच्या राजदूतांचे श्रीनगरमध्ये मोठे वक्तव्य

अमेरिकेचे राजदूत सर्जियो गोर नुकतेच श्रीनगरच्या दौऱ्यावर होते. यावेळी पत्रकारांशी संवाद साधताना त्यांनी काश्मीर हा भारताचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग असल्याचे म्हटले. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे पाकिस्तानमध्ये नाराजीची लाट निर्माण झाली.

Related News

काश्मीरच्या प्रश्नावर पाकिस्तान सातत्याने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर हा मुद्दा उपस्थित करत आला आहे. संयुक्त राष्ट्रांसह विविध आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवर पाकिस्तानकडून काश्मीरचा प्रश्न मांडण्याचा प्रयत्न केला जातो. भारत मात्र काश्मीर हा भारताचा अंतर्गत आणि अविभाज्य भाग असल्याची भूमिका कायम मांडत आला आहे.

अशा परिस्थितीत अमेरिकेच्या राजदूतांकडून भारताच्या महत्त्वपूर्ण भागाचा उल्लेख होणे पाकिस्तानसाठी राजनैतिकदृष्ट्या धक्का मानला जात आहे.

पाकिस्तानकडून अमेरिकेच्या वक्तव्याला विरोध

अमेरिकेच्या राजदूतांच्या वक्तव्यावर पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने तीव्र प्रतिक्रिया दिली. हे भाष्य अत्यंत चुकीचे असल्याचे पाकिस्तानकडून सांगण्यात आले. काश्मीरच्या प्रश्नावर पाकिस्तानची भूमिका बदललेली नसून, हा प्रश्न आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चर्चेचा विषय असल्याचा दावा पाकिस्तानकडून करण्यात आला.

पाकिस्तानच्या या प्रतिक्रियेनंतर भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाकडूनही भूमिका स्पष्ट करण्यात आली. पाकिस्तानकडून करण्यात आलेली प्रतिक्रिया ही हताशेतून आलेली असल्याचे भारताने म्हटले. त्यामुळे या संपूर्ण प्रकरणाला भारत-पाकिस्तानमधील राजनैतिक संघर्षाची नवी किनार मिळाली आहे.

काश्मीरवर भारताची भूमिका कायम स्पष्ट

भारताने काश्मीरच्या मुद्द्यावर सुरुवातीपासूनच स्पष्ट आणि ठाम भूमिका घेतली आहे. भारताच्या मते, जम्मू-काश्मीर हा भारताचा अविभाज्य भाग आहे. त्यामुळे या विषयावर कोणत्याही तिसऱ्या देशाची मध्यस्थी भारताला मान्य नाही.

अमेरिकेने यापूर्वी भारत आणि पाकिस्तानने संवादातून काश्मीरच्या प्रश्नावर मार्ग काढावा, अशी भूमिका घेतली होती. दोन्ही देशांमध्ये तणाव निर्माण झाल्यानंतर अमेरिकेकडून युद्धविराम आणि परिस्थिती नियंत्रणात आणण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.

मात्र, आता अमेरिकेच्या राजदूतांच्या वक्तव्यामुळे या मुद्द्यावर नव्या चर्चेला सुरुवात झाली आहे. अमेरिकेच्या भूमिकेत प्रत्यक्षात कोणताही धोरणात्मक बदल झाला आहे का, याबाबत तज्ज्ञांमध्येही चर्चा सुरू झाली आहे.

पहलगाम हल्ल्यानंतर वाढला होता तणाव

काही काळापूर्वी भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाली होती. पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारताने पाकिस्तान आणि पाकिस्तानव्याप्त भागातील दहशतवादी ठिकाणांवर कारवाई केली. त्यानंतर दोन्ही देशांमध्ये मोठ्या प्रमाणात लष्करी तणाव निर्माण झाला.

या काळात दोन्ही देशांकडून एकमेकांविरोधात लष्करी कारवाया करण्यात आल्या. परिस्थिती अधिक गंभीर होऊ नये यासाठी अमेरिकेसह आंतरराष्ट्रीय स्तरावरून दोन्ही देशांना संयम बाळगण्याचे आणि संघर्ष थांबवण्याचे आवाहन करण्यात आले.

या पार्श्वभूमीवर आता अमेरिकेच्या राजदूतांचे काश्मीरबाबतचे वक्तव्य महत्त्वाचे मानले जात आहे.

अमेरिकेची भूमिका बदलतेय का?

अमेरिका आणि भारत यांच्यातील संबंध गेल्या काही वर्षांत संरक्षण, तंत्रज्ञान, व्यापार आणि सामरिक सहकार्याच्या क्षेत्रात अधिक मजबूत झाले आहेत. दुसरीकडे पाकिस्तानसोबत अमेरिकेचे संबंधही महत्त्वाचे असले तरी त्यांचे स्वरूप बदलत गेले आहे.

विशेषतः पश्चिम आशियातील बदलते राजकीय समीकरण, इराणशी संबंधित तणाव आणि दक्षिण आशियातील भारताचे वाढते सामरिक महत्त्व यामुळे अमेरिकेच्या धोरणाकडे बारकाईने पाहिले जात आहे.

काही तज्ज्ञांच्या मते, अमेरिकेच्या राजदूतांचे वक्तव्य हे भारतासोबतच्या वाढत्या धोरणात्मक संबंधांचे प्रतिबिंब असू शकते. मात्र, केवळ एका वक्तव्यावरून अमेरिकेने काश्मीरबाबत आपली संपूर्ण अधिकृत धोरणात्मक भूमिका बदलली आहे, असा निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरेल.

पाकिस्तानसमोर नवी राजनैतिक अडचण?

काश्मीरचा मुद्दा पाकिस्तानच्या परराष्ट्र धोरणातील प्रमुख विषयांपैकी एक आहे. त्यामुळे अमेरिकेसारख्या प्रभावशाली देशाच्या प्रतिनिधीकडून भारताच्या भूमिकेला अनुकूल ठरणारे वक्तव्य झाल्यास पाकिस्तानसाठी ते निश्चितच अस्वस्थ करणारे ठरू शकते.

भारतासाठी मात्र हे वक्तव्य राजनैतिक पातळीवर महत्त्वपूर्ण ठरले आहे. काश्मीरच्या प्रश्नावर भारताची भूमिका सातत्याने स्पष्ट राहिली असून, कोणत्याही बाह्य मध्यस्थीला विरोध करण्याची भूमिका नवी नाही.

आता अमेरिकेच्या या वक्तव्यावर पुढील काळात पाकिस्तानकडून कोणती भूमिका घेतली जाते आणि अमेरिकेकडून या वक्तव्याबाबत अधिकृत स्पष्टीकरण दिले जाते का, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

एकंदरीत, अमेरिकेच्या राजदूत सर्जियो गोर यांच्या श्रीनगर दौऱ्यातील वक्तव्याने भारत-पाकिस्तानच्या काश्मीर प्रश्नाला पुन्हा एकदा आंतरराष्ट्रीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आणले आहे. पाकिस्तानकडून झालेला तीव्र विरोध आणि भारताची त्यावर आलेली प्रतिक्रिया यामुळे या प्रकरणाचे राजनैतिक महत्त्व आणखी वाढले आहे.

 

Read Also :  https://ajinkyabharat.com/nepal-flood-9/

Related News