Nepal : फक्त 90 मिनिटं महत्त्वाची! नेपाळ-चीन सीमेवर महाअलर्ट; ग्लेशियर सरोवर ओव्हरफ्लो

Nepal

Nepal : फक्त 90 मिनिटं… नेपाळ-चीन सीमेवर महाअलर्ट! ग्लेशियर सरोवर ओव्हरफ्लो; पुन्हा जलप्रलयाचा धोका

काठमांडू : Nepal मध्ये नुकत्याच झालेल्या विनाशकारी प्रलयातून देश सावरत असतानाच आता आणखी एका मोठ्या नैसर्गिक संकटाची शक्यता निर्माण झाली आहे. नेपाळ-चीन सीमेवरील ग्यिरोंग बॉर्डर पोर्ट परिसरात ग्लेशियर तुटल्यामुळे तयार झालेल्या सरोवरातील पाण्याची पातळी झपाट्याने वाढत असून, हे सरोवर ओव्हरफ्लो होण्यास सुरुवात झाल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे या परिसरात पुन्हा मोठ्या जलप्रलयाचा धोका निर्माण झाला आहे. चीनच्या सरकारी माध्यमांनी पुढील 90 मिनिटे अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे म्हटले असून, नेपाळसह चीनमध्येही हाय अलर्ट जारी करण्यात आला आहे.

Nepal मध्ये बुधवारी आलेल्या विनाशकारी पुरामुळे मोठ्या प्रमाणावर जीवित आणि वित्तहानी झाली आहे. या दुर्घटनेत 400 हून अधिक नागरिकांचा मृत्यू झाल्याचे सांगितले जात असून, सुमारे 1,500 जण अद्याप बेपत्ता असल्याची माहिती आहे. हजारो कुटुंबांचे संसार उद्ध्वस्त झाले असून, अनेक भागांमध्ये बचाव आणि मदतकार्य सुरू आहे. मात्र, याचदरम्यान आता सीमेवरील ग्लेशियर सरोवरामुळे नव्या संकटाची चाहूल लागल्याने प्रशासन आणि बचाव पथकांची चिंता वाढली आहे.

ग्लेशियर तुटल्याने तयार झाले सरोवर

Nepal -चीन सीमेवरील ग्यिरोंग बॉर्डर पोर्टजवळ ग्लेशियरचा मोठा भाग तुटल्याने नैसर्गिक पद्धतीने पाण्याचे सरोवर तयार झाले आहे. या सरोवरात हिमखंड, माती आणि दगडांचा मोठा ढिगारा साचल्याचे सांगण्यात येत आहे. त्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात पाणी जमा झाले असून, आता पाणी सरोवराच्या काठावरून बाहेर पडण्यास सुरुवात झाल्याने धोका अधिक गंभीर झाला आहे.

Related News

नैसर्गिक ढिगाऱ्यामुळे तयार झालेला हा जलसाठा अचानक फुटल्यास मोठ्या वेगाने पाणी आणि चिखलाचा प्रवाह खालच्या भागाकडे जाऊ शकतो. त्यामुळे नदी-नाल्यांचा जलस्तर अचानक वाढण्याची शक्यता आहे. परिणामी, आधीच पुराच्या संकटाचा सामना करणाऱ्या Nepal मध्ये आणखी एका जलप्रलयाची परिस्थिती निर्माण होऊ शकते.

Nepal : पुढचे 90 मिनिटे अत्यंत महत्त्वाची

सरोवरातून पाणी बाहेर पडत असल्याची माहिती मिळाल्यानंतर नेपाळी प्रशासनाने बचाव पथकांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य दिले आहे. परिस्थिती अधिक धोकादायक होऊ नये यासाठी नेपाळी सैन्याने काही काळासाठी बचावकार्य थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे. पुढील एक तास 30 मिनिटे म्हणजेच 90 मिनिटे परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवण्यात येणार आहे.

या काळात सरोवरातील पाण्याची पातळी, नदीचा प्रवाह आणि आसपासच्या परिसरातील परिस्थितीचा सतत आढावा घेतला जाणार आहे. नदीकाठच्या भागात असलेल्या बचाव पथकांना तसेच स्थानिक नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

अधिकाऱ्यांच्या मते, सरोवर अचानक फुटल्यास पाण्यासोबत मोठ्या प्रमाणात दगड, माती आणि चिखल वाहून येऊ शकतो. त्यामुळे केवळ पूरच नव्हे तर भूस्खलन आणि इतर नैसर्गिक आपत्तींचाही धोका निर्माण होऊ शकतो.

सरोवरात 25 लाख क्युबिक मीटरहून अधिक पाणी

चीनकडून करण्यात आलेल्या प्राथमिक सर्वेक्षणानुसार, या सरोवरात सध्या 25 लाख क्युबिक मीटरहून अधिक पाणी जमा झाले आहे. यापूर्वी इंजिनीअरिंग टीमने सरोवरात सुमारे 15 ते 20 लाख क्युबिक मीटर पाणी असल्याचा अंदाज व्यक्त केला होता. मात्र, काही काळातच पाण्याच्या साठ्यात मोठी वाढ झाल्याचे दिसून आले आहे.

येत्या तीन दिवसांत आणखी सुमारे 30 लाख क्युबिक मीटर पाणी या सरोवरात जमा होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती. या पाण्याचे प्रमाण किती मोठे आहे, याची कल्पना यावरून येते की, सरोवरातील पाणी जवळपास 1,200 ऑलिम्पिक आकाराच्या जलतरण तलावांएवढे असल्याचे सांगण्यात येत आहे.

चीनकडूनही बचाव पथके हटवली

संकटाची तीव्रता लक्षात घेऊन चीननेही आपल्या बचाव पथकांना आणि वाहनांना प्रभावित क्षेत्रातून सुरक्षित ठिकाणी हलवले आहे. चीनच्या सरकारी माध्यमांच्या माहितीनुसार, सरोवर फुटल्यास परिसरातील डोंगराचा काही भाग कोसळण्याची शक्यता आहे. त्याचबरोबर हिमस्खलन किंवा मोठ्या प्रमाणावर भूस्खलन होण्याची शक्यताही नाकारता येत नाही.

चीनच्या इंजिनीअर्सनी सरोवराचा हवाई सर्वेक्षण करून त्याचे 3D मॉडेलिंग केले आहे. प्राथमिक माहितीनुसार, या सरोवराची लांबी सुमारे 150 मीटर, तर खोली अंदाजे 40 ते 50 मीटर असल्याचे सांगण्यात येत आहे.

पाणी नियंत्रित पद्धतीने बाहेर काढण्याचा प्रयत्न

धोका कमी करण्यासाठी सरोवरातील पाणी नियंत्रित पद्धतीने बाहेर काढण्याच्या पर्यायांवरही विचार सुरू आहे. सरोवराच्या खालच्या भागात कृत्रिम मार्ग किंवा बांध तयार करून पाण्याचा प्रवाह नियंत्रित करण्याच्या उपाययोजनांचा अभ्यास केला जात आहे.

मात्र, सध्या सर्वात मोठी चिंता म्हणजे सरोवरातील पाणी नेमक्या किती वेगाने बाहेर पडणार आणि नैसर्गिक ढिगारा किती काळ पाण्याचा दबाव सहन करू शकणार, ही आहे.

नेपाळNepal आहे.

त्यामुळे Nepal  आणि चीनसाठी पुढील 90 मिनिटे अत्यंत निर्णायक ठरणार आहेत. सरोवराची परिस्थिती नियंत्रणात राहते की अचानक मोठ्या प्रमाणावर पाण्याचा प्रवाह सुरू होतो, यावर पुढील संकटाची तीव्रता अवलंबून आहे. प्रशासनाकडून नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आणि नदी-नाल्यांच्या आसपास जाणे टाळण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे.

 

Read Also :  https://ajinkyabharat.com/nepal-floods/

Related News