J-10CE : चीनने दिली फायटर जेट्स; पाकिस्तानच्या गुप्तचर यंत्रणेला भारताची एकाच गोष्टीची भीती
चीन आणि पाकिस्तानमधील संरक्षण सहकार्यामुळे भारताच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने सातत्याने नवी आव्हाने निर्माण होत आहेत. चीनकडून पाकिस्तानला मिळालेल्या J-10CE फायटर जेट्सची चर्चा गेल्या काही काळापासून सुरू आहे. आता चीनने उझबेकिस्तानलाही J-10CE फायटर जेट्सची डिलिव्हरी सुरू केल्याच्या अहवालांमुळे पाकिस्तानच्या गुप्तचर यंत्रणांची चिंता वाढल्याचे वृत्त आहे. भारत आणि उझबेकिस्तान यांच्यातील वाढते संरक्षण सहकार्य हे त्यामागचे प्रमुख कारण असल्याचे सांगितले जात आहे.
पाकिस्तानला भीती आहे की, उझबेकिस्तानकडे दाखल होणाऱ्या या चिनी लढाऊ विमानांशी संबंधित काही तांत्रिक किंवा ऑपरेशनल माहिती भारतापर्यंत पोहोचू शकते. विशेषतः J-10CE च्या रडार, एव्हिऑनिक्स, इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर आणि क्षेपणास्त्र प्रणालीविषयी माहिती मिळाल्यास भारताला या विमानाविरोधात अधिक प्रभावी रणनीती तयार करता येऊ शकते, अशी पाकिस्तानची चिंता आहे.
उझबेकिस्तानने चीनकडून 24 J-10CE जेट्स घेतले
अहवालांनुसार, उझबेकिस्तानने आपल्या जुन्या सोव्हिएत काळातील MiG-29 आणि Su-27 विमानांच्या जागी आधुनिक फायटर जेट्सचा ताफा उभारण्याच्या दिशेने पावले उचलली आहेत. त्याचाच भाग म्हणून चीनकडून 24 J-10CE मल्टीरोल फायटर जेट्स घेण्याचा करार करण्यात आल्याचे सांगितले जाते.
Related News
Kriti Sanon : कृती सेनॉनच्या कपड्यांवरून उठलेलं वादळ अखेर शमलं; कंपनीने घेतला मोठा निर्णय
FDA : Tukaram Mundhe चा सुट्या तेलावर कडक बडगा; मुख्यमंत्र्यांना करावा लागला हस्तक्षेप, फडणवीस म्हणाले…
‘60-70 कोटी रुपये आले कुठून?’; रूपाली चाकणकरांच्या हॉटेलवरून संगीता तिवारींचे गंभीर सवाल
मोदींची प्रकृती बरी नाही? संजय राऊतांचा मोठा दावा; म्हणाले, ‘थकलेल्या माणसाने देशाचं नेतृत्व करू नये’
मोदींची खुर्ची धोक्यात? संघात नेतृत्वबदलाची चर्चा; संजय राऊतांचा मोठा दावा
अमेरिकेचा व्हिसाबाबत मोठा निर्णय! जगभरातील अर्जदारांना धक्का, मुलाखतींच्या वेळापत्रकात बदल
साखरेच्या भावावर पोस्ट करणं पडलं महागात; सरकारी अधिकाऱ्याचं तडकाफडकी निलंबन
BSNL ग्राहकांना मोठा झटका! स्वस्त प्लॅनची वैधता 30 दिवसांवरून 28 दिवस, जाणून घ्या नवा बदल
Rupali Chakankar : ‘बाई एवढी माया आली कुठून?’ 35 कोटींच्या The Nines हॉटेलवर काँग्रेस नेत्याचा थेट सवाल
Shiv Thakare : “मला लग्नच करायचं नाही!” शिव ठाकरेच्या वक्तव्याने खळबळ; म्हणाला, “सध्या भीतीचं वातावरण…”
Donald Trump Action On India: ट्रम्प यांचा भारताला मोठा दणका! इराणशी व्यवहार केल्याने 4 भारतीय कंपन्यांवर अमेरिकेचे निर्बंध
आदिवासी वसतिगृहांबाबतचा 14 ऑगस्टचा शासन निर्णय रद्द; प्रवेशाची वयाची अटही हटवली
उझबेकिस्तानच्या हवाई दलासाठी ही विमाने महत्त्वाची ठरणार आहेत. J-10CE हे चीनच्या J-10C प्लॅटफॉर्मचे निर्यात रूप असून त्यात आधुनिक रडार, इलेक्ट्रॉनिक युद्ध प्रणाली आणि लांब पल्ल्याच्या हवेतून हवेत मारा करणाऱ्या क्षेपणास्त्रांचा समावेश आहे.
J-10CE मध्ये कोणती आधुनिक यंत्रणा?
J-10CE ला आधुनिक बहुउद्देशीय लढाऊ विमान म्हणून पाहिले जाते. या विमानामध्ये AESA रडार, इन्फ्रारेड सर्च अँड ट्रॅक (IRST), इलेक्ट्रॉनिक काउंटरमेजर सिस्टम आणि विविध प्रकारच्या शस्त्र प्रणालींचा वापर केला जातो.
यातील सर्वाधिक चर्चेत असलेली प्रणाली म्हणजे चीनचे PL-15 लांब पल्ल्याचे हवेतून हवेत मारा करणारे क्षेपणास्त्र. यामुळे विमानाला Beyond Visual Range म्हणजेच वैमानिकाला शत्रूचे विमान प्रत्यक्ष डोळ्यांनी दिसण्यापूर्वीच त्याच्यावर कारवाई करण्याची क्षमता मिळू शकते.
याशिवाय आधुनिक हेल्मेट-माउंटेड डिस्प्ले आणि वैमानिकाला युद्धक्षेत्राची अधिक माहिती उपलब्ध करून देणाऱ्या प्रणालींमुळे J-10CE ची लढाऊ क्षमता वाढते.
पाकिस्तानला भारताची नेमकी कोणती भीती?
J-10CE पाकिस्तानच्या हवाई दलातील महत्त्वाच्या लढाऊ विमानांपैकी एक आहे. भारत आणि पाकिस्तानमधील भविष्यातील हवाई संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर या विमानाची क्षमता पाकिस्तानसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
यामुळेच पाकिस्तानच्या सुरक्षा आणि गुप्तचर यंत्रणांना चिंता आहे की, भारताला उझबेकिस्तानमार्गे J-10CE शी संबंधित काही माहिती अप्रत्यक्षपणे मिळू शकते.
विशेषतः विमानाच्या देखभाल प्रक्रियेची माहिती, तांत्रिक कागदपत्रे, एव्हिऑनिक्सची रचना किंवा काही ऑपरेशनल बाबी उपलब्ध झाल्यास भारताला J-10CE ची ताकद आणि मर्यादा समजून घेण्यास मदत होऊ शकते, असा पाकिस्तानचा अंदाज आहे.
भारत-उझबेकिस्तान संरक्षण सहकार्य ठरतंय महत्त्वाचं
भारत आणि उझबेकिस्तान यांच्यात गेल्या काही वर्षांत संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्य वाढले आहे. दोन्ही देशांमध्ये संयुक्त लष्करी सराव, संरक्षणविषयक संवाद आणि सुरक्षा क्षेत्रातील सहकार्याचे विविध उपक्रम झाले आहेत.
याच पार्श्वभूमीवर पाकिस्तानला भीती वाटत आहे की, उझबेकिस्तानकडे असलेल्या चिनी J-10CE विमानांविषयी काही माहिती भारताला मिळू शकते.
मात्र, भारताला J-10CE चे गुप्त तांत्रिक तपशील प्रत्यक्षात मिळाले आहेत, याचा सार्वजनिकरीत्या ठोस पुरावा उपलब्ध नाही. त्यामुळे ही बाब सध्या पाकिस्तानच्या संभाव्य चिंता आणि सुरक्षा आकलनाच्या स्वरूपात पाहणे अधिक योग्य ठरेल.
राफेल आणि SU-30MKI विरुद्ध J-10CE किती प्रभावी?
J-10CE ची तुलना अनेकदा भारताच्या Rafale आणि Su-30MKI सारख्या लढाऊ विमानांशी केली जाते. मात्र, केवळ विमानाच्या एका वैशिष्ट्यावरून त्याची संपूर्ण लढाऊ क्षमता ठरवता येत नाही.
आधुनिक हवाई युद्धात रडार, क्षेपणास्त्रे, इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर, डेटा-लिंक, वैमानिकांचे प्रशिक्षण, AWACS आणि जमिनीवरील हवाई संरक्षण यांसारख्या अनेक घटकांचा एकत्रित परिणाम होतो.
त्यामुळे J-10CE ला भारतासाठी आव्हानात्मक प्लॅटफॉर्म मानले जात असले तरी, त्याची तुलना केवळ एका विमानाच्या क्षमतेशी करणे अपुरे ठरते.
भारताला J-10CE ची ‘काट’ कळेल का?
पाकिस्तानची मुख्य चिंता याच मुद्द्यावर केंद्रित आहे. जर भारताला J-10CE च्या कार्यपद्धती, इलेक्ट्रॉनिक सिग्नेचर, रडारची वैशिष्ट्ये किंवा शस्त्र प्रणालींबाबत विश्वसनीय माहिती मिळाली, तर भारतीय हवाई दलाला या विमानाविरुद्ध प्रतिकारात्मक उपाययोजना विकसित करण्यास मदत होऊ शकते.
मात्र, अशा संवेदनशील लष्करी माहितीपर्यंत प्रत्यक्ष प्रवेश मिळणे सोपे नसते. चीनकडून निर्यात केलेल्या लढाऊ विमानांची तांत्रिक माहिती संरक्षित ठेवण्यासाठी विविध सुरक्षा व्यवस्था असतात. त्यामुळे उझबेकिस्तानकडे J-10CE दाखल झाले म्हणून भारताला आपोआप या विमानाचे ‘सीक्रेट्स’ मिळतील, असे म्हणता येणार नाही.
पाकिस्तानची चिंता का वाढली?
चीन-पाकिस्तान संरक्षण संबंध अत्यंत मजबूत आहेत. J-10CE, JF-17 आणि इतर संरक्षण प्रणालींमुळे पाकिस्तानच्या हवाई क्षमतेत चीनची भूमिका वाढली आहे. अशा परिस्थितीत चीनने उझबेकिस्तानला याच प्रकारचे विमान देणे आणि त्याच वेळी भारताचे उझबेकिस्तानसोबत वाढते संरक्षण सहकार्य हे पाकिस्तानसाठी संवेदनशील समीकरण ठरत आहे.
पाकिस्तानला सर्वाधिक भीती ही आहे की, मध्य आशियातील भारताच्या वाढत्या संरक्षण आणि सुरक्षा सहकार्यामुळे भविष्यात चिनी निर्यात लष्करी प्रणालींबाबत अधिक माहिती भारतापर्यंत पोहोचू शकते.
J-10CE मुळे पाकिस्तानच्या हवाई दलाला निश्चितच आधुनिक लढाऊ क्षमता मिळाली आहे. मात्र, उझबेकिस्तानकडेही हे विमान दाखल झाल्याने भारताला त्याचे गुप्त तांत्रिक तपशील मिळतील, असा थेट निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही. सध्या पाकिस्तानची चिंता ही भारत-उझबेकिस्तान वाढते संरक्षण सहकार्य आणि त्यातून निर्माण होऊ शकणाऱ्या संभाव्य माहितीच्या देवाणघेवाणीशी संबंधित असल्याचे दिसते. भविष्यात या समीकरणाचा भारत-पाकिस्तान हवाई सामर्थ्यावर नेमका किती परिणाम होतो, याकडे संरक्षण क्षेत्राचे लक्ष असेल.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/donald-trump-action-on-india/
