दर महिन्याला पगार येतो, पण पैसे पुरत नाहीत? 80-20 चा हा नियम ठरू शकतो फायदेशीर
Money Saving Tips : दर महिन्याला पगार खात्यात जमा झाला की, अनेक जण यावेळी खर्चाचे योग्य नियोजन करून पैसे वाचवायचे असा संकल्प करतात. मात्र महिना पुढे सरकत जातो तसा घरखर्च, EMI, किराणा, प्रवास, ऑनलाइन शॉपिंग, बाहेरचे जेवण आणि इतर छोट्या-मोठ्या खर्चामुळे बजेट बिघडते. महिन्याच्या अखेरीस बचत तर दूरच, पण काही वेळा अतिरिक्त खर्चासाठी कर्ज किंवा क्रेडिट कार्डचा आधार घ्यावा लागतो.
अशा परिस्थितीत तुमचे उत्पन्न कमी आहेच असे नाही. अनेकदा पैशांचे योग्य नियोजन आणि खर्चावर नियंत्रण नसणे हे देखील महत्त्वाचे कारण असू शकते. त्यामुळे आर्थिक शिस्त लावण्यासाठी 80-20 नियमाचा वापर करता येऊ शकतो. हा कोणतीही सरकारी योजना किंवा गुंतवणूक योजना नसून, उत्पन्न, खर्च आणि बचतीचे नियोजन करण्याची एक सोपी पद्धत आहे.
80-20 नियम म्हणजे काय?
80-20 नियमाचा साधा अर्थ असा की, आपल्या उत्पन्नातील सुमारे 80 टक्के रक्कम गरजेच्या आणि नियोजित खर्चासाठी, तर किमान 20 टक्के रक्कम बचतीसाठी ठेवण्याचा प्रयत्न करणे. प्रत्येक व्यक्तीने अगदी याच प्रमाणात पैसे विभागले पाहिजेत, असा कठोर नियम नाही. तुमचे उत्पन्न, कुटुंबातील सदस्य, कर्ज, घरभाडे आणि इतर जबाबदाऱ्या यानुसार हे प्रमाण बदलू शकते.
Related News
Bank Strike: 11 सप्टेंबरला देशभरातील बँका बंद? कर्मचाऱ्यांचा मोठा संप, जाणून घ्या संपूर्ण अपडेट
भाजपला मोठा धक्का! स्टार अभिनेत्याने सोडली साथ; थलपती विजय यांच्या पक्षात जाणार?
अमराठी रिक्षाचालकांना दणका! मराठी नाही बोलल्यास परवाना निलंबित; प्रताप सरनाईकांचा मोठा इशारा
CM Vijay: LPG सिलिंडरवर विजय सरकारचा मोठा निर्णय; वर्षाला 3 सिलिंडरचे पैसे थेट खात्यात जमा!
Gold Silver Rate: अरेरे! सणासुदीला सोन्याला पुन्हा झळाळी; चार दिवसांत तब्बल 8,400 रुपयांनी भाववाढ
Shirdi Saibaba : शिर्डीत साईबाबांच्या प्रसादाच्या दरात वाढ होणार? साखरेच्या दरवाढीने व्यापाऱ्यांची चिंता वाढली
‘आता सुट्टी नाही!’ शिष्टमंडळ येण्याआधीच मनोज जरांगे पाटलांचा सरकारला थेट इशारा
अमरावती रुग्णालयात भीषण आग; 3 नवजात बालकांचा मृत्यू, बावनकुळेंचा दोषींना इशारा
“GPay आहे का?” चिमुकल्याला रितेश देशमुखचा सवाल; पापाराझीने दिले 100 रुपये, आता शोधतोय त्याचा नंबर
माझगावच्या गणेश मिरवणुकीवर अंडी-दगडफेक? नितेश राणेंचा थेट इशारा; म्हणाले, ‘ईद पण येतेय लक्षात ठेवा’
8th Pay Commission: 50 लाख कर्मचाऱ्यांची चांदी! ₹18,000 बेसिक पगार थेट ₹68,940 होणार?
अमरावतीत नवजात शिशू कक्षाला भीषण आग; 3 चिमुकल्यांचा मृत्यू, रवी राणांचा डॉक्टरांवर गंभीर आरोप
उदाहरणार्थ, एखाद्या व्यक्तीचा मासिक पगार 50 हजार रुपये असेल, तर 80-20 नियमानुसार सुमारे 40 हजार रुपये आवश्यक खर्चांसाठी आणि 10 हजार रुपये बचतीसाठी ठेवण्याचे लक्ष्य ठेवता येईल. सुरुवातीला 20 टक्के बचत करणे शक्य नसेल, तर कमी रकमेपासून सुरुवात करून हळूहळू बचतीचे प्रमाण वाढवता येते.
या नियमाचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे बचत ही महिन्याच्या शेवटी उरलेल्या पैशातून करण्याऐवजी सुरुवातीलाच करण्याची सवय लागते.
सर्वप्रथम मोठे खर्च ओळखा
बचत सुरू करण्यापूर्वी तुमचे पैसे नेमके कुठे खर्च होतात हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी एका महिन्यातील प्रत्येक खर्चाची नोंद करा. घरभाडे, EMI, वीज बिल, किराणा, मुलांची फी, प्रवास, मोबाईल आणि इंटरनेट बिल यांसारख्या आवश्यक खर्चांसोबतच चहा-कॉफी, ऑनलाइन फूड ऑर्डर, शॉपिंग, मनोरंजन आणि इतर छोट्या खर्चांचीही नोंद करा.
अनेक वेळा छोट्या-छोट्या खर्चांची बेरीज मोठी होते. उदाहरणार्थ, वारंवार ऑनलाइन फूड ऑर्डर करणे किंवा गरज नसताना ऑनलाइन वस्तू खरेदी करणे महिन्याच्या बजेटवर परिणाम करू शकते.
खर्चाची यादी तयार केल्यानंतर त्यातील गरजेचे, कमी करता येणारे आणि पूर्णपणे टाळता येणारे खर्च वेगळे करा. यामुळे बचतीसाठी जागा निर्माण होऊ शकते.
पगार मिळताच बचत करा
80-20 नियमाचा वापर करताना एक महत्त्वाची सवय म्हणजे “आधी बचत, नंतर खर्च”. अनेक जण महिनाभर खर्च केल्यानंतर शेवटी जे पैसे उरतील ते बचत करण्याचा विचार करतात. प्रत्यक्षात अनेकदा महिन्याच्या अखेरीस पैसे शिल्लक राहत नाहीत.
त्यामुळे पगार खात्यात जमा झाल्यानंतर ठराविक रक्कम वेगळ्या बचत खात्यात किंवा तुमच्या आर्थिक उद्दिष्टानुसार योग्य पर्यायात ठेवण्याची सवय लावता येते. उदाहरणार्थ, 50 हजार रुपये पगार असल्यास सुरुवातीला 5 हजार रुपये बाजूला काढण्यापासून सुरुवात करता येईल. परिस्थिती सुधारल्यानंतर ही रक्कम 7 हजार किंवा 10 हजार रुपयांपर्यंत वाढवता येऊ शकते.
गरज आणि इच्छा यातील फरक समजून घ्या
बचत करताना प्रत्येक खर्च बंद करणे आवश्यक नाही. मात्र गरज आणि इच्छा यातील फरक समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
घरभाडे, किराणा, औषधे, शिक्षण, वीज बिल यांसारखे खर्च आवश्यक असू शकतात. दुसरीकडे, केवळ ऑफर आहे म्हणून वस्तू खरेदी करणे, वारंवार बाहेर जेवणे किंवा वापरात नसलेल्या डिजिटल सबस्क्रिप्शनसाठी पैसे देणे हे खर्च कमी करता येऊ शकतात.
प्रत्येक खरेदीपूर्वी स्वतःला एक साधा प्रश्न विचारा—“ही वस्तू मला खरोखर आवश्यक आहे का?” हा प्रश्न अनावश्यक खर्चावर नियंत्रण मिळवण्यास मदत करू शकतो.
कर्जाच्या बाबतीतही 80-20 नियम उपयोगी
जर तुमच्यावर अनेक प्रकारची कर्जे असतील, तर आर्थिक नियोजन करताना त्यांचा व्याजदर तपासा. सामान्यतः ज्या कर्जावर अधिक व्याज लागत आहे, त्याच्या परतफेडीला प्राधान्य देणे दीर्घकाळात फायदेशीर ठरू शकते.
उच्च व्याजाच्या कर्जाचा बोजा कमी झाल्यानंतर भविष्यातील उत्पन्नातील अधिक रक्कम बचत किंवा इतर आर्थिक उद्दिष्टांसाठी वापरता येऊ शकते. मात्र कोणतेही कर्ज फेडताना त्याच्या अटी, शुल्क आणि तुमची एकूण आर्थिक परिस्थिती लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
गुंतवणुकीतही नियोजन महत्त्वाचे
80-20 नियमाचा वापर केवळ खर्च आणि बचतीपुरता मर्यादित नाही. तुमच्या आर्थिक उद्दिष्टांनुसार गुंतवणुकीचे नियोजन करतानाही शिस्त महत्त्वाची आहे.
गुंतवणूक करण्यापूर्वी आपत्कालीन निधी, विमा, कर्जाची स्थिती आणि भविष्यातील आर्थिक उद्दिष्टे यांचा विचार करा. कोणतीही गुंतवणूक करण्यापूर्वी तिची जोखीम, परतावा, कालावधी आणि तुमच्या गरजांशी असलेली सुसंगतता समजून घेणे आवश्यक आहे. केवळ इतर व्यक्ती करत आहेत म्हणून एखाद्या पर्यायात पैसे गुंतवणे टाळावे.
दर महिन्याला बजेटचा आढावा घ्या
80-20 नियम एकदा ठरवून विसरून जाण्यापेक्षा दर महिन्याला त्याचा आढावा घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे. महिन्याच्या शेवटी बँक स्टेटमेंट आणि खर्चाची यादी तपासा.
सर्वाधिक पैसे कुठे खर्च झाले? कोणता खर्च अपेक्षेपेक्षा वाढला? कोणता खर्च पुढील महिन्यात कमी करता येईल? या प्रश्नांची उत्तरे शोधा. यामुळे हळूहळू तुमच्या खर्चाच्या सवयी समोर येतील.
सुरुवातीला 20 टक्के बचत शक्य नसेल तरी चिंता नको
प्रत्येकासाठी 20 टक्के बचत करणे शक्य असेलच असे नाही. विशेषतः मोठे घरभाडे, EMI किंवा कौटुंबिक जबाबदाऱ्या असतील तर सुरुवातीला बचतीचे प्रमाण कमी असू शकते.
अशावेळी 5 किंवा 10 टक्के बचतीपासून सुरुवात करणेही चांगले. मुख्य उद्देश आर्थिक शिस्त निर्माण करणे हा आहे. उत्पन्न वाढल्यावर किंवा काही खर्च कमी झाल्यावर बचतीचे प्रमाण हळूहळू वाढवता येते.
थोडक्यात, 80-20 नियम हा पैसे वाचवण्यासाठीचा कठोर फॉर्म्युला नसून उत्पन्नाचा मोठा हिस्सा कुठे जातो हे समजून घेऊन बचतीला प्राधान्य देण्याची आर्थिक सवय आहे. पगार कितीही असो, खर्चाची नोंद, अनावश्यक खर्चावर नियंत्रण आणि पगार मिळताच ठराविक रक्कम बाजूला ठेवण्याची सवय लावल्यास आर्थिक नियोजन अधिक शिस्तबद्ध करता येऊ शकते. मात्र बचत आणि गुंतवणुकीचे प्रमाण प्रत्येकाच्या वैयक्तिक आर्थिक परिस्थितीनुसार ठरवणे योग्य ठरेल.
Read Also : https://ajinkyabharat.com/cheque-book/
