इराणची नाकेबंदी, तरीही अमेरिकेचा तेलाचा खेळ सुरू! होर्मुझमधून रोज 1 कोटी बॅरेल तेल बाहेर?

इराण

अमेरिकेकडून रात्रीच्या अंधारात इराणविरोधात छुपा डाव; होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील ‘गुप्त ऑपरेशन’चा दावा

इराण आणि अमेरिकेतील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर होर्मुझच्या सामुद्रधुनीबाबत एक धक्कादायक दावा समोर आला आहे. अमेरिकन सैन्याकडून या सामुद्रधुनीतून तेलवाहतूक सुरू ठेवण्यासाठी गुप्त पद्धतीने विशेष मार्गाचा वापर केला जात असल्याचे वृत्त आहे. इराणकडून होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर दबाव असतानाही दररोज मोठ्या प्रमाणात तेलाची वाहतूक सुरू असल्याचा दावा काही मीडिया रिपोर्ट्समध्ये करण्यात आला आहे.

रिपोर्टनुसार, अमेरिकन सैन्याच्या संरक्षणाखाली तेलवाहू जहाजांची ये-जा सुरू असून, या जहाजांना होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यासाठी दक्षिणेकडील मार्गाचा वापर केला जात आहे. या कथित ऑपरेशनमध्ये दररोज सुमारे 1 कोटी बॅरेल तेलाची वाहतूक होत असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. मात्र, या दाव्यांबाबत अमेरिकन सरकारकडून अधिकृतपणे सर्व तपशील सार्वजनिक करण्यात आलेले नाहीत.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत अमेरिकेचा गुप्त प्लॅन?

मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, मागील काही आठवड्यांपासून अमेरिकन सैन्याने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या दक्षिणेकडील भागावर विशेष लक्ष केंद्रित केले आहे. या मार्गातून तेलवाहू जहाजांना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्याची व्यवस्था करण्यात आल्याचा दावा करण्यात येत आहे.

Related News

या ऑपरेशनमध्ये सुमारे 15 ते 20 तेल टँकरचा समावेश असल्याचेही रिपोर्टमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. ही जहाजे ओमानच्या किनाऱ्याजवळून जाणाऱ्या दक्षिणेकडील मार्गाचा वापर करत असल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे इराणच्या संभाव्य हस्तक्षेपापासून तेलवाहतूक सुरक्षित ठेवण्याचा अमेरिकेचा प्रयत्न असल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे.

होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाच्या तेलवाहतूक मार्गांपैकी एक आहे. त्यामुळे या भागातील कोणत्याही लष्करी किंवा सामरिक हालचालीचा थेट परिणाम जागतिक ऊर्जा बाजारावर होऊ शकतो.

रात्रीच्या अंधारात जहाजांची ये-जा?

रिपोर्टमध्ये करण्यात आलेल्या दाव्यानुसार, या संपूर्ण ऑपरेशनमध्ये रात्रीच्या वेळेला विशेष महत्त्व दिले जात आहे. तेलवाहू जहाजांच्या येण्या-जाण्याच्या वेळा आधीच निश्चित केल्या जातात. एका बाजूने तेलाने भरलेली जहाजे बाहेर जात असताना दुसऱ्या बाजूने रिकामे टँकर आत आणले जात असल्याचे सांगितले जाते.

ही रिकामी जहाजे आखाती भागातील बंदरांमध्ये पोहोचल्यानंतर त्यामध्ये तेल भरले जाते. त्यानंतर पुन्हा त्याच मार्गाने बाहेर काढण्याची प्रक्रिया सुरू असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

यामुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत रात्रीच्या वेळी जहाजांची मोठी हालचाल होत असल्याचे रिपोर्टमध्ये नमूद करण्यात आले आहे. मात्र, या ऑपरेशनची नेमकी व्याप्ती आणि त्यात सहभागी जहाजांची संख्या याबाबत स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही.

अमेरिकन फायटर जेट्सकडून जहाजांना संरक्षण

या कथित मोहिमेचा सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे जहाजांना दिले जाणारे हवाई संरक्षण. रिपोर्टनुसार, अमेरिकेची लढाऊ विमाने तेलवाहू जहाजांच्या सुरक्षेसाठी तैनात करण्यात आली आहेत.

इराणकडून संभाव्य ड्रोन हल्ले किंवा क्रूझ क्षेपणास्त्रांचा धोका लक्षात घेऊन ही हवाई सुरक्षा व्यवस्था करण्यात आल्याचे सांगितले जाते. अमेरिकन सैन्याचा उद्देश केवळ तेलवाहू जहाजांचे संरक्षण करणे नसून, रिकाम्या टँकरना देखील सुरक्षितपणे सामुद्रधुनीत प्रवेश मिळवून देणे असल्याचा दावा आहे.

या संपूर्ण व्यवस्थेमुळे अमेरिकन सैन्याला होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील महत्त्वाच्या मार्गावर सामरिक फायदा मिळत असल्याचे विश्लेषण केले जात आहे.

इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सवर लक्ष

रिपोर्टमध्ये एका अमेरिकन अधिकाऱ्याच्या हवाल्याने इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सकडून जहाजांना त्रास देण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. मात्र, सामुद्रधुनीवरील महत्त्वाच्या मार्गांवर नियंत्रण अमेरिकेकडे असल्याचा दावा संबंधित अधिकाऱ्याने केल्याचे वृत्त आहे.

जर हा दावा खरा ठरला, तर इराणच्या दबावाच्या काळातही अमेरिकेने तेलाची आंतरराष्ट्रीय वाहतूक सुरू ठेवण्यासाठी मोठी लष्करी आणि सामरिक यंत्रणा उभी केली असल्याचे स्पष्ट होऊ शकते.

मात्र, या संदर्भातील अनेक तपशील अद्याप गोपनीय असल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे रिपोर्टमध्ये करण्यात आलेले सर्व दावे स्वतंत्रपणे पडताळले गेलेले आहेत, असे म्हणता येणार नाही.

फोर्ट ब्रॅगमधून संपूर्ण ऑपरेशनवर नजर?

रिपोर्टनुसार, या कथित ऑपरेशनवर अमेरिकेतील नॉर्थ कॅरोलिना येथील फोर्ट ब्रॅगमधील लष्करी यंत्रणेकडून लक्ष ठेवले जात असल्याचे सांगण्यात आले आहे. आखाती भागातील अमेरिकेच्या मित्रदेशांकडूनही या मोहिमेला सहकार्य मिळत असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

तेलवाहू जहाजे, रिकामे टँकर आणि त्यांच्या प्रवासाच्या वेळांची यादी तयार केली जाते. त्यानुसार जहाजांच्या हालचालींचे नियोजन केले जात असल्याचे सांगितले जाते.

रात्रीच्या वेळी जहाजांच्या हालचाली वाढवून संभाव्य धोके कमी करण्याचा प्रयत्न केला जात असल्याचेही रिपोर्टमध्ये नमूद आहे. मात्र, या संपूर्ण ऑपरेशनची अधिकृत माहिती अद्याप समोर आलेली नाही.

जागतिक तेल बाजारावर काय परिणाम होणार?

होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. या मार्गातून मोठ्या प्रमाणात कच्च्या तेलाची वाहतूक होते. त्यामुळे सामुद्रधुनीतील वाहतूक थांबली किंवा मोठ्या प्रमाणात बाधित झाली, तर त्याचा परिणाम कच्च्या तेलाच्या किमतींपासून पेट्रोल-डिझेलच्या दरांपर्यंत होऊ शकतो.

अमेरिकेकडून कथितरित्या तेलवाहतूक सुरू ठेवण्यासाठी विशेष सुरक्षा व्यवस्था करण्यात आली असल्यास, जागतिक बाजारपेठेला तेलपुरवठा सुरू ठेवण्याचा हा महत्त्वाचा प्रयत्न मानला जाऊ शकतो.

दुसरीकडे, इराणकडून या हालचालींना कसा प्रतिसाद दिला जातो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील तणाव वाढल्यास अमेरिका आणि इराणमधील संघर्ष आणखी तीव्र होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

अमेरिकेच्या ‘गुप्त ऑपरेशन’चा दावा किती खरा?

अमेरिकन सैन्याच्या कथित गुप्त ऑपरेशनबाबत समोर आलेल्या वृत्तामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात खळबळ उडू शकते. मात्र, दररोज 1 कोटी बॅरेल तेलाची वाहतूक, 15 ते 20 टँकरची ये-जा आणि अमेरिकन सैन्याच्या संरक्षणाखाली सुरू असलेल्या या मोहिमेचे सर्व तपशील अधिकृत स्रोतांकडून स्पष्ट झालेले नाहीत.

त्यामुळे या रिपोर्टमधील दाव्यांकडे सावधपणे पाहणे आवश्यक आहे. तरीही, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत अमेरिकेची लष्करी उपस्थिती आणि तेलवाहतुकीचे संरक्षण हा सध्याच्या भू-राजकीय संघर्षातील अत्यंत महत्त्वाचा मुद्दा ठरत आहे. इराण-अमेरिका तणावाच्या पार्श्वभूमीवर या भागातील प्रत्येक हालचालीचा परिणाम केवळ आखाती देशांवर नव्हे, तर संपूर्ण जगाच्या ऊर्जा बाजारावर होण्याची शक्यता आहे.

 

Read Also :  https://ajinkyabharat.com/solar-eclipse-due-to-cricket-sudden-attraction-in-the-hundred-match/

Related News