शिवसेना कोणाची? सुप्रीम कोर्टातील सुनावणी निर्णायक टप्प्यावर; आज काय होणार?

शिवसेना

शिवसेना नाव आणि धनुष्यबाण चिन्हावर सुप्रीम कोर्टात निर्णायक सुनावणी; आज काय घडणार? राज्याचे लक्ष सर्वोच्च न्यायालयाकडे

शिवसेना नाव आणि चिन्हाच्या वादाला सर्वोच्च न्यायालयात नवे वळण

शिवसेना पक्षाचे नाव आणि धनुष्यबाण चिन्ह कोणाकडे राहणार, या महाराष्ट्राच्या राजकारणातील सर्वाधिक चर्चेच्या वादावर सर्वोच्च न्यायालयात सुरू असलेली सुनावणी आता निर्णायक टप्प्यात पोहोचली आहे. चार वर्षांपूर्वी शिवसेनेत झालेल्या मोठ्या फुटीनंतर निर्माण झालेला हा वाद अद्याप कायम असून, आज दुपारी होणाऱ्या सुनावणीकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे. उद्धव ठाकरे गट आणि मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेना या दोन्ही बाजूंकडून न्यायालयात जोरदार युक्तिवाद सुरू आहेत.

निवडणूक आयोगाने यापूर्वी दिलेल्या निर्णयानुसार अधिकृत शिवसेना पक्ष आणि धनुष्यबाण चिन्ह हे एकनाथ शिंदे गटाला देण्यात आले होते. मात्र या निर्णयाला उद्धव ठाकरे गटाने सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान दिले आहे. त्यामुळे या प्रकरणाची नियमित सुनावणी सध्या सर्वोच्च न्यायालयात सुरू आहे.

कपिल सिब्बल यांचा आयोगाच्या निर्णयावर जोरदार आक्षेप

काल झालेल्या सुनावणीत उद्धव ठाकरे गटाचे ज्येष्ठ वकील कपिल सिब्बल यांनी निवडणूक आयोगाच्या निर्णयावर अनेक कायदेशीर मुद्दे उपस्थित केले. आयोगाने विधिमंडळ पक्षातील संख्याबळाला प्राधान्य देत निर्णय घेतल्याचा त्यांनी आक्षेप घेतला.

Related News

सिब्बल यांनी न्यायालयात युक्तिवाद करताना सांगितले की, “विधिमंडळ पक्ष हा राजकीय पक्षाचा केवळ एक भाग असतो. तो संपूर्ण राजकीय पक्षाचे प्रतिनिधित्व करत नाही. एखाद्या पक्षाची अंतर्गत रचना, त्याची घटना किंवा संघटनात्मक वैधता ठरवण्याचा अधिकार निवडणूक आयोगाला नाही.”

त्यांच्या मते, पक्षाची मूळ ओळख आणि संघटनात्मक रचना यांचा विचार न करता केवळ आमदारांच्या संख्येच्या आधारे निर्णय देणे हे योग्य ठरत नाही. याच मुद्द्यावरून ठाकरे गटाने आयोगाचा निर्णय आव्हानित केला आहे.

सरन्यायाधीशांनी उपस्थित केले महत्त्वाचे प्रश्न

सुनावणीदरम्यान सरन्यायाधीशांनीही काही महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित केले. विशेषतः पक्षाच्या घटनेतील कलम ११-अ संदर्भातील कागदपत्रांवर त्यांनी स्पष्टीकरण मागितले.

न्यायालयाने विचारले की, “कलम ११-अ जानेवारी २०१३ मध्ये निवडणूक आयोगाला सादर करण्यात आले होते का? तसेच त्या कागदपत्रावरील स्वाक्षरीची आपण पुष्टी करू शकता का?”

या प्रश्नांमुळे पक्षाच्या अंतर्गत घटनात्मक प्रक्रियेवर न्यायालयाचे विशेष लक्ष असल्याचे स्पष्ट झाले. या मुद्द्यांवरील उत्तरांवर पुढील सुनावणीतील युक्तिवाद अवलंबून राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

आजच्या सुनावणीत नेमके काय होणार?

आज दुपारी दोन वाजता या प्रकरणावर पुन्हा सुनावणी होणार आहे. सुरुवातीला कपिल सिब्बल ठाकरे गटाची बाजू पुढे मांडणार आहेत. त्यानंतर ठाकरे गटातील आणखी एक वकील न्यायालयासमोर काही महत्त्वाचे मुद्दे मांडतील.

यानंतर मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेच्या वतीने ज्येष्ठ वकील मेहता आणि कौल न्यायालयात प्रतियुक्तिवाद करतील. ठाकरे गटाने काल मांडलेल्या प्रत्येक मुद्द्याला शिंदे गटाकडून कायदेशीर उत्तर दिले जाणार असल्याचे सांगितले जात आहे.

दोन्ही बाजूंचा युक्तिवाद पूर्ण झाल्यानंतर न्यायालय पुढील सुनावणीची दिशा निश्चित करेल किंवा आवश्यक असल्यास पुढील तारखाही जाहीर करू शकते.

निवडणूक आयोगाच्या निर्णयाभोवती केंद्रित वाद

या संपूर्ण प्रकरणातील मुख्य प्रश्न म्हणजे निवडणूक आयोगाने घेतलेला निर्णय योग्य होता का? आयोगाने पक्षातील आमदारांच्या संख्येला महत्त्व देत अधिकृत शिवसेना म्हणून शिंदे गटाला मान्यता दिली होती.

मात्र ठाकरे गटाचा दावा असा आहे की, राजकीय पक्षाची खरी ओळख केवळ विधिमंडळ पक्षावर ठरत नाही. पक्षाची संघटनात्मक रचना, सदस्यसंख्या, पक्षघटना आणि मूळ नेतृत्व या सर्व बाबींचाही विचार होणे आवश्यक आहे. त्यामुळे आयोगाचा निर्णय कायदेशीर कसोटीवर टिकत नाही, असे त्यांचे म्हणणे आहे.

दुसरीकडे शिंदे गट आयोगाच्या निर्णयाचे समर्थन करत असून, तो कायद्यानुसार आणि उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे देण्यात आल्याचा दावा करत आहे.

कोर्टाबाहेरील राजकीय वातावरणही तापले

सुनावणीनंतर न्यायालयाबाहेरही राजकीय वातावरण चांगलेच तापलेले दिसून आले. ठाकरे गटाचे खासदार संजय राऊत यांनी न्यायालयातून बाहेर पडताना विजयाचे चिन्ह दाखवले. त्यांच्या या कृतीची राजकीय वर्तुळात मोठी चर्चा झाली.

यावर प्रतिक्रिया देताना शिंदे गटाचे खासदार राहुल शेवाळे यांनी स्पष्ट केले की, “दावा कोणीही करू शकतो. मात्र अंतिम निर्णय देण्याचा अधिकार सर्वोच्च न्यायालयाच्या खंडपीठालाच आहे.”

त्यामुळे दोन्ही गटांकडून राजकीय दावे आणि प्रतिदावे सुरू असले तरी अंतिम निर्णय न्यायालयाचाच असेल, हे स्पष्ट करण्यात आले.

महाराष्ट्राच्या राजकारणासाठी महत्त्वाची सुनावणी

शिवसेना पक्षाचे नाव आणि धनुष्यबाण चिन्ह हा केवळ कायदेशीर वाद नसून महाराष्ट्राच्या राजकारणाशी निगडित अत्यंत महत्त्वाचा विषय मानला जातो. या प्रकरणाचा परिणाम भविष्यातील राजकीय समीकरणांवर, पक्षाच्या संघटनात्मक रचनेवर आणि आगामी निवडणुकांवरही होऊ शकतो.

आजच्या सुनावणीत न्यायालय कोणते प्रश्न विचारते, दोन्ही बाजू कोणते नवीन मुद्दे मांडतात आणि पुढील प्रक्रिया कशी ठरते, याकडे केवळ राजकीय पक्षच नव्हे तर संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे. सर्वोच्च न्यायालयाचा अंतिम निर्णय शिवसेना पक्षाच्या भवितव्यासाठी आणि महाराष्ट्राच्या राजकारणासाठी महत्त्वाचा ठरणार आहे.

Related News