दूरदर्शी शिक्षणतज्ज्ञ पद्मश्री डॉ. डी. वाय. पाटील यांचं निधन; महाराष्ट्राने गमावला शिक्षणमहर्षी, राजकीय व शैक्षणिक क्षेत्रात शोककळा
कोल्हापुरातील निवासस्थानी अखेरचा श्वास; वयाच्या 90 व्या वर्षी काळाच्या पडद्याआड
महाराष्ट्राच्या राजकीय आणि शैक्षणिक क्षेत्रासाठी अत्यंत दुःखद बातमी समोर आली आहे. दूरदर्शी शिक्षणतज्ज्ञ, माजी राज्यपाल आणि पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित डॉ. डी. वाय. पाटील यांचे मंगळवारी सकाळी कोल्हापुरातील त्यांच्या निवासस्थानी निधन झाले. ते 90 वर्षांचे होते. गेल्या काही दिवसांपासून त्यांची प्रकृती खालावली होती. वृद्धापकाळामुळे त्यांच्यावर घरीच उपचार सुरू होते. मात्र अखेर मृत्यूशी सुरू असलेली त्यांची झुंज अपयशी ठरली आणि त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला.
त्यांच्या निधनामुळे महाराष्ट्राने एक द्रष्टा नेता, शिक्षणमहर्षी आणि समाजकारणाला वाहून घेतलेले व्यक्तिमत्त्व गमावले आहे. त्यांच्या जाण्याने राज्यभरातून शोक व्यक्त केला जात असून राजकीय, सामाजिक, शैक्षणिक आणि क्रीडा क्षेत्रातील मान्यवरांनी त्यांना श्रद्धांजली अर्पण केली आहे.
शेतकरी कुटुंबातून सुरू झालेला प्रेरणादायी प्रवास
22 ऑक्टोबर 1935 रोजी कोल्हापूर जिल्ह्यातील एका शेतकरी कुटुंबात डॉ. डी. वाय. पाटील यांचा जन्म झाला. सामान्य कुटुंबातून आलेल्या या व्यक्तिमत्त्वाने आपल्या कर्तृत्वाच्या जोरावर राज्य आणि देशाच्या राजकारणात मोठे स्थान निर्माण केले.
Related News
पाकिस्तानला मोठा धक्का? बलुचिस्तानची 11 ऑगस्टला स्वातंत्र्य दिनाची घोषणा
Donald Trump : डोनाल्ड ट्रम्प यांचा इराणला थेट इशारा; ‘तडजोड करा किंवा शरणागती पत्करा’
सामाजिक कार्यातून त्यांनी सार्वजनिक जीवनात प्रवेश केला. कार्यकर्ता म्हणून सुरुवात करत त्यांनी महापौर, आमदार आणि नंतर राज्यपाल अशा विविध जबाबदाऱ्या यशस्वीपणे सांभाळल्या. त्यांच्या कार्यशैलीत लोकाभिमुखता आणि विकासाचा दृष्टिकोन कायम दिसून आला.
महापौर ते राज्यपाल; राजकीय कारकिर्दीतील महत्त्वाचे टप्पे
डॉ. डी. वाय. पाटील हे काँग्रेस पक्षाशी दीर्घकाळ संबंधित राहिले. कोल्हापूरचे महापौर म्हणून त्यांनी शहराच्या विकासासाठी अनेक उपक्रम राबवले. त्यानंतर 1972 मध्ये पन्हाळा विधानसभा मतदारसंघातून ते आमदार म्हणून निवडून आले.
त्यांच्या प्रशासकीय अनुभवामुळे केंद्र सरकारने त्यांच्यावर विविध राज्यांच्या राज्यपालपदाची जबाबदारी सोपवली. 2009 ते 2013 या कालावधीत त्यांनी त्रिपुराचे राज्यपाल म्हणून काम पाहिले. त्यानंतर 2013 ते 2014 दरम्यान बिहारचे राज्यपाल म्हणून त्यांनी जबाबदारी सांभाळली. याशिवाय काही काळ पश्चिम बंगालच्या राज्यपालपदाचा अतिरिक्त कार्यभारही त्यांनी सांभाळला.
राजकीय मतभेद असले तरी सर्वपक्षीय नेत्यांशी त्यांचे स्नेहपूर्ण संबंध होते. त्यामुळे त्यांना सर्वमान्य आणि संयमी नेतृत्व म्हणून ओळखले जात असे.
शिक्षण क्षेत्रात उभारले भव्य साम्राज्य
राजकारणातील यशाइतकेच डॉ. डी. वाय. पाटील यांचे नाव शिक्षण क्षेत्रातील योगदानासाठी कायम स्मरणात राहील. त्यांनी देशभरात आधुनिक शिक्षणसंस्था उभारण्याचे मोठे काम केले. वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, व्यवस्थापन, कृषी, दंतचिकित्सा, नर्सिंग, जैवतंत्रज्ञान, क्रीडा आणि संशोधन या विविध क्षेत्रांमध्ये त्यांनी शैक्षणिक संकुलांची स्थापना केली.
त्यांच्या शैक्षणिक संस्थांमधून देश-विदेशातील लाखो विद्यार्थ्यांनी शिक्षण घेतले. गुणवत्तापूर्ण शिक्षण, अत्याधुनिक सुविधा आणि जागतिक दर्जाच्या शिक्षणाची संकल्पना त्यांनी प्रत्यक्षात आणली. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांनाही उच्च शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देण्यात त्यांचे योगदान मोलाचे मानले जाते.
त्यांच्या शिक्षण क्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्याची दखल घेत भारत सरकारने त्यांना ‘पद्मश्री’ पुरस्काराने गौरवले होते.
शिक्षणासोबत क्रीडा क्षेत्रालाही दिले मोठे योगदान
डॉ. डी. वाय. पाटील यांनी शिक्षणाबरोबरच क्रीडा क्षेत्रालाही मोठा हातभार लावला. आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या क्रीडा सुविधा उभारून अनेक खेळाडूंना व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले. त्यांच्या नावाने उभारलेली स्टेडियम आणि क्रीडा संकुले राष्ट्रीय तसेच आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांचे केंद्र ठरली.
विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास हा शिक्षणाचा मुख्य उद्देश असावा, अशी त्यांची भूमिका होती. त्यामुळे शिक्षण, संशोधन आणि क्रीडा या तिन्ही क्षेत्रांचा समतोल विकास करण्यावर त्यांनी विशेष भर दिला.
उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांची भावपूर्ण श्रद्धांजली
डॉ. डी. वाय. पाटील यांच्या निधनानंतर राज्यभरातून शोकसंदेशांचा वर्षाव होत आहे. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी सोशल मीडियावर श्रद्धांजली वाहताना म्हटले की,
“डॉ. डी. वाय. पाटील साहेबांच्या जाण्याने महाराष्ट्राने एक द्रष्टा नेता, महान शिक्षणमहर्षी आणि दिलदार मार्गदर्शक गमावला आहे. ईश्वर त्यांच्या आत्म्यास सद्गती देवो आणि पाटील परिवाराला हे दुःख सहन करण्याची शक्ती देवो. त्यांच्या पावन स्मृतीस भावपूर्ण श्रद्धांजली.”
त्यांच्यासह विविध राजकीय पक्षांचे नेते, शिक्षणतज्ज्ञ, उद्योगपती, सामाजिक कार्यकर्ते आणि माजी विद्यार्थी यांनीही दुःख व्यक्त केले आहे.
कायम स्मरणात राहील शिक्षणमहर्षींचा वारसा
डॉ. डी. वाय. पाटील यांनी केवळ राजकारणातच नव्हे तर समाजघडणीत शिक्षणाच्या माध्यमातून मोठी क्रांती घडवून आणली. हजारो विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याला दिशा देणाऱ्या संस्था उभारून त्यांनी शिक्षणाला सामाजिक परिवर्तनाचे प्रभावी माध्यम बनवले.
त्यांच्या नेतृत्वाखाली उभ्या राहिलेल्या शैक्षणिक संस्था आजही गुणवत्तापूर्ण शिक्षण, संशोधन आणि नवोपक्रमासाठी ओळखल्या जातात. त्यांचा दूरदर्शी विचार, लोकाभिमुख भूमिका आणि शिक्षणाबद्दलची अखंड बांधिलकी पुढील अनेक पिढ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरेल.
डॉ. डी. वाय. पाटील यांच्या निधनाने महाराष्ट्रातील राजकीय आणि शैक्षणिक क्षेत्रात निर्माण झालेली पोकळी भरून काढणे कठीण मानले जात आहे. मात्र त्यांनी उभारलेला शैक्षणिक वारसा आणि समाजासाठी केलेले कार्य त्यांच्या स्मृती कायम जिवंत ठेवेल.
