धक्कादायक! गलताजी मंदिरातील 500 हून अधिक माकडांना त्वचारोग; भाविकांच्या एका चुकीच्या सवयीमुळे जीव धोक्यात
जयपूर : धार्मिक श्रद्धेपोटी प्राण्यांना खाऊ घालणे हे अनेक भाविकांसाठी पुण्याचे काम मानले जाते. मात्र, हीच सवय आता राजस्थानमधील जयपूरच्या प्रसिद्ध गलताजी मंदिरातील माकडांसाठी गंभीर संकट ठरत असल्याचे समोर आले आहे. मंदिर परिसरात राहणाऱ्या शेकडो माकडांना हायपरकेराटोसिस (Hyperkeratosis) या गंभीर त्वचारोगाचा संसर्ग झाला असून, त्यामागे भाविकांकडून दिले जाणारे मिठाई, बिस्किटे, प्रक्रिया केलेले खाद्यपदार्थ आणि आईस्क्रीमसारखे अन्न हे प्रमुख कारण असल्याचे वन्यजीव तज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.
१८व्या शतकात गुलाबी दगडात उभारण्यात आलेले गलताजी मंदिर देशभरात ‘मंकी टेंपल’ म्हणून प्रसिद्ध आहे. येथे मोठ्या संख्येने लाल तोंडाची माकडे आणि लंगूर वास्तव्य करतात. दररोज हजारो भाविक येथे दर्शनासाठी येतात आणि धार्मिक भावनेतून माकडांना खाऊ घालतात. मात्र, नैसर्गिक अन्नाऐवजी साखरयुक्त आणि प्रक्रिया केलेल्या पदार्थांचा सतत होणारा पुरवठा माकडांच्या आरोग्यासाठी धोकादायक ठरत आहे.
Related News
इराणमध्ये रशियाचे TU-214PU विमान दाखल; मध्य पूर्वेतील तणावात नव्या चर्चांना उधाण
राम मंदिर चोरी प्रकरणातील 5 मोठे दावे; भास्कर जाधवांचा आक्रमक इशारा, श्रीरामांचा बॅनर घेऊन गावागावात सभा
AC Water Reuse: AC चे पाणी फेकू नका, 7 स्मार्ट उपयोगांनी करा शेकडो लिटर पाण्याची बचत
5 मोठे सवाल! ‘विश्वगुरू’ दाव्यावर अनुराधा पौडवाल यांचा थेट हल्ला; मोदी सरकार आणि राम मंदिर देणग्यांवरही परखड टीका
Weight Loss Tips: दालचिनीचं पाणी पिण्याचे ‘हे’ 5 जबरदस्त फायदे जाणून घ्या
1 Viral Video: शिलाँगमध्ये पर्यटकाचा धक्कादायक राडा, होमस्टेची तोडफोड; ‘स्टे देऊ नका’ अशी मोठी मागणी
१० रुपयांच्या चहासाठी धक्कादायक हत्या! नागपुरात मुख्यमंत्रींच्या कार्यक्रमानंतर घडली रक्तरंजित घटना | 5 मोठे अपडेट
15 भारतीयांचा दुर्दैवी मृत्यू! व्हिएतनाम बोट दुर्घटनेत केरळच्या दाम्पत्याचा हृदयद्रावक अंत
चालत्या ट्रेनमधील ‘हनिमून’ वादानंतर आता सलून कोचमध्ये पूजा; रेल्वेने दिलं मोठं स्पष्टीकरण
52 हजारांचा पाळणा, मुलाच्या कपड्यांची तयारी; पण मुलगी झाल्यानंतर विवाहितेचा संशयास्पद मृत्यू
राज ठाकरेंनंतर उद्धव ठाकरेंचाही नितीन गडकरींवर हल्लाबोल; म्हणाले, “रस्त्यांवरील खड्डे दिसत नाहीत का?”
उद्धव ठाकरेंचा अभिजीत दीपकेंना जाहीर पाठिंबा; “हा राजकारणाचा नाही, देशाचा विषय”
वन्यजीव पशुवैद्यकांच्या माहितीनुसार, माकडांच्या त्वचेवर जाड थर तयार होणे, केस मोठ्या प्रमाणावर गळणे, त्वचा कोरडी पडून तडे जाणे, जखमा तयार होणे आणि त्यातून रक्तस्त्राव होणे अशी गंभीर लक्षणे दिसत आहेत. काही माकडांना इतका त्रास होतो की त्यांना चालणे, झाडांवर चढणे किंवा उड्या मारणेही कठीण होत आहे.
काय आहे हायपरकेराटोसिस?
हायपरकेराटोसिस हा त्वचेचा असा विकार आहे ज्यामध्ये त्वचेच्या बाहेरील थरातील केराटिनचे प्रमाण असामान्यरीत्या वाढते. त्यामुळे त्वचा जाड, कोरडी आणि फाटलेली दिसू लागते. वेळेत उपचार न मिळाल्यास जखमा वाढू शकतात आणि संसर्गाचा धोका निर्माण होतो. वन्यजीवांमध्ये हा आजार पोषणातील बिघाड, अॅलर्जी किंवा पर्यावरणातील बदलांमुळे होऊ शकतो.
तज्ज्ञांचा गंभीर इशारा
ज्येष्ठ वन्यजीव पशुवैद्यक डॉ. अशोक तन्वर यांनी सांगितले की, गेल्या काही वर्षांत माकडांच्या खाण्याच्या सवयींमध्ये मोठा बदल झाला आहे. नैसर्गिक अन्नाऐवजी भाविकांकडून दिले जाणारे लाडू, बिस्किटे, चणे, मखाने आणि आईस्क्रीम यामुळे त्यांच्या शरीरावर विपरीत परिणाम होत आहे.
या पदार्थांमध्ये असलेल्या साखरेचे आणि कृत्रिम घटकांचे प्रमाण माकडांच्या पचनसंस्थेला अनुकूल नसते. त्यामुळे त्यांना अॅलर्जी निर्माण होते. त्याचा परिणाम त्वचेवर होऊन त्वचा कोरडी पडते, तडे जातात आणि पुढे हायपरकेराटोसिससारखा गंभीर त्वचारोग उद्भवतो.
2020 पासून सुरू आहेत उपचार
वन्यजीव विभागाच्या माहितीनुसार, २०२० पासून या आजाराने ग्रस्त असलेल्या अनेक माकडांवर उपचार करण्यात आले आहेत. उपचारानंतर अनेक माकडे पूर्णपणे बरी झाली असली तरी नवीन रुग्णांची संख्या कमी होत नसल्यामुळे प्रशासनाची चिंता वाढली आहे.
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की उपचारांपेक्षा प्रतिबंध अधिक महत्त्वाचा आहे. जोपर्यंत भाविक प्रक्रिया केलेले पदार्थ देणे थांबवत नाहीत, तोपर्यंत हा आजार पुन्हा पुन्हा पसरत राहण्याची शक्यता आहे.
एका माकडाकडून दुसऱ्याकडे संसर्ग
वन्यजीवप्रेमी रोहित गंगवाल यांनी सांगितले की, हा त्वचारोग एका माकडाकडून दुसऱ्या माकडामध्येही पसरू शकतो. मंदिर परिसरात माकडे मोठ्या समूहात राहतात. त्यामुळे संसर्गाचा वेग अधिक वाढतो. योग्य वेळी उपाययोजना न झाल्यास भविष्यात माकडांची संख्या मोठ्या प्रमाणात घटू शकते.
नैसर्गिक आहारच सर्वोत्तम
तज्ज्ञांच्या मते माकडांचे नैसर्गिक अन्न म्हणजे फळे, पाने, कंदमुळे, भाज्या आणि जंगलात सहज उपलब्ध होणारे खाद्य. मानवी अन्नामध्ये असलेले मीठ, साखर, तेल आणि कृत्रिम पदार्थ त्यांच्या शरीरासाठी घातक ठरतात.
धार्मिक श्रद्धेपोटी खाऊ घालण्याऐवजी माकडांना त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात नैसर्गिक अन्न मिळेल, यासाठी प्रयत्न करणे अधिक गरजेचे असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
वन विभागाची जनजागृती
प्रादेशिक वन अधिकारी जितेंद्रसिंह शेखावत यांनी सांगितले की, मंदिर परिसरात माकडांना अन्न न देण्याचे आवाहन करणारे फलक लावण्यात आले आहेत. भाविकांमध्ये सातत्याने जनजागृती केली जात आहे. तसेच महापालिकेच्या मदतीने आजारी माकडांना पकडून जयपूर प्राणिसंग्रहालयात उपचारासाठी दाखल केले जात आहे.
वन विभागाने भाविकांना माकडांना मिठाई, बिस्किटे, चॉकलेट किंवा प्रक्रिया केलेले कोणतेही खाद्यपदार्थ न देण्याचे आवाहन केले आहे.
श्रद्धा आणि संवेदनशीलतेचा समतोल आवश्यक
वन्यजीव तज्ज्ञांच्या मते, प्राण्यांबद्दल प्रेम आणि श्रद्धा व्यक्त करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे त्यांच्या नैसर्गिक जीवनशैलीत हस्तक्षेप न करणे. चुकीच्या अन्नामुळे त्यांच्या आरोग्यावर गंभीर परिणाम होत असून, भविष्यात हा प्रश्न आणखी गंभीर होऊ शकतो. त्यामुळे भाविकांनी जागरूकता दाखवत वन विभागाच्या सूचनांचे पालन करणे ही काळाची गरज असल्याचे तज्ज्ञांनी नमूद केले आहे.
read also : https://ajinkyabharat.com/1-viral-video-of-shillongs-push-towards-tourism-rada-homestead-demolition/
