UPSC Success Story : नोकरी, संघर्ष आणि जिद्द! RBI मध्ये 9 तास काम करून सृष्टी डबास बनल्या देशातील 6 व्या क्रमांकाच्या IAS
UPSC Success Story: 8 ते 9 तासांची नोकरी करत पहिल्याच प्रयत्नात AIR 6; IAS सृष्टी डबास यांची प्रेरणादायी आणि दमदार यशोगाथा
Success Story: आयुष्यात मोठं स्वप्न पाहणाऱ्यांसाठी परिस्थिती कधीच अडथळा ठरत नाही. जिद्द, सातत्य आणि योग्य नियोजन असेल तर कोणतेही ध्येय गाठता येते, हे दिल्लीच्या IAS अधिकारी सृष्टी डबास यांनी आपल्या यशातून सिद्ध करून दाखवले आहे. भारतीय रिझर्व्ह बँकेसारख्या प्रतिष्ठित संस्थेत दररोज ८ ते ९ तासांची नोकरी सांभाळत त्यांनी केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या (UPSC) परीक्षेची तयारी केली आणि पहिल्याच प्रयत्नात देशात सहावा क्रमांक (AIR 6) मिळवत इतिहास रचला.
आज लाखो UPSC उमेदवारांसाठी सृष्टी डबास यांचा प्रवास केवळ प्रेरणादायी नाही, तर वेळेचे व्यवस्थापन, आत्मविश्वास आणि चिकाटीचे उत्कृष्ट उदाहरण ठरला आहे.
Related News
कठीण परिस्थितीतून सुरू झाला यशाचा प्रवास
दिल्लीमध्ये वाढलेल्या सृष्टी डबास यांचे बालपण अनेक आव्हानांनी भरलेले होते. लहानपणीच त्यांच्या डोक्यावरून वडिलांचे छत्र हरपले. त्यामुळे संपूर्ण कुटुंबाची जबाबदारी त्यांच्या आईवर आली. आईने कष्ट करून मुलांना चांगले शिक्षण दिले आणि त्यांच्यामध्ये संघर्ष करण्याची प्रेरणा निर्माण केली.आईचे कष्ट जवळून पाहिल्यानंतर सृष्टी यांनी स्वतःला सिद्ध करण्याचा निर्धार केला. आर्थिक आणि कौटुंबिक अडचणी असूनही त्यांनी शिक्षण आणि करिअरमध्ये सातत्य ठेवले.
शिक्षणात सातत्य, ध्येय मात्र IAS
सृष्टी यांनी दिल्लीमध्येच शालेय शिक्षण पूर्ण केले. बारावीनंतर त्यांनी राज्यशास्त्र विषयात पदवी संपादन केली. त्यानंतर इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठातून (IGNOU) पदव्युत्तर शिक्षण पूर्ण केले.
शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर त्यांची भारतीय रिझर्व्ह बँकेत (RBI) निवड झाली. त्याशिवाय सामाजिक न्याय मंत्रालयातही त्यांनी कामाचा अनुभव घेतला. चांगली सरकारी नोकरी असूनही त्यांचे अंतिम ध्येय IAS अधिकारी बनण्याचे होते.
नोकरी आणि UPSC तयारीचा समतोल
UPSC ची तयारी करताना सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे वेळेचे व्यवस्थापन. दररोज ८ ते ९ तास नोकरी केल्यानंतर अभ्यासासाठी वेळ काढणे अनेकांना अशक्य वाटते. मात्र सृष्टी यांनी याच गोष्टीला आपली ताकद बनवली.
ऑफिसमधील प्रत्येक मिनिटाचा त्यांनी योग्य वापर केला. दुपारच्या जेवणाच्या सुट्टीत इतरांप्रमाणे आराम न करता त्या थेट लायब्ररीत जाऊन अभ्यास करत असत. कामाच्या दिवशी रात्री अभ्यास, तर सुट्टीच्या दिवशी पूर्ण दिवस रिव्हिजन, उत्तरलेखन आणि मॉक टेस्ट यावर त्यांचा भर असे.त्यांनी सोशल मीडियापासून शक्य तितके अंतर ठेवले आणि अभ्यासाचे ठरलेले वेळापत्रक काटेकोरपणे पाळले.
वेळेचे नियोजन ठरले यशाची गुरुकिल्ली
UPSC सारखी कठीण परीक्षा उत्तीर्ण होण्यासाठी केवळ जास्त वेळ अभ्यास करणे पुरेसे नसते, तर उपलब्ध वेळेचा दर्जेदार वापर करणे आवश्यक असते.
सृष्टी डबास यांनी प्रत्येक दिवसाचे नियोजन केले होते. सकाळ, ऑफिसपूर्व वेळ, लंच ब्रेक, रात्रीचा अभ्यास आणि आठवड्याच्या सुट्टीतील पूर्ण अभ्यास अशा पद्धतीने त्यांनी आपला अभ्यासक्रम पूर्ण केला.त्यांनी सतत रिव्हिजन, चालू घडामोडी, उत्तरलेखन सराव आणि मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचा अभ्यास केला. त्यामुळे मर्यादित वेळ असूनही त्यांनी उत्कृष्ट तयारी केली.
कोचिंगशिवाय मिळवले यश
UPSC परीक्षेसाठी महागड्या कोचिंगशिवाय यश मिळू शकत नाही, असा अनेकांचा समज असतो. मात्र सृष्टी डबास यांनी हा गैरसमज खोटा ठरवला.स्वअभ्यास, योग्य पुस्तकांची निवड, सातत्यपूर्ण रिव्हिजन आणि स्वतःच्या चुका सुधारण्यावर त्यांनी विशेष भर दिला. ऑनलाइन स्रोत, अधिकृत अभ्यासक्रम आणि मानक संदर्भ पुस्तकांचा योग्य वापर करून त्यांनी तयारी केली.
पहिल्याच प्रयत्नात AIR 6
अखेर त्यांच्या अथक मेहनतीचे फळ मिळाले. UPSC नागरी सेवा परीक्षा 2023 मध्ये त्यांनी पहिल्याच प्रयत्नात ऑल इंडिया रँक 6 मिळवला.देशभरातील लाखो विद्यार्थ्यांमध्ये सहावा क्रमांक मिळवणे ही अत्यंत मोठी कामगिरी मानली जाते. या यशामुळे त्यांचे IAS अधिकारी होण्याचे स्वप्न पूर्ण झाले.
नोकरी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी मोठी प्रेरणा
आज अनेक तरुण UPSC, MPSC किंवा इतर स्पर्धा परीक्षांची तयारी करत असताना नोकरीही करतात. वेळ कमी असल्याची तक्रार अनेकदा ऐकायला मिळते.सृष्टी डबास यांची यशोगाथा सांगते की, वेळ कमी नसतो, तर वेळेचे नियोजन कमी पडते. दिवसातील काही तासांचा योग्य वापर, सातत्यपूर्ण अभ्यास आणि स्वतःवर विश्वास असेल तर मोठे ध्येयही साध्य करता येते.
UPSC तयारीसाठी सृष्टी डबास यांच्याकडून शिकण्यासारख्या गोष्टी
- स्पष्ट ध्येय निश्चित करा.
- रोजच्या अभ्यासाचे वेळापत्रक तयार करा.
- लहान-लहान वेळेचाही अभ्यासासाठी वापर करा.
- नियमित उत्तरलेखनाचा सराव करा.
- प्रत्येक आठवड्यात रिव्हिजन करा.
- सोशल मीडियावर मर्यादित वेळ द्या.
- स्वतःवर विश्वास ठेवा.
- सातत्य कधीही सोडू नका.
UPSC उमेदवारांसाठी महत्त्वाचा संदेश
UPSC परीक्षा ही केवळ बुद्धिमत्तेची नव्हे तर संयम, शिस्त आणि सातत्याची परीक्षा आहे. सृष्टी डबास यांनी दाखवून दिले की, मोठ्या स्वप्नांसाठी परिस्थिती बदलण्याची गरज नसते, तर स्वतःची मानसिकता बदलण्याची गरज असते.
रोज ८ ते ९ तास नोकरी करूनही त्यांनी अभ्यासासाठी वेळ काढला, प्रत्येक दिवसाचा योग्य उपयोग केला आणि पहिल्याच प्रयत्नात देशात सहावा क्रमांक मिळवत लाखो विद्यार्थ्यांसाठी प्रेरणेचा दीप बनल्या.
त्यांची यशोगाथा प्रत्येक स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्याला एकच संदेश देते—स्वप्न मोठे ठेवा, मेहनत सातत्याने करा आणि परिस्थितीला कारण न बनवता यश मिळवण्याचा मार्ग शोधा.
