धरणातून पूर्वसूचना न देता पाणी सोडल्याने 3 कामगार ट्रॅक्टरसह वाहून गेले; प्रशासनाचा धक्कादायक हलगर्जीपणा उघड
भंडारा आणि गोंदिया जिल्ह्याच्या सीमेवर शुक्रवारी घडलेल्या एका धक्कादायक घटनेने धरण प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. गोंदिया जिल्ह्यातील धापेवाडा बॅरेजमधून कोणतीही पूर्वसूचना न देता अचानक मोठ्या प्रमाणात पाणी वैनगंगा नदीत सोडण्यात आल्याने रेल्वे पुलाच्या दुरुस्तीचे काम करणारे तीन कामगार ट्रॅक्टरसह पुराच्या पाण्यात अडकले. काही क्षणांतच ट्रॅक्टर पाण्याखाली गेला आणि तिघेही कामगार वाहून जाण्याची वेळ आली. मात्र, प्रसंगावधान राखत त्यांनी जीवाच्या आकांताने नदीचे दुसरे किनारे गाठत स्वतःचा जीव वाचवला. या घटनेत जीवितहानी टळली असली तरी ट्रॅक्टर पूर्णपणे पाण्यात बुडाल्याने मोठे आर्थिक नुकसान झाले आहे.
ही घटना भंडारा जिल्ह्यातील तुमसर तालुक्यातील माडगी परिसरात घडली. येथे वैनगंगा नदीवरील रेल्वे पुलाच्या दुरुस्तीचे काम सुरू होते. काम सुरू असताना नदीपात्रात पाण्याची पातळी अचानक वेगाने वाढू लागली. सुरुवातीला कामगारांना परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात आले नाही. मात्र, काही क्षणांतच मोठा पाण्याचा लोंढा आल्याने ट्रॅक्टर आणि त्यावरील तिघे कामगार नदीच्या मध्यभागी अडकले.
प्रत्यक्षदर्शींनी दिलेल्या माहितीनुसार, पाण्याचा वेग इतका प्रचंड होता की काही मिनिटांतच ट्रॅक्टर पूर्णपणे पाण्याखाली गेला. जीव वाचवण्यासाठी कामगारांनी ट्रॅक्टर सोडून पोहत सुरक्षित किनारा गाठला. या थरारक प्रसंगामुळे परिसरात एकच खळबळ उडाली.
Related News
नियमांनुसार कोणत्याही धरण किंवा बॅरेजमधून मोठ्या प्रमाणात पाणी सोडण्यापूर्वी नदीकाठच्या गावांना, स्थानिक प्रशासनाला तसेच संबंधित यंत्रणांना पूर्वसूचना देणे आवश्यक असते. यामुळे नदीपात्रातील कामे तातडीने थांबवता येतात आणि नागरिकांना सुरक्षित स्थळी हलवता येते. मात्र, या प्रकरणात अशी कोणतीही सूचना देण्यात आली नसल्याचा आरोप होत आहे. त्यामुळे प्रशासनाच्या निष्काळजीपणामुळे मोठी जीवितहानी होण्याची शक्यता निर्माण झाली होती.
धापेवाडा बॅरेजमधून अचानक सोडण्यात आलेले पाणी थेट वैनगंगा नदीत आले. त्यानंतर या पाण्याचा लोंढा तुमसर तालुक्यातील माडगी परिसरातून वेगाने पुढे सरकला. नदीपात्रात सुरू असलेल्या रेल्वे पुलाच्या दुरुस्तीच्या कामाविषयी संबंधित विभागाला माहिती असूनही योग्य समन्वय साधला गेला नसल्याची चर्चा आता सुरू झाली आहे.
या घटनेनंतर भंडारा जिल्हा प्रशासनाने तातडीने दखल घेतली आहे. जिल्हाधिकाऱ्यांनी धरण प्रशासनाच्या निष्काळजीपणाची गंभीर दखल घेत धरण परिसरातील संबंधित अभियंत्यांना कारणे दाखवा नोटीस बजावत स्पष्टीकरण मागवले आहे. धरणातून पाणी सोडण्यापूर्वी पूर्वसूचना का देण्यात आली नाही, कोणत्या परिस्थितीत हा निर्णय घेण्यात आला आणि संबंधित विभागांशी आवश्यक समन्वय का साधला गेला नाही, याबाबत सविस्तर अहवाल सादर करण्याचे आदेश देण्यात आल्याची माहिती मिळाली आहे.
या प्रकरणात संबंधित अधिकाऱ्यांवर कठोर कारवाई होणार का, याकडे आता संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे. कारण पाणी व्यवस्थापनातील अशा निष्काळजीपणामुळे भविष्यात आणखी मोठ्या दुर्घटना घडू शकतात, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
या घटनेत सुदैवाने तिन्ही कामगार सुरक्षित बचावले. मात्र, ट्रॅक्टर पूर्णपणे पाण्यात बुडाल्याने संबंधित शेतकऱ्याचे मोठे आर्थिक नुकसान झाले आहे. शेती आणि बांधकामाच्या कामासाठी वापरला जाणारा ट्रॅक्टर निकामी झाल्याने नुकसानभरपाईची मागणीही आता जोर धरू लागली आहे.
गेल्या दोन दिवसांपासून भंडारा, गोंदिया आणि परिसरात मुसळधार पाऊस सुरू आहे. त्यामुळे अनेक धरणांमधील जलसाठा वाढत असून आवश्यकतेनुसार पाणी सोडण्याचे काम सुरू आहे. मात्र, अशा परिस्थितीत अधिक सतर्कता बाळगणे अपेक्षित असताना संबंधित यंत्रणांमधील समन्वयाचा अभाव स्पष्टपणे समोर आला आहे.
स्थानिक नागरिकांनीही या घटनेबाबत तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. नदीकाठच्या गावांमध्ये राहणाऱ्या नागरिकांना कोणतीही सूचना मिळाली नसल्याचा दावा करण्यात येत आहे. प्रशासनाने सायरन, मोबाईल संदेश, ग्रामपंचायत सूचना किंवा पोलिसांमार्फत माहिती दिली असती तर ही परिस्थिती सहज टाळता आली असती, असे ग्रामस्थांचे म्हणणे आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, धरणातून पाणी सोडताना आधुनिक सूचना प्रणालीचा वापर करणे अत्यंत आवश्यक आहे. नदीकाठच्या भागात सायरन यंत्रणा, एसएमएस अलर्ट, सोशल मीडिया अपडेट, स्थानिक प्रशासनाशी समन्वय आणि आपत्कालीन प्रतिसाद व्यवस्था प्रभावी असणे गरजेचे आहे. अन्यथा अशा घटनांमुळे निष्पाप नागरिकांचे जीव धोक्यात येऊ शकतात.
दरम्यान, या घटनेचा सविस्तर अहवाल मागवण्यात आला असून चौकशीनंतर पुढील कारवाई केली जाणार असल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले आहे. कामगारांचा जीव वाचला ही दिलासादायक बाब असली तरी भविष्यात अशा प्रकारची पुनरावृत्ती होऊ नये, यासाठी धरण व्यवस्थापन आणि जिल्हा प्रशासनाने अधिक जबाबदारीने काम करण्याची गरज असल्याचे मत नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे.
ही घटना प्रशासनासाठी मोठा धडा ठरली असून पाणी व्यवस्थापनातील प्रत्येक निर्णयाचा थेट परिणाम नागरिकांच्या सुरक्षिततेवर होतो, हे पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे. योग्य नियोजन, वेळेवर सूचना आणि विभागांतील प्रभावी समन्वय यांवरच भविष्यात अशा दुर्घटना टाळणे अवलंबून राहणार आहे.
