मुंबईकरांनो अलर्ट राहा! रस्त्यांवर सक्रिय झालाय ‘सायलेंट किलर’; 10 वर्षांत 45 हून अधिक मृत्यू, धक्कादायक सत्य समोर
मुंबई : पावसाळा सुरू झाला की मुंबईकरांसमोर पाणी साचणे, वाहतूक कोंडी, लोकल सेवा विस्कळीत होणे अशा समस्या उभ्या राहतात. मात्र या सर्वांपेक्षा अधिक गंभीर आणि जीवघेणा धोका म्हणजे झाडे व झाडांच्या अवजड फांद्या कोसळण्याचा. दरवर्षी मान्सूनमध्ये अशा घटनांची संख्या वाढत असून अनेक निष्पाप नागरिकांना त्याची मोठी किंमत मोजावी लागत आहे. गेल्या दशकातील अधिकृत आकडेवारी पाहिली तर हा धोका किती भीषण आहे, याची कल्पना येते.
नुकत्याच घडलेल्या चेंबूरमधील दुर्घटनेने पुन्हा एकदा या प्रश्नाकडे सर्वांचे लक्ष वेधले आहे. 30 जून रोजी चेंबूरमधील युनिव्हर्सल हायस्कूलच्या बसवर भलेमोठे पिंपळाचे झाड कोसळले. या भीषण अपघातात 11 वर्षीय विद्यार्थी विहान श्रीवास्तवचा दुर्दैवी मृत्यू झाला. या घटनेनंतर मुंबई महापालिकेच्या मान्सूनपूर्व तयारीवर आणि झाडांच्या सुरक्षिततेच्या तपासणीवर गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
10 वर्षांत 45 हून अधिक मृत्यू
उपलब्ध अधिकृत आकडेवारीनुसार, गेल्या 10 वर्षांत मुंबईत झाडे किंवा झाडांच्या फांद्या कोसळल्यामुळे 45 हून अधिक नागरिकांचा मृत्यू झाला आहे. याशिवाय शेकडो नागरिक गंभीर जखमी झाले आहेत. वर्ष 2023 ते 2026 या कालावधीतच अशा घटनांमध्ये 12 जणांचा मृत्यू झाला असून सुमारे 125 जण जखमी झाले आहेत.
Related News
धक्कादायक! पोलीस भरतीच्या तरुणीचा विनयभंग; आरोपीला 3 महिन्यांचा कारावास
इंदापूरमध्ये विरोधी पक्षनेते अनिल पवार यांच्यावर थरारक हल्ला! भरदिवसा चॉपर-चाकूने वार; घटनेतील 7 मोठे अपडेट्स
5 मोठे खुलासे: ४ कोटींच्या घरात पाणी शिरल्यानंतर अशनूर कौरने सांगितलं धक्कादायक सत्य
5 मोठे खुलासे: वसंत मोरेंना शिंदे गटाची मोठी ऑफर, ठाकरे गटासाठी धोक्याची घंटा?
मॅनहोल दुर्घटनेत मुंबईकराचा मृत्यू, BMC आयुक्त अश्विनी भिडेंवर उपमहापौरांचा गंभीर हल्लाबोल ; 2 धक्कादायक आरोप!
Airoli Woman Death: 8 महिन्यांच्या गर्भवतीचा मृत्यू, 3 तास थांबवल्याचा गंभीर आरोप | Navi Mumbai Hospital News
कोठडीतील मृत्यू प्रकरणात 9 पोलीसला जन्मठेप, 15 वर्षांनंतर न्यायालयाचा ऐतिहासिक निकाल
खाशाबा Teaser: 1952 च्या ऑलिम्पिक हिरोची प्रेरणादायी कहाणी, नागराज मंजुळेंच्या दमदार भूमिकेची चर्चा
RTI कायद्यातील 12 बदलांना मोठा ब्रेक! मुख्यमंत्री फडणवीसांच्या हस्तक्षेपानंतर सरकारचा महत्त्वाचा निर्णय
मुंबईत पावसाचा कहर! लाखोंच्या गाड्या पाण्यावर तरंगल्या; कोणकोणते भाग जलमय?
यापूर्वी आपत्ती व्यवस्थापन कक्षाच्या नोंदीनुसार, 2012 ते 2019 या कालावधीत झाडे पडण्याच्या घटनांमध्ये 37 मृत्यूंची नोंद झाली होती. विशेष म्हणजे, गेल्या दशकभरात बीएमसीकडे झाडे पडण्याच्या 30 हजारांहून अधिक तक्रारी आणि घटना नोंदवल्या गेल्या आहेत. त्यामुळे हा प्रश्न केवळ अपघाती नसून गंभीर नागरी सुरक्षेचा विषय बनला आहे.
दरवर्षी वाढत चालला आहे धोका
मुंबई बीएमसीच्या वार्षिक आकडेवारीवर नजर टाकली असता झाडे कोसळण्याच्या घटनांमध्ये सातत्याने वाढ होत असल्याचे दिसून येते.
- 2023: एकूण 687 झाडे कोसळली.
- 2024: 653 झाडे पडण्याच्या घटना नोंदल्या गेल्या.
- 2025: हा आकडा वाढून थेट 855 वर पोहोचला.
यातील मोठा हिस्सा खासगी मालमत्तेतील झाडांचा असला, तरी सार्वजनिक रस्ते, शाळा, पदपथ आणि वाहनांवर झाडे कोसळण्याच्या घटनाही मोठ्या प्रमाणात घडत आहेत.
बाहेरून हिरवेगार, आतून पोकळ
चेंबूरमधील दुर्घटनेत सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे कोसळलेले पिंपळाचे झाड बाहेरून पूर्णपणे सुरक्षित दिसत होते. महापालिकेने दिलेल्या माहितीनुसार, हे झाड सुमारे 60 ते 70 वर्षे जुने होते. या झाडाबाबत कोणतीही नागरिकांची तक्रार नव्हती.
विशेष म्हणजे, 12 मे रोजी मान्सूनपूर्व सर्वेक्षणात या झाडाची पाहणी करण्यात आली होती. त्या वेळी झाड सुरक्षित असल्याचे नमूद करण्यात आले होते. त्यानंतर 29 मे रोजी नियमित देखभालीचा भाग म्हणून झाडाच्या फांद्यांची छाटणीही करण्यात आली होती. तरीही काही आठवड्यांतच हे झाड मुळासकट कोसळले.
यामुळे केवळ बाह्य निरीक्षणावर अवलंबून राहणे पुरेसे नसल्याची बाब समोर आली आहे.
झाडे आतून का पोकळ होतात?
पर्यावरण अभ्यासकांच्या मते, शहरांमध्ये झाडांभोवती वाढणारे काँक्रीटीकरण हा सर्वात मोठा धोका आहे. झाडांच्या मुळांना नैसर्गिक पद्धतीने वाढण्यासाठी आवश्यक जागा मिळत नाही. त्यामुळे मुळे कमकुवत होतात.
याशिवाय—
- अति किंवा चुकीची फांदी छाटणी
- बुरशी आणि कीटकांचा प्रादुर्भाव
- सततचा पाऊस
- जोरदार वारे
- मातीची धूप
- मुळांभोवती पाणी साचणे
या कारणांमुळे झाडे आतून पोकळ होऊ लागतात. बाहेरून ती हिरवीगार आणि मजबूत दिसतात; मात्र आतील संरचना कमकुवत झालेली असल्याने जोरदार पाऊस किंवा वाऱ्यात ती अचानक कोसळू शकतात.
बीएमसीची तयारी पुरेशी ठरली का?
महापालिकेच्या माहितीनुसार, 2026 च्या मान्सूनपूर्व मोहिमेत 468 मृत किंवा अतिधोकादायक झाडे हटवण्यात आली. तसेच शहरातील 1 लाखांहून अधिक झाडांच्या फांद्यांची छाटणी करण्यात आली.
तरीही चेंबूरसारखी दुर्घटना घडल्याने केवळ नियमित छाटणी करून धोका पूर्णपणे टाळता येत नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, झाडांची आधुनिक तांत्रिक उपकरणांच्या साहाय्याने अंतर्गत तपासणी करणे आवश्यक आहे. ध्वनी चाचणी, रूट स्कॅनिंग आणि वैज्ञानिक मूल्यांकन यांसारख्या पद्धतींचा वापर केल्यास आतून पोकळ झालेली झाडे वेळेत ओळखता येऊ शकतात.
आयुक्तांचे नवीन आदेश
चेंबूर दुर्घटनेनंतर महापालिका प्रशासनाने तातडीने हालचाली सुरू केल्या आहेत. बीएमसी आयुक्तांनी शहरातील संवेदनशील आणि संभाव्य धोकादायक झाडांचे पुनर्निरीक्षण करण्याचे आदेश दिले आहेत. तसेच आवश्यक त्या ठिकाणी तातडीने छाटणी किंवा झाडे हटवण्याच्या सूचना संबंधित विभागांना देण्यात आल्या आहेत.
याशिवाय नागरिकांकडून येणाऱ्या तक्रारींवर तातडीने कारवाई करण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत.
हा केवळ अपघात नाही, तर व्यवस्थापनाचा प्रश्न
मुंबईसारख्या महानगरात लाखो नागरिक रोज रस्त्यावर असतात. अशा परिस्थितीत झाडे कोसळण्याच्या घटना केवळ नैसर्गिक आपत्ती म्हणून पाहता येणार नाहीत. नियमित वैज्ञानिक तपासणी, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर, योग्य देखभाल आणि नागरिकांच्या तक्रारींवर त्वरित कारवाई या गोष्टी अत्यावश्यक ठरत आहेत.
चेंबूरमधील दुर्घटनेने एका निष्पाप विद्यार्थ्याचा जीव घेतला. अशा घटना पुन्हा घडू नयेत यासाठी प्रशासनासोबतच नागरिकांनीही सतर्क राहणे गरजेचे आहे. पावसाळ्यात रस्त्यावरचा हा ‘सायलेंट किलर’ कधी, कुठे आणि कोणावर कोसळेल याचा अंदाज लावणे कठीण असले, तरी योग्य नियोजन आणि वेळेवरची खबरदारी अनेकांचे प्राण वाचवू शकते.
