संत्रा मृग बहार पीकविमा योजना तातडीने सुरू करा! अकोट तालुक्यात शेतकऱ्यांची तीव्र मागणी, अनिश्चिततेमुळे वाढली चिंता
अकोट तालुक्यातील संत्रा उत्पादक शेतकऱ्यांमध्ये सध्या मोठी अस्वस्थता निर्माण झाली आहे. मृग बहार हंगामातील संत्रा पीक विमा योजना अद्याप लागू न झाल्याने शेतकरी वर्गात तीव्र नाराजी पसरली आहे. पुनर्रचित हवामान आधारित फळपीक विमा योजनेत संत्रा पिकाचा समावेश करण्यात आला असला तरी, 2026 च्या मृग बहार हंगामासाठी प्रत्यक्ष अंमलबजावणी आणि नोंदणी प्रक्रिया अद्याप सुरू झालेली नाही.
हवामान बदल, अनिश्चित पाऊस, वाढते तापमान आणि गारपीट यामुळे संत्रा उत्पादनावर मोठा परिणाम होत असताना, पीक विमा हा शेतकऱ्यांसाठी एकमेव मोठा आधार मानला जातो. मात्र यंदा वेळेत योजना सुरू न झाल्याने शेतकऱ्यांचे आर्थिक नियोजन पूर्णपणे कोलमडले आहे.
Related News
संत्रा पीक: हवामानावर अवलंबून असलेले संवेदनशील उत्पादन
संत्रा हे पीक अत्यंत संवेदनशील मानले जाते. कमी-जास्त पाऊस, तापमानातील अचानक बदल, कीडरोगांचा प्रादुर्भाव आणि गारपीट यामुळे उत्पादनावर थेट परिणाम होतो. अकोट, अकोला, अमरावती परिसरातील शेतकऱ्यांचा मोठा आर्थिक आधार संत्रा उत्पादनावर आहे.शेतकरी सांगतात की, “एकाच हवामान बदलामुळे संपूर्ण वर्षाचे नुकसान होऊ शकते.” त्यामुळे पीक विमा योजना ही केवळ मदत नाही तर आर्थिक सुरक्षिततेची हमी आहे.
योजना सुरू होण्यास विलंब – शेतकऱ्यांमध्ये संभ्रम
शासनाने मागील हंगामात मृग बहार फळपीक विमा योजनेत संत्रा पिकाचा समावेश केल्याचे नमूद केले होते. मात्र यंदाच्या 2026 च्या हंगामासाठी अद्याप नवीन शासन निर्णय (GR) जारी झालेला नाही.
त्यामुळे:
- विमा नोंदणी सुरू झालेली नाही
- अंतिम मुदत जाहीर नाही
- अटी व शर्ती स्पष्ट नाहीत
- शेतकरी संभ्रमावस्थेत आहेत
या परिस्थितीमुळे शेतकरी मोठ्या आर्थिक अनिश्चिततेत अडकले आहेत.
शेतकऱ्यांचा आर्थिक ताण वाढला
मृग बहार हा संत्रा उत्पादनासाठी अत्यंत महत्त्वाचा हंगाम मानला जातो. या काळात शेतकरी मोठ्या प्रमाणात खत, औषधे, पाणी व्यवस्थापन आणि देखभालीवर खर्च करतात.
मात्र पीक विमा नसल्याने:
- बँक कर्जाचा ताण वाढतो
- गुंतवणूक धोक्यात येते
- नैसर्गिक आपत्तीचा धोका अधिक वाढतो
- मानसिक तणाव वाढतो
शेतकरी सांगतात की, “विमा नसल्यामुळे आम्ही अंधारात गुंतवणूक करत आहोत.”
शासनाची भूमिका काय?
जिल्हा कृषी अधीक्षक कार्यालयाच्या म्हणण्यानुसार,“मृग बहार संत्रा विमा योजनेबाबत यंदाच्या वर्षीचा शासन निर्णय अद्याप प्राप्त झालेला नाही. शासन निर्णय प्राप्त होताच पुढील कार्यवाही सुरू करण्यात येईल.”यामुळे प्रशासनाची बाजू स्पष्ट असली तरी, शेतकऱ्यांची अपेक्षा मात्र तातडीच्या निर्णयाची आहे.
शेतकऱ्यांची तीव्र मागणी
शेतकरी संघटनांनी आणि स्थानिक उत्पादकांनी शासनाकडे स्पष्ट मागणी केली आहे की:
- मृग बहार संत्रा पीक विमा तात्काळ सुरू करावा
- नोंदणी प्रक्रिया त्वरित सुरू करावी
- अंतिम तारीख जाहीर करावी
- अटी व शर्ती शेतकरी हिताच्या असाव्यात
- विमा कंपन्यांच्या एकतर्फी अटी टाळाव्यात
शेतकऱ्यांचा आरोप आहे की, काही वेळा विमा योजना कागदावर चांगली दिसते, पण प्रत्यक्षात भरपाई मिळताना अनेक अडथळे निर्माण होतात.
शेतकऱ्यांच्या प्रतिक्रिया शिरीष महाले (शेतकरी, शिवपूर)
“कृषी विभागाने मृग बहार संत्रा विम्याकडे तातडीने लक्ष द्यावे. अटी शेतकऱ्यांच्या हिताच्या असाव्यात. केवळ विमा कंपन्यांना फायदा होईल असे नियम नसावेत.”
रविंद्र घोरड (शेतकरी, रामापूर)
“शासनाने संत्रा मृग बहारचा विमा ताबडतोब सुरू करावा. जेणे करून शेतकऱ्यांना वेळेत नोंदणी करता येईल आणि नुकसान टाळता येईल.”
तज्ज्ञांचे मत
कृषी तज्ज्ञांच्या मते, संत्रा पिकासाठी हवामान आधारित पीक विमा अत्यंत आवश्यक आहे. कारण:
- हवामान बदलाचा थेट परिणाम उत्पादनावर होतो
- उत्पादन खर्च जास्त आहे
- बाजारातील दर स्थिर नसतात
- नैसर्गिक आपत्ती वारंवार घडतात
तज्ज्ञ सांगतात की, “जर योजना वेळेत सुरू झाली नाही तर शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान होऊ शकते.”
प्रशासनाकडून अपेक्षा
शेतकरी आणि स्थानिक संघटनांची मुख्य अपेक्षा पुढीलप्रमाणे आहे:
- तातडीने शासन निर्णय जाहीर करावा
- डिजिटल नोंदणी प्रक्रिया सुरू करावी
- बँक व कृषी विभाग समन्वय वाढवावा
- विमा प्रीमियम सबसिडी स्पष्ट करावी
- पारदर्शक भरपाई प्रक्रिया ठेवावी
योजना सुरू न झाल्यास परिणाम
जर पीक विमा योजना उशिरा सुरू झाली तर:
- अनेक शेतकरी विमा संरक्षणापासून वंचित राहतील
- नुकसान भरपाईचा धोका वाढेल
- कर्जबाजारीपणा वाढू शकतो
- संत्रा उत्पादन क्षेत्रावर दीर्घकालीन परिणाम होऊ शकतो
अकोट तालुक्यातील संत्रा उत्पादक शेतकऱ्यांची सध्याची स्थिती गंभीर आहे. मृग बहार हंगाम सुरू असूनही पीक विमा योजना अद्याप लागू न झाल्याने शेतकरी मोठ्या अनिश्चिततेत आहेत. शासनाने तातडीने निर्णय घेऊन योजना सुरू करणे अत्यावश्यक आहे.शेतकऱ्यांचा एकच संदेश स्पष्ट आहे —
“विमा नाही तर सुरक्षितता नाही!”
read also : https://ajinkyabharat.com/60-pagarachya-mohanty-shocking-mistake-of-changing-job/
